TR EN

BESLENME İLKELERİ VE UYGULAMALARI I DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
BEY145 BESLENME İLKELERİ VE UYGULAMALARI I 1 6 4 6

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Türkçe
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli -
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. HATİCE MERVE BAYRAM
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi Dr.Öğr.Üyesi HANDE NUR ONUR ÖZTÜRK
Ders Ön Koşulu Yok

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Beslenme ve sağlık ilişkisi, karbonhidrat ve proteinlerin yapısı, sindirimi, metabolizması ve gereksinimleri ile besinlerin hazırlanma, pişirme ve saklama yöntemleri ve besin bileşim veri tabanları kullanılarak yapılan besin ögesi ve enerji içeriği hesaplamalarına ilişkin bilgi, tutum ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.
İçerik: Beslenmenin önemi ve sağlık ilişkisi, beslenmeye genel bakış, besin grupları ve besin ögelerinin önemi, Beslenme İlkeleri Laboratuvarı genel çalışma ilkeleri, karbonhidrat ve proteinlerin yapısı ve işlevleri, besin grupları (tahıl, et, yumurta, süt, kurubaklagil) ve laboratuvar uygulamaları, besinlerin endüstriyel kullanımı, kimyasal reaksiyonları, satın alma, depolama ve pişirme yöntemleri, sürdürülebilir beslenme ve atık yönetimi.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Yeterli ve dengeli beslenme ile sağlık arasındaki ilişkiyi gösterir.
Besin ögelerinin günlük tüketim miktarlarını gösterir ve önerilere göre karşılaştırır.
Genel beslenme durumu, beslenme alışkanlıklarını ve diyet örüntüsünü ana hatlarıyla belirtir.
Hazırlama, pişirme ve ölçüm yöntemlerini sürdürülebilir beslenme ilkelerine bağlı kalarak manipüle eder.
Karbonhidratların genel özelliklerini, sindirim ve emilim süreçlerini ve vücut fonksiyonları açısından önemini açıklar.
Proteinlerin genel özelliklerini, sindirim ve emilim süreçlerini ve vücut fonksiyonları açısından önemini açıklar.
Karbonhidratlar ve proteinlerin kaynaklarını gösterir ve gereksinimlerini hesaplar.
Tahıllar, yumurta, süt, et ve kurubaklagillerin hazırlama ve pişirme tekniklerini takip eder ve oluşan kimyasal reaksiyonları açıklar.
Vitamin ve mineral kaybını önleyecek hazırlama, pişirme ve ölçüm tekniklerini uygular ve takip eder.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 Web Tabanlı Araştırma Sağlık ve Beslenme Kavramları: Yeterli ve Dengeli Beslenme, Beslenme Rehberleri, Nüfus Araştırmaları, Besin ve Besin Ögesi Kavramları, Özel Durumlarda Beslenme Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap
2 Bireysel Çalışma Makro ve Mikro Besin Ögeleri, Besin Grupları, Menü Planlama İlkeleri, 4 Yapraklı Yonca, Besin Piramitleri ve Sağlıklı Tabak Modelleri, Uygulama: Laboratuvar Kuralları Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
3 Bireysel Çalışma Karbonhidratlar I: Monosakkaritler ve Disakkaritler, Genel Özellikler, Sınıflama, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Uygulama: Pişirme Yöntemleri Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
4 Bireysel Çalışma Karbonhidratlar II: Polisakkaritler, Genel Özellikler, Sınıflama, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Uygulama: Pişirme Yöntemleri, Ödevlerin Verilmesi Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
5 Bireysel Çalışma Karbonhidratlar III: Emilim, Sindirim, Glisemik İndeks ve Glisemik Yük, Gereksinim ve Kaynaklar, Uygulama: Ölçüm Yöntemleri ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
6 Bireysel Çalışma Tahıllar: Yapısı, Çeşitleri, Gluten Kompleksi, Besin Endüstrisinde Kullanımı, Kimyasal Reaksiyonlar, Uygulama: Ölçüm Yöntemleri ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
7 Bireysel Çalışma Proteinler I: Genel Özellikler, Sınıflama, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Elzem Amino Asitler, Uygulama: Tahıllar ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
8 Bireysel Çalışma Proteinler II: Emilim, Sindirim, Gereksinim ve Kaynaklar, Uygulama: Protein Kalitesinin Değerlendirilmesi (NPU) Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama
9 Bireysel Çalışma Yumurta: Yapısı, Besin Ögeleri, Besin Endüstrisinde Kullanımı, Kimyasal Reaksiyonlar, Satın Alma, Depolama ve Pişirme, Uygulama Sınavı Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap
10 - ARA SINAV -
