| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| LTP254 | TIBBİ ANALİZ TEKNİKLERİ | 4 | 4 | 2 | 7 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi SEÇİL KIRLANGIÇ ATAŞEN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Öğr.Gör. BÜŞRA SARP KAYA |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bu dersin amacı; klinik laboratuvarlarda kullanılan tıbbi analiz tekniklerine ilişkin temel ve güncel bilgileri kazandırmak, bu tekniklerin kullanım alanları, yararları ve olası risklerini öğretmek ve öğrencilerin doğru örnek alma, analiz öncesi–analiz–analiz sonrası süreçleri bilimsel ve etik kurallar çerçevesinde değerlendirebilme becerisi edinmelerini sağlamaktır. |
| İçerik: | Ders; tıbbi analizin tanımı, klinik laboratuvarlarda kalite kavramları, klinik laboratuvar süreçleri ve hata kaynakları, örneklerin analize hazırlanması, enzim analizleri, kan ve kan ürünleri ile kan bağışı, hematolojik analizler, idrar analizleri, vücut sıvılarının analizleri, immünoassay teknikleri, nükleik asit ekstraksiyon teknikleri, polimeraz zincir reaksiyonları, blotlama teknikleri ile histoloji ve patoloji laboratuvar tekniklerini kapsamaktadır |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Hasta güvenliği, hasta memnuniyeti ve çalışan memnuniyetini gözeterek klinik laboratuvar kalite standartlarına uygun şekilde çalışmalarını uygular. |
| Preanalitik, analitik ve postanalitik süreçlerde analiz sonuçlarını etkileyebilecek hata kaynaklarını tanımlar. |
| Klinik laboratuvara kabul edilen numuneleri kabul/red kriterleri doğrultusunda değerlendirir. |
| Hastalıkların tanı ve takibinde kullanılan enzim analizlerini gerçekleştirir ve sonuçlarını yorumlar. |
| Kan hücrelerinin sayısı, yapısı ve fonksiyonlarını açıklar. |
| Antijen–antikor etkileşimine dayalı immünoassay yöntemleri kullanarak moleküllerin varlığını veya konsantrasyonlarını ölçer. |
| Moleküler tanı yöntemlerinin temel prensiplerini açıklar. Histoloji ve patoloji laboratuvarlarında kullanılan temel teknikleri tanır ve optik cihazlar yardımıyla hücre, doku ve organ yapılarını yorumlar. |
| Laboratuvar uygulamalarında etik ilkeler, biyogüvenlik ve mesleki sorumluluk bilincini uygular |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Tıbbi analizin tanımı | Anlatım, soru - cevap. |
| 2 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Klinik laboratuvarlarda kalite kavramları | Anlatım, soru - cevap. |
| 3 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Klinik laboratuvar süreçleri ve hata kaynakları | Anlatım, soru - cevap. |
| 4 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Örneklerin analize hazırlanması | Anlatım, soru - cevap. |
| 5 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Enzim analizleri | Anlatım, soru - cevap. |
| 6 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Kan ve kan ürünleri, kan bağışı | Anlatım, soru - cevap. |
| 7 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Hematolojik analizler / Kısa Sınav | Anlatım, soru - cevap. |
| 8 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | İdrar analizleri | Anlatım, soru - cevap. |
| 9 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Vücut sıvılarının analizleri | Anlatım, soru - cevap. |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | İmmunoassay teknikleri / Nükleik asit ekstraksiyon teknikleri | Anlatım, soru - cevap. |
| 12 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Polimeraz Zincir Reaksiyonları/ Kısa Sınav | Anlatım, soru - cevap. |
| 13 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Laboratuvar Sınavı | Anlatım, soru - cevap. |
| 14 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | Blotlama teknikleri / Histoloji ve patoloji laboratuvar teknikleri | Anlatım, soru - cevap. |
| 15 | Literatür tarama, bireysel araştırma. | - | Anlatım, soru - cevap. |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Görmüş, U. (Ed.). (2018). Laboratuvar Dünyası Klinik Laboratuvar Uygulamaları (2. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Gürdol, F. (Ed.). (2019). Tıbbi Biyokimya (4. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Öğüt, S. (2016). Sağlık Bilimleri İçin Biyokimya. Ankara: Kongre Kitabevi. |
