TR EN

YÖNEYLEM ARAŞTIRMALARI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
UIT320 YÖNEYLEM ARAŞTIRMALARI 5 3 3 5

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Turkish
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Veriliş Şekli Yüz-Yüze Eğitim
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. KAMİL KAYA
Dersin Veren Hoca/Hocalar

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Bu ders ile öğrencilere; yöneylem araştırmasındaki modelleme ve karar verme kavramının, genel metodolojilerin ve çözüm prosedürlerin öğretilmesi amaçlanmaktadır. Dersin sonunda öğrenciler bu bilgileri kullanarak işletme yönetimindeki problemleri analiz edebilecek ve çözüm üretebilecektir.
İçerik: Dersin içeriğinde;karar vermede sayısal yöntemlere giriş,doğrusalprogralamadaformülasyon ve grafik çözüm yöntemi,doğrusal programlama uygulamaları,grafik çözümde duyarlılık analizi,doğrusal programlamada cebirsel çözüm (Simpleks Yöntemi),simpleks yöntemindeki özel durumlar,doğrusal programlamada dualite ve duyarlılık analizi,doğrusal programlamada ulaştırma (transport) modeli, atama modeli ve taşıma modeli yer almaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Model formülasyonu ve karar verme yaklaşımını iş problemlerine uygulayabilir. (Use) (Bloom’s 3)
Optimizasyon kavramını tanımlar. (Define) (Bloom’s 1)
Doğrusal modelleri ve doğrusal programları kullanarak işletme sorunlarını çözer (Solve) (Bloom’s 3)
Gerçek yaşam problemlerinin doğrusal modelleri ve bu modellerin eniyi çözümlerini uygular (Apply) (Bloom’s 3)

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 Okuma ve kaynak tarama Karar Vermede Sayısal Yöntemlere Giriş;Yöneylem Araştırmasının Bilimsel ve Sanatsal Yönünün Ortaya Konulması;Karar Verme ve Model Kavramının İncelenmesi; Yöneylem Araştırması Etüdündeki Adımlar Anlatım tartışma
2 Okuma ve kaynak tarama DoğrusalProgramlamadaFormülasyonveGrafik Çözüm Yöntemi; Matematiksel Bir Modelin Kurulma Sürecinin İncelenmesi; BasitBirvakıanınDoğrusalProgramlamaModelininKurulmasıvemodelingrafikçözümününyapılmasıvegrafikçözümprosedürününaçıklanması Anlatım tartışma
3 Okuma ve kaynak tarama Grafik Çözüm prosedüründe karşılaşılan bazı özel durumların incelenmesi Anlatım tartışma
4 Okuma ve kaynak tarama Doğrusal Programlama Uygulamaları ve problemlerin formüle edilmesi; Üretim Planlaması; ürün karışımı;personel atama, portföyseçimigibifarklıkonulardadoğrusalprogramalamodellerininkurulması Anlatım tartışma
5 Okuma ve kaynak tarama Grafik Çözümde Duyarlılık Analizi; Sağ taraf değerleri için duyarlılık analizi; Sağ taraf değişimi için çözüm; Amaç fonksiyonu katsayılarındaki değişimler Anlatım tartışma
6 Okuma ve kaynak tarama Doğrusal Programlamada Cebirsel Çözüm (Simplek sYöntemi);Bir DP Modelinin Standart Formu ve Temel Çözümü; Standart DP modelinin özelliklerinin açıklanması; Temel Çözümün Belirlenmesi Anlatım tartışma
7 Okuma ve kaynak tarama Doğrusal Programlamada Cebirsel Çözüm (Simpleks Yöntemi); Simpleks Yöntemine giriş ve simpleks algoritmasının hesaplama detaylarının Açıklanması; Anlatım tartışma
8 - ARA SINAV -
9 Okuma ve kaynak tarama Suni Başlangıç Çözüm; M Tekniğinin (CezaYöntemi) Açıklanması; İkiAşamalıYöntem Anlatım tartışma
10 Okuma ve kaynak tarama Simpleks Metodu Uygulamalarındaki Özel Durumlar; Yozlaşma (dejenerasyon); Alternatif optimum çözüm; Sınırlandırılmamış çözüm ve Fizibil olmayan çözüm Anlatım tartışma
11 Okuma ve kaynak tarama Doğrusal Programlamada Dualite ve Duyarlılık Analizi;Dual Problemin Tanımı; Optimum primal ve dual çözümler arasındaki ilişki; Dualitenin Ekonomik Yorumu Anlatım tartışma
12 Okuma ve kaynak tarama Dual SimpleksYöntemi; Primal-Dual Hesaplamaları; DuyarlılıkAnalizi; Fizibiliteyietkileyendeğişiklikler; Optimumluğuetkileyendeğişiklikler Anlatım tartışma
13 Okuma ve kaynak tarama Doğrusal Programlamada Ulaştırma(transport) Modeli;Ulaştırma Modelinin Tanımı; Ulaştırma Modelinin Bir Doğrusal Model Olarak Formüle Edilmesi;Ulaştırma Algoritmasının Açıklanması; Başlangıç Çözümü Belirleme Yöntemleri Anlatım tartışma
14 Okuma ve kaynak tarama UlaştırmaModelinin Optimum ÇözümüveÇarpanlarYöntemininSimpleksYöntemleAçıklanması Anlatım tartışma
15 Okuma ve kaynak tarama UlaştırmaModelinin Optimum Çözümü ve Çarpanlar Yönteminin Simpleks Yöntemle Açıklanması; Anlatım tartışma
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Taha, H.A. (2003), Yöneylem Araştırması, (Çev), İstanbul: Literatür Ders Kitapları Yayın Evi.
Ulucan, A. (2007), Yöneylem Araştırması, (2. Baskı), Ankara: Siyasal Kitabevi
Öztürk, A. (2016), Yöneylem Araştırması, (16. Baskı), Ekin Basın Yayın
Hillier, F. S. (2014), Introduction to Operation Research, (10. Edition), McGraw Hill

