| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| PSY313 | CRITICAL PSYCHOLOGY | 5 | 3 | 3 | 5 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | İngilizce |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi MEHMET OSMAN KURTKAN KAPICIOĞLU |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Dr.Öğr.Üyesi BERK EFE ALTINAL |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bu ders, öğrencileri eleştirel psikolojinin temel gelenekleri, kavramları, tartışmaları ve politik kaygılarıyla tanıştırmayı amaçlamaktadır. Ders, psikolojik bilginin tarihsel olarak nasıl üretildiğini, kurumsallaştırıldığını ve güç, sınıflandırma, öznellik, normallik ve sosyal kontrolle ilişkili olarak nasıl kullanıldığını inceler. Öğrencileri, tarihsel revizyonizm, paradigma eleştirisi, Foucaultçu analiz, postkolonyal ve dekolonyal düşünce, feminist psikoloji, eleştirel ırk perspektifleri, neoliberal öznelliğin eleştirisi, anti-psikiyatri, nöroçeşitlilik, hayvan öznelliği ve özgürleşme psikolojisi gibi bakış açılarıyla ana akım psikolojiyi eleştirel bir şekilde değerlendirmeye teşvik eder. Dersin sonunda, öğrencilerin psikolojiyi tarihsel olarak konumlandırılmış, sosyal olarak iç içe geçmiş ve politik olarak sonuçları olan bir bilgi ve uygulama alanı olarak anlamaları beklenmektedir. |
| İçerik: | Dersin içeriği, eleştirel psikolojilere giriş; eleştirel tarih ve revizyonizm; paradigma değişimleri ve metodolojik anarşizm; modernite ve Kartezyen özne; Foucault'nun delilik, sınıflandırma, gözetim, panoptizm ve pratik analizleri; postkolonyalizm, Fanon ve dekoloniyal terapi; cinsiyet, aile, ırk, ırksallaştırma ve psikolojik güç; neoliberal öznellik, popüler psikoloji ve psiko-kompleks; ruh sağlığı ve psikiyatriye eleştirel bakış açıları; gelişim ve nöroçeşitlilik; psikolojik araştırmalarda insan dışı hayvanların yeri; ve özgürleşme psikolojisi için çağdaş ufuklar gibi konuları kapsamaktadır. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Eleştirel psikolojinin temel kavramlarını, tarihsel kökenlerini ve kuramsal kaygılarını açıklar |
| Psikolojik bilginin tarihsel, felsefi, kurumsal ve siyasi bağlamlardan nasıl etkilendiğini açıklar |
| na akım psikolojik yaklaşımları, öznellik, normallik, sınıflandırma, ruh sağlığı, gelişim ve sosyal güç üzerine eleştirel bakış açılarıyla karşılaştırır |
| Psikolojik teorileri ve uygulamaları, Foucaultçu analiz, postkolonyal düşünce, feminist psikoloji, eleştirel ırk perspektifleri ve neoliberalizm eleştirileri gibi eleştirel çerçeveler aracılığıyla analiz eder |
| Psikolojinin psikiyatri, gözetim, aile, cinsiyet, ırk, nöroçeşitlilik, insan dışı hayvanlar ve sosyal kontrol ile ilişkili etik ve politik sonuçlarını değerlendirir |
| Psikolojinin eleştiri, direniş, bakım ve özgürleşme pratiği olarak olanaklarını ve sınırlarını tartışır |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | - | Eleştirel Psikolojilere Giriş | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 2 | Literatür incelemesi | Eleştirel Tarih Revizyonizmi ve Eksikleri | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 3 | Literatür incelemesi | Paradigma Değişimleri ve Metodolojik Anarşizm | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 4 | Literatür incelemesi | Modernite ve Kartezyen Özne | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 5 | Literatür incelemesi | Foucault I. Deliliğin Tarihi ve Sınıflandırma | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 6 | Literatür incelemesi | Foucault II: Gözetim, Panoptizm ve Praksis | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 7 | Literatür incelemesi | Sömürgecilik Sonrası Dönem, Fanon ve Sömürgecilikten Arındırma Terapisi | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 8 | Literatür incelemesi | Cinsiyet, Aile ve Psikolojik Güç | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 9 | Literatür incelemesi | Irk, Irksallaştırma ve Psikolojik Güç | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür incelemesi | Neoliberal Öznellik, Popüler Psikoloji ve Psiko-kompleks | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 12 | Literatür incelemesi | Ruh Sağlığı ve Psikiyatrinin Eleştirel Psikolojisi | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 13 | Literatür incelemesi | Kalkınma ve Nöroçeşitlilik Üzerine Eleştirel Bakış Açıları | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 14 | Literatür incelemesi | Psikolojide İnsan Dışı Hayvanlar: Deney Nesnelerinden Deneyim Öznelerine | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 15 | Literatür incelemesi | Eleştirinin Ötesinde: Özgürleşme Psikolojisi İçin Ufuklar | Ders anlatımı, Soru-Cevap, Örnekleme, Gösteri |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | 40 | Optik(Test) Sınav | |
| Ödev Değerlendirme | 1 | 10 | ||
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 50 | Optik(Test) Sınav | |
| TOPLAM | 3 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Psikoloji ve yardımcı disiplinlerle ilgili, en etkin metotları ve güncel bilgileri içeren bilgi kaynakları, uygulama araç –gereçlerini, üst düzeyde kullanır. (use) (Blooms 3)
|
3 | |||||
| 2 |
Psikoloji alanında sorunları belirler ve çözüm üretir. (determine and solve) (Blooms 3)
|
3 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Normal ve anormal davranışları ayırt eder. (Blooms 2)
|
2 | |||||
| 2 |
Psikoloji araştırmalarını yorumlar ve rapor eder. (interpret- report) (Blooms 3)
|
3 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Psikoloji ile diğer sosyal bilimler arasındaki ilişlere dair bağlantılar kurar. (relate) (Blooms 4)
|
4 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Psikolojik testleri uygular. (apply) (Blooms 3)
|
0 | |||||
| 2 |
Çağdaş Psikoloji Kuramları hakkında bilgi ve beceri edinerek bu bilgi ve becerileri bireylere yardım sürecine entegre eder. (intagrate) (Blooms 6)
|
2 | |||||
| 3 |
Psikoloji alanında çeşitli deneyler düzenler. (Conduct) (Blooms 6)
|
4 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alanıyla ilgili çalışmalarda gerekli kurum ve bireylerle iş birliği yapar. (collabarate) (Blooms 6)
|
2 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Psikoloji alanındaki gelişmeleri var olan bilgilerine entegre eder (intagrate) (Blooms 6)
|
4 | |||||
| 2 |
İnsan davranışlarını bilimsel olarak analiz eder. (analyze) (Blooms 4)
|
3 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alana dair edindiği bilgileri ve düşüncelerini akıcı ve anlaşılır bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade eder. (explain )(Blooms 2)
|
4 | |||||
| 2 |
Psikoloji alanıyla ilgili sorunların bireysel, ulusal ve evrensel etkilerini dikkate alır (recognize) (Blooms 2)
|
4 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Psikoloji alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı ve donanımı ve istatistik bilgisini çalışmalarına entegre eder. (intragrate) 6
|
0 | |||||
| 2 |
Bilişim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeyi takip eder. (survey) (Blooms 4)
|
0 | |||||
| 3 |
Psikoloji ile ilgili sosyal projeleri destekler. (Blooms 5)
|
3 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 13 | 3 | 39 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 1 | 25 | 25 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 31 | 0 | 128 |
| Genel Toplam | 128 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 5 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 5,0 |