YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
ELP158	YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ	2	3	3	3

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	Türkçe
Dersin Düzeyi	ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Öğr.Gör. ŞEHMUS TURAN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Bu derste, yüksek gerilim sistemlerinin temel ilkelerini, yüksek gerilimin üretilmesi, ölçülmesi, yalıtım malzemelerinin elektriksel zorlanmaları ve delinme mekanizmalarını kavratmak; yüksek gerilim tesislerinde aşırı gerilimler, yıldırımdan korunma ve topraklama sistemlerinin analiz ve tasarım esaslarını öğretmektir.
İçerik:	Yüksek gerilim alanları, elektrik alan zorlanmaları ve hesabı, gaz, sıvı ve katı yalıtkanlarda delinme mekanizmaları, yüksek AA, DA ve darbe gerilimlerinin üretilmesi ve ölçülmesi, iç ve dış kaynaklı aşırı gerilimler, parafudrlar, koruma iletkenleri, yüksek gerilim laboratuvar teknikleri ve topraklama sistemleri esaslarını kapsar.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Yüksek gerilim tekniğinin temel kavramlarını, elektrot sistemlerinde elektrik alanı zorlanmalarını ve gerilim dağılımını analiz eder.
Gaz, sıvı ve katı yalıtkanların yüksek gerilim altındaki davranışlarını, delinme mekanizmalarını (Townsend, Streamer vb.) ve deşarj olaylarını açıklar.
Laboratuvar ve test ortamlarında yüksek AA, yüksek DA ve darbe gerilimlerinin üretilmesi ve ölçülmesi tekniklerini uygular.
Yüksek gerilim şebekelerinde meydana gelen iç (anahtarlama) ve dış (yıldırım) kaynaklı aşırı gerilimleri değerlendirir.
Yıldırımdan korunma sistemleri, koruma iletkenleri ve parafudr düzeneklerinin seçimini ve yalıtım koordinasyonunu gerçekleştirir.
Yüksek gerilim tesislerinde topraklama sistemlerini, adım ve dokunma gerilimi hesaplarını analiz eder, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun koruma yöntemlerini değerlendirir.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek gerilim tekniğine giriş; yüksek gerilimin tanımı, kullanım alanları, üstünlükleri ve sınırları	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
2	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Elektrik alanları: Düzgün ve düzgün olmayan elektrik alanları, elektrot sistemleri ve potansiyel dağılımı	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
3	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Gaz yalıtkanlarda delinme mekanizması: İyonlaşma olayları, Townsend ve Streamer delinme teorileri	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
4	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Gazlarda kısmi deşarjlar, korona olayı, Paschen kanunu ve gaz yalıtımlı sistemler (GIS)	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
5	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Sıvı ve katı yalıtkanlarda delinme mekanizmaları: Yalıtkan yağlar, yaşlanma ve katı dielectric delinmesi	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
6	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek alternatif gerilimlerin (AA) üretilmesi: Test transformatörleri ve rezonans devreleri	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
7	-	ARA SINAV	-
8	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek doğru gerilimlerin (DA) üretilmesi: Doğrultucu devreler ve Marx / Cockcroft-Walton üreteçleri	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
9	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek darbe gerilimlerinin üretilmesi: Standart darbe dalgaları (1.2/50 µs) ve Marx darbe üreteci prensipleri	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
10	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek gerilimlerin ölçülmesi: Küresel elektrotlar, gerilim bölücüler (dirençli/kapasitif) ve elektrostatik voltmetreler	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
11	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Aşırı gerilimler: İç kaynaklı aşırı gerilimler (anahtarlama, rezonans, faza toprak teması)	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
12	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Aşırı gerilimler: Dış kaynaklı (atmosferik) aşırı gerilimler, yıldırım oluşumu ve iletim hatlarına etkisi	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
13	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Aşırı gerilimlerden korunma elemanları: Koruma iletkenleri, deşarj tüpleri ve parafudr (ZnO) teknolojisi	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
14	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yalıtım koordinasyonu: Şebeke yalıtım seviyelerinin belirlenmesi ve koruma cihazları ile uyumu	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
15	Kaynaklar, Konu ile alakalı internet araştırması,	Yüksek gerilim tesislerinde topraklama sistemleri: Adım ve dokunma gerilimleri, topraklama direnci hesabı ve güvenlik	Teorik anlatıma dayalı ders, Tartışma, Soru-Cevap.
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
MEGEP

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	3	7	21
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	0	0	0
Laboratuvar	2	2	4
Okuma	0	0	0
Ödev	1	3	3
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	1	1	1
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	1	1	1
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	1	1	1
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	1	1	1
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	26	0	76