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Öğrendiği kavramları tanımlar ve sosyal dünyadaki olgusal karşılıklarıyla eşleştirir.
2
Kavramları ve teorileri, tarihsel-kültürel bağlamı dikkate alarak yorumlar.
3
Toplumsal problemler karşısında sosyolojik teorileri birbirleriyle karşılaştırır.
4
Ekolojik, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirliğin dünyanın geleceği için önemini ayırt eder.
5
Sürdürülebilirlik konusundaki bilgilerini bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak geliştirir.
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Sosyoloji alanında yapılmış olan araştırmaların nicel ve nitel verilerini değerlendirir.
2
Küresel dünyada sosyal, kültürel, siyasal, ekonomik ve demografik olgular arasındaki kompleks etkileşimleri analiz eder.
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Sahip olduğu bilgi ve deneyimi kullanarak bir araştırma tasarlar.
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Kültürel görelilik ilkesini, bilimsel ve etik değerleri gözeterek saha araştırması yapar.
2
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin en uygun olanlarını seçerek alana özgü araştırmalarda etkin kullanır.
3
Ekolojik, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirlik konusundaki bilgileri yaşamının her alanında kullanır.
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Hızlı ve yoğun değişimlerin yaşandığı küresel dünyada, kendi alanına yansıyan sorunlara ilişkin araştırma yapar.
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla sorgular.
2
Yaşam boyu öğrenim ilkesini benimseyerek; bilimsel, teknolojik ve güncel gelişmeler ışığında mevcut bilgi ve becerilerini geliştirir.
3
Alanında yaptığı araştırmalarda etik olarak nesnel davranır.
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Edindiği bilgileri, geliştirdiği düşünce ve çözüm önerilerini diğer kişilerle yapıcı ilişkiler kurarak yazılı ve sözlü olarak tartışır.
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Sürdürülebilirliği temel alarak kültürel görelilik ilkesini, bilimsel ve etik değerleri meslek yaşamındaki çalışmalara uygular.

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 3 42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 14 2 28
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 0 0 0
Laboratuar 0 0 0
Okuma 0 0 0
Ödev 0 0 0
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 0 0 0
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 7 5 35
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlığı 5 4 20
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 42 0 127
Genel Toplam 127
Toplam İş Yükü / 25.5 5
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 5,0