| Konukoğlu, D. (Ed.). (2018). Sorularla Konu Anlatımlı Biyokimya (2. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Dey, N. (2019). Classification Techniques for Medical Image Analysis and Computer Aided Diagnosis. Cambridge: Academic Press. |
| Görmüş, U. (Ed.). (2018). Laboratuvar Dünyası Klinik Laboratuvar Uygulamaları (2. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Gürdol, F. (Ed.). (2019). Tıbbi Biyokimya (4. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Öğüt, S. (2016). Sağlık Bilimleri İçin Biyokimya. Ankara: Kongre Kitabevi. |
| Konukoğlu, D. (Ed.). (2018). Sorularla Konu Anlatımlı Biyokimya (2. Baskı). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. |
| Dey, N. (2019). Classification Techniques for Medical Image Analysis and Computer Aided Diagnosis. Cambridge: Academic Press. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Temel matematik ve fen bilimleri konularına ilişkin temel kavramları açıklar.
|
4 | |||||
| 2 |
Laboratuvarlarda kullanılan temel kavramları, teorik bilgileri tanımlar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvarlarında kullanılan cihaz, malzeme ve kimyasalların özelliklerini ve kullanım prensiplerini açıklar.
|
5 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Güncel laboratuvar uygulamaları, literatür bilgisi ve gelişen teknolojiler hakkında bilgi sahibidir.
|
5 | |||||
| 2 |
Laboratuvar güvenliği ve iş sağlığı ilkelerini sistematik bir şekilde açıklar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvar alanlarında kullanılan ulusal ve uluslararası standartları ayrıntılı bir biçimde açıklar.
|
4 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Numune alma, deney yapma ve analiz süreçleri aracılığıyla toplanan verileri değerlendirir.
|
5 | |||||
| 2 |
Laboratuvar cihazlarından elde edilen verileri bilimsel temelde yorumlar.
|
4 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yapılacak deneye uygun laboratuvar araç gereçlerini etkin kullanır.
|
5 | |||||
| 2 |
Deneysel çalışmalarda kullanılacak çözeltileri doğru hesaplamalarla hazırlar.
|
3 | |||||
| 3 |
Gıda, su, bitki–toprak ve tıbbi analizlerde kullanılan modern laboratuvar yöntemlerini uygular.
|
5 | |||||
| 4 |
Numunelerin (gıda, su, tıbbi numune, toprak, bitki) kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerini çeşitli analiz yöntemleriyle ortaya koyar.
|
5 | |||||
| 5 |
Kimyasal maddeleri güvenlik kurallarına ve iş sağlığı ve güvenliğine uygun biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Laboratuvar ekibi ile takım çalışmasını ve disiplinler arası iş birliklerini sağlayarak etkin iletişim kurar.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci benimseyerek bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme bilincini kazanır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Mesleki etik kurallarına uygun biçimde davranır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Laboratuvar güvenliği ve acil durum prosedürlerini çalışma süreçlerinde uygular.
|
5 | |||||
| 2 |
Laboratuvar teknolojisi alanı ile ilgili teknikleri, laboratuvar araç, alet ve cihazları uygun ve etkin bir biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| 3 |
Gıda, su, bitki, toprak, kimyasal, mikrobiyolojik ve tıbbi materyallerin analizini gerçekleştirir.
|
5 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 4 | 56 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 2 | 28 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 14 | 4 | 56 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 2 | 4 | 8 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 2 | 4 | 8 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 14 | 1 | 14 |
| TOPLAM | 74 | 0 | 184 |
| Genel Toplam | 184 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 7,2 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 7,0 |