SPORCU BESLENMESİ VE ERGOJENİK YARDIM DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
BSY309	SPORCU BESLENMESİ VE ERGOJENİK YARDIM	5	2	2	5

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	Türkçe
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Doç.Dr. MEHMET SOYAL
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi	Dr.Öğr.Üyesi BURAK TAŞ
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Dersin amacı; öğrencilere, sporda kullanılan ergojenik yardımcıları ve kullanım alanlarını açıklayabilecek ve spor branşının özelliklerini dikkate alarak, antrenman ve müsabaka dönemlerine yönelik beslenme programı düzenleyebilecek bilgiyi kazandırmaktır.
İçerik:	Dersin içeriği; Sporcuların vücut kompozisyonu ve ağırlık dengesi, enerji/makro-mikro besin ögeleri gereksinimleri, antrenmanda beslenme, ergojenik yardım, özel durumlarda spor ve beslenme konularını kapsamaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Sporda performansı geliştiren süreçleri tanımlar.
Genel beslenme ilkelerini ve sporculara yönelik besin kaynaklarını açıklar.
Sporda ergojenik yardımcıları tanır (recognize), uygulama alanlarını ve yöntemlerini tartışır.
Bireysel farklılıkları göz önünde bulundurarak beslenme programlarının içeriğini inceler ve performans durumuna yönelik uygunluğunu değerlendirir.
Spor branşının özelliklerini dikkate alarak, antrenman ve müsabaka dönemlerine yönelik beslenme programı düzenler.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	-	Genel beslenme prensipleri, kas ve egzersiz metabolizması için enerji kaynakları, fitness ve spor için sağlıklı beslenme, sporcularda beslenme kaynakları	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
2	Literatür taraması	Enerji sistemleri, enerji metabolizması ve sindirim sisteminin yapısı ve işleyişi.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
3	Konuya ilişkin makale okuma	Makro besin ögeleri: Proteinler, karbonhidratlar ve yağların metabolizması, işlevleri ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
4	Görsel ve yazılı literatür tarama	Mikro besin ögeleri: Vitaminler ve minerallerin fizyolojik işlevleri, sporcu sağlığı ve performansındaki rolleri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
5	Konuya ilişkin kitap bölümü okuma	Sporcularda hidrasyon, sıvı-elektrolit dengesi, dehidrasyon ve sportif performans arasındaki ilişkiler.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
6	Konu ile ilgili makale özeti çıkarma	Sporcu beslenmesinde besin takviyeleri ve ergojenik yardımcılar: Etki mekanizmaları, kullanım alanları ve bilimsel kanıtlar.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
7	-	ARA SINAV	-
8	Literatür tarama	Hormonal sistemin enerji metabolizması, egzersiz adaptasyonları ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
9	Görsel ve yazılı literatür tarama	Sporda göreceli enerji yetersizliği (RED-S) ve düşük karbonhidratlı beslenme yaklaşımlarının fizyolojik ve performansa yönelik etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
10	Konuya ilişkin kitap bölümü okuma	Ara sınava hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
11	Literatür tarama	Ketojenik beslenme ve karbonhidrat yükleme stratejilerinin metabolik adaptasyonlar ve sportif performans açısından değerlendirilmesi.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
12	Literatür tarama	Sporcularda günlük enerji gereksiniminin belirlenmesi, kalori hesaplama yöntemleri ve bireysel beslenme planlaması.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
13	Konu ile ilgili makale okuma	Kuvvet ve dayanıklılık sporcularında enerji ve besin ögesi gereksinimleri ile branşa özgü beslenme stratejileri.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
14	Sunum hazırlama	Sporcu beslenmesinde güncel bilimsel yaklaşımlar, yeni araştırmalar ve kanıta dayalı beslenme stratejileri.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
15	Sunum hazırlama	Final sınavına hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
Ersoy, G. (2004). Egzersiz ve spor yapanlar için beslenme ile ilgili temel ilkeler: sorular ve cevapları ile açıklamalı sözlük. Nobel Tıp Kitap Evleri, Ankara.
Jeukendrup, A., & Gleeson, M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.
Burke, L., Deakin, V., & Minehan, M. (Eds.). (2021). Clinical sports nutrition (6th ed.). McGraw-Hill Education.
Pehlivan, A. (2005). Sporda beslenme. Morpa Kültür Yayınları, Ankara.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize)	1	50		Klasik Sınav
DÖNEM SONU- Sınavı (Final)	1	50		Klasik Sınav
TOPLAM	2	100

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	2	28
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	13	3	39
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	0	0	0
Ödev	0	0	0
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	9	4	36
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	5	4	20
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	43	0	125