| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| EGY415 | YAŞLILARDA EGZERSİZ VE BESLENME | 7 | 3 | 3 | 5 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi OKAