| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| AAT203 | ENDÜSTRİYELOTOMASYON SİSTEMLERİ | 3 | 2 | 2 | 4 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. SÜMEYRA ZAHİDE ÖZTÜRK |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Öğr.Gör. FURKAN ACAR |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Endüstriyel süreçlerin ve akıllı altyapı sistemlerinin otomatik kontrolüne yönelik temel prensipleri öğretmek, endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılan temel bileşenleri ve bu sistemlerin çalışma prensiplerini kavratmak ve PLC tabanlı kontrol sistemlerinin kullanımına yönelik temel bilgi ve becerileri kazandırmaktır. |
| İçerik: | Endüstriyel otomasyonun temel kavramları, otomasyon piramidi ve kontrol sistemlerinin çalışma prensipleri; sensör, aktüatör ve kumanda elemanları; programlanabilir mantıksal denetleyicilerin (PLC) donanım yapısı, bağlantı esasları ve programlanması; temel PLC uygulamaları, zamanlayıcı ve sayıcı işlemleri, analog sinyal işleme; elektrik motorları ve sürücü sistemleri, pnömatik ve hidrolik kontrol sistemleri; SCADA, HMI ve endüstriyel haberleşme sistemleri ile endüstriyel süreçlerde ve akıllı altyapılarda otomasyon uygulamalarını kapsar. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Endüstriyel otomasyonun temel kavramlarını, tarihsel gelişimini (Endüstri 1.0–5.0), otomasyon piramidini ve açık/kapalı çevrim kontrol sistemlerinin çalışma prensiplerini açıklar. |
| Endüstriyel otomasyon sistemlerinde kullanılan algılayıcı (sensör), eyleyici (aktüatör), röle, kontaktör ve diğer kumanda elemanlarını sınıflandırır; görevlerini ve çalışma prensiplerini açıklar. |
| Programlanabilir Mantıksal Denetleyicilerin (PLC) donanım mimarisini (CPU, bellek, güç kaynağı), çalışma döngüsünü, dijital/analog giriş-çıkış birimlerini ve temel bağlantı esaslarını açıklar. |
| Ladder Diyagramı kullanarak temel lojik kontrol, zamanlayıcı, sayıcı ve analog sinyal işleme uygulamalarına yönelik PLC programları oluşturur. |
| Elektrik motorlarının (DC, AC asenkron, step ve servo), motor sürücülerinin ve hız kontrol yöntemlerinin yanı sıra pnömatik ve hidrolik kontrol sistemlerinin çalışma prensiplerini ve endüstriyel otomasyondaki kullanım alanlarını açıklar. |
| HMI, SCADA ve endüstriyel haberleşme sistemlerinin işlevlerini açıklar; bu teknolojilerin endüstriyel süreçler ve akıllı altyapı uygulamalarındaki kullanımını değerlendirir. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Endüstriyel Otomasyona Giriş ve Endüstri 5.0 | Anlatım, soru-cevap |
| 2 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Kontrol Sistemleri ve Otomasyon Piramidi | Anlatım, soru-cevap |
| 3 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Algılayıcılar (Sensörler) ve Ölçüm Sistemleri | Anlatım, soru-cevap |
| 4 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Endüstriyel eyleyiciler (aktüatörler): Motorlar, röleler, kontaktörler, solenoid valfler ve sürücüler | Anlatım, soru-cevap |
| 5 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Endüstriyel Kumanda Elemanları, Röleli Kontrol Sistemleri ve PLC'ye Giriş | Anlatım, soru-cevap |
| 6 | İlgili ders notları ve internet araştırması | PLC Donanım Mimarisi ve Çalışma Prensibi | Anlatım, soru-cevap |
| 7 | - | ARA SINAV | - |
| 8 | İlgili ders notları ve internet araştırması | PLC Bağlantı Esasları ve Ladder Diyagramına Giriş | Anlatım, soru-cevap |
| 9 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Ladder Diyagramı ile Temel Kontrol Uygulamaları | Anlatım, soru-cevap |
| 10 | İlgili ders notları ve internet araştırması | PLC'de Zamanlayıcı Uygulamaları | Anlatım, soru-cevap |
| 11 | İlgili ders notları ve internet araştırması | PLC'de Sayıcı ve Karşılaştırma İşlemleri | Anlatım, soru-cevap |
| 12 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Analog Sinyal İşleme ve Süreç Kontrolü | Anlatım, soru-cevap |
| 13 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Motor Sürücüleri ve Hız Kontrol Uygulamaları | Anlatım, soru-cevap |
| 14 | İlgili ders notları ve internet araştırması | HMI ve SCADA Sistemleri | Anlatım, soru-cevap |
| 15 | İlgili ders notları ve internet araştırması | Endüstriyel Haberleşme ve Akıllı Altyapı Uygulamaları | Anlatım, soru-cevap |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| PLC ile Endüstriyel Otomasyon, Savaş Kurtulan, Birsen Yayınevi, 2017. |
| S7-1200 Programmable Controller: System Manual, Siemens AG, 2024. |
| Kontrol Sistemleri – SCADA, Elektrik Mühendisleri Odası, EMO Yayınları, 2012. |
| Atölye 10: Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Alanı Ders Kitabı, A. Kahraman, M. Aşık, M. Göverdik, M. Büyükbayraktar, M. Güneş ve T. İşbilen, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, 2020. |
| Sensörler 10: Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Alanı Ders Kitabı, A. Kahraman, M. Aşık, M. Göverdik, M. Büyükbayraktar, M. Güneş ve T. İşbilen, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, 2020. |
| Hidrolik Sistemler, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, 2011. |
| Pnömatik Sistemler, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü, 2011. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | 50 | Klasik Sınav | |
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 50 | Klasik Sınav | |
| TOPLAM | 2 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Matematik ve fen bilgisini programın kapsadığı problemlere uyarlar.
|
4 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Programın kapsadığı problemlerin çözümünde bilimsel yöntemleri kullanabilir.
|
3 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 2 | 28 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 2 | 28 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 7 | 2 | 14 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 1 | 15 | 15 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 39 | 0 | 102 |
| Genel Toplam | 102 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 4 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 4,0 |