11 Bireysel Çalışma Et, Tavuk ve Balık: Yapısı, Besin Ögeleri, Besin Endüstrisinde Kullanımı, Kimyasal Reaksiyonlar, Satın Alma, Depolama ve Pişirme, Uygulama: Yumurta ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
12 Bireysel Çalışma Süt ve Süt Ürünleri: Yapısı, Besin Ögeleri, Besin Endüstrisinde Kullanımı, Kimyasal Reaksiyonlar, Satın Alma, Depolama ve Pişirme, Uygulama: Et–Tavuk–Balık ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
13 Bireysel Çalışma Kurubaklagiller: Yapısı, Besin Ögeleri, Besin Endüstrisinde Kullanımı, Kimyasal Reaksiyonlar, Satın Alma, Depolama ve Pişirme, Uygulama: Süt ve Süt Ürünleri ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
14 Bireysel Çalışma Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilir Beslenme ve Atık Yönetimi, Raporların Değerlendirilmesi, Uygulama: Kurubaklagiller ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma, Raporların ve Ödevlerin Değerlendirilmesi Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması
15 Bireysel Çalışma Alternatif Protein Kaynakları Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Baysal, A. (2018). Diyet el kitabı. Hatipoğlu Yayınları.
İnanç, N. (2022). Beslenme ilkeleri I. Hedef Yayıncılık.
Mahan, L. K., Escott-Stump, S., Raymond, J. L., & Krause, M. V. (2022). Krause’s food & the nutrition care process (16th ed.). Elsevier Health Sciences.
Özenoğlu, A. (2023). Temel beslenme ilkeleri ve laboratuvar uygulamaları. Eğitim Yayınevi.
Özilgen, Z. S. (2019). Cooking as a chemical reaction: Culinary science with experiments. CRC Press.
Şanlıer, N., Ulusoy, H. G., & Ceyhun-Sezgin, A. (2019). Beslenme ilkeleri laboratuvar uygulamaları. Vize Yayıncılık.
T.C. Sağlık Bakanlığı. (2019). Türkiye beslenme rehberi (TÜBER 2019) (Yayın No: 1031). Sağlık Bakanlığı Yayınları.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize) 1 30 Klasik Sınav
Ödev Değerlendirme 1 10
Uygulama-Lab 1 10
DÖNEM SONU- Sınavı (Final) 1 50 Klasik Sınav
TOPLAM 4 100
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Özellikle insan, çevre ve besin arasındaki ilişkiyi inceleyen, Beslenme ve Diyetetik uygulama biliminin temelini oluşturan tüm disiplinler ile ilgili bilgiyi değerlendirir.
2
2
Beslenme ve Diyetetik alanındaki güncel bilgi ve uygulamaları tanımlar.
2
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Beslenme ve Diyetetik alanında bilgi edinme ve bilgi verme sürecinde güncel teknolojik kaynakları kullanır.
2
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Beslenmeyle ilintili genel sağlık sorunlarını belirler.
2
2
Beslenme ve Diyetetik uygulamalarını, bu alandaki bilgi birikimini kullanarak açıklar.
3
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Beslenme ve Diyetetik alanındaki bilgilerin kullanımında yasal ve etik ilkeleri uygular.
1
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Beslenme ve Diyetetik alanındaki bilgi ve becerileri uygular.
3
2
Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları takip eder.
1
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Beslenme ve Diyetetik alanı ile ilgili bilgileri eleştirel bir bakış açısı ile değerlendirir.
3
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Yeterli düzeyde yabancı dil bilgisi ile Beslenme ve Diyetetik alanında yeni gelişmeleri takip eder.
2
2
Bireyler arası yazılı ve sözlü etkin iletişim kurar.
3
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Üretim-tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirir.
2
2
Danışanların sağlık, sosyal ve çevre durumları ile ilgili sorunlarına cevap verir.
0
3
Danışanların beslenme durumlarını değerlendirir.
0
4
Danışanların klinik bulgularını beslenme açısından yorumlar.
0
5
Danışana özgü beslenme tedavileri planlar.
0

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 2 28
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 14 1 14
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 7 1 7
Laboratuvar 14 4 56
Okuma 0 0 0
Ödev 0 0 0
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 7 1 7
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 14 2 28
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlığı 7 2 14
Kısa Sınav 1 1 1
Kısa Sınav Hazırlığı 1 2 2
TOPLAM 81 0 159
Genel Toplam 159
Toplam İş Yükü / 25.5 6,2
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 6,0