| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| KYT104 | DİJİTAL ÖLÇÜMLEME VE SENSÖR SİSTEMLERİ | 2 | 3 | 3 | 4 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. BİLGE YILMAZ |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Öğr.Gör. SÜMEYRA ZAHİDE ÖZTÜRK |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | öğrencilere fiziksel büyüklüklerin (sıcaklık, basınç, akış, seviye, nem vb.) endüstriyel standartlarda ölçülmesi, uygun sensörlerin seçimi, sensörlerden elde edilen analog sinyallerin işlenmesi ve dijital ortama aktarılması süreçlerini öğretmektir. |
| İçerik: | Ölçme ve kontrol sistemlerine giriş. Statik ve dinamik karakteristikler. Hata analizi ve belirsizlik. Sıcaklık sensörleri (Termokupl, RTD, Yarı iletken). Basınç ve kuvvet sensörleri. Akış (debi) ve seviye ölçüm yöntemleri. Optik sensörler. Gaz ve emisyon ölçüm sensörleri. Sinyal şartlandırma devreleri (Op-Amp). Analog-Dijital (ADC) ve Dijital-Analog (DAC) dönüştürücüler. Veri toplama (DAQ) kartları ve IoT tabanlı sensör uygulamaları. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Sensör ve transdüser (dönüştürücü) kavramlarını tanır; aralarındaki farkı söyler. |
| Sıcaklık, ışık, mesafe ve basınç gibi temel fiziksel büyüklükleri ölçen sensörleri tanır. |
| Basit sensör devrelerinin bağlantısını şemaya bakarak kurar. |
| Ölçüm sonuçlarının doğru mu yoksa hatalı mı olduğunu ayırt eder. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Kaynak araştırması | Ölçme sistemlerine giriş, temel kavramlar, sensör ve transdüser farkı. | Teorik Anlatım, Soru-Cevap |
| 2 | Temel matematiksel hata hesaplamalarının tekrarı. | Ölçüm hataları, doğruluk , hassasiyet ve kalibrasyon mantığı. | Teorik Anlatım, Örnek Problem Çözümü |
| 3 | Farklı sensör kataloglarının (datasheet) incelenmesi. | Sensörlerin statik ve dinamik karakteristikleri, seçim kriterleri. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 4 | NTC ve PTC direnç değişim tablolarının incelenmesi. | Sıcaklık ölçüm sensörleri (Termokupl, RTD, Yarı İletkenler) ve uygulama alanları. | Teorik Anlatım, Simülasyon Gösterimi |
| 5 | Yük hücresi (Load Cell) kullanım alanlarının araştırılması. | Basınç ve kuvvet sensörleri (Piezoelektrik, Strain Gauge) çalışma prensipleri. | Teorik Anlatım,Simülasyon Gösterimi |
| 6 | Günlük hayattaki mesafe sensörlerinin (park sensörü vb.) gözlemlenmesi. | Konum, mesafe ve yaklaşım sensörleri (Endüktif, Kapasitif, Ultrasonik). | Teorik Anlatım, Simülasyon Gösterimi |
| 7 | LDR ve fotodiyot arasındaki farkların araştırılması. | Optik sensörler, ışık şiddeti ölçümü ve endüstriyel fotoseller. | Teorik Anlatım,Simülasyon Gösterimi |
| 8 | Su ve doğalgaz sayaçlarının çalışma mantığının incelenmesi | Akış (Debi) ve Seviye ölçüm yöntemleri, endüstriyel uygulamalar. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 9 | Sera gazı emisyon ölçüm cihazlarının araştırılması. | Çevresel izleme sensörleri: Gaz analizörleri (NDIR), Nem ve Partikül ölçümü. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Op-Amp devre şemalarının incelenmesi. | Sinyal şartlandırma: Sinyal yükseltme, filtreleme ve gürültü önleme. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 12 | Analog ve Dijital sinyal farklarının araştırılması. | Analog - Dijital Dönüştürücüler (ADC), örnekleme ve çözünürlük kavramları. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 13 | 4-20mA akım döngüsü hesaplamalarına hazırlık. | Endüstriyel sinyal standartları (0-10V, 4-20mA) ve transmiter bağlantıları. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 14 | Seri haberleşme (UART) hakkında okuma yapılması. | Veri Toplama (DAQ) temelleri ve Dijital İletişim Protokollerine giriş. | Teorik Anlatım,Soru-cevap |
| 15 | Akıllı şehir ve IoT sensör uygulamalarının araştırılması. | Sensör Ağları, Nesnelerin İnterneti (IoT) ve Uzaktan İzleme sistemleri. | Teorik Anlatım, Video Gösterimi |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| MEGEP, Elektrik-Elektronik Teknolojisi, "Sensörler ve Transdüserler" Modülü, Ankara. |
| Sensör Üretici Katalogları (SICK, Bosch, Honeywell Datasheets). |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | 40 | Optik(Test) Sınav | |
| Ödev Değerlendirme | 1 | 10 | ||
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 50 | Optik(Test) Sınav | |
| TOPLAM | 3 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 2 | 28 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 5 | 5 | 25 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 37 | 0 | 107 |
| Genel Toplam | 107 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 4,2 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 4,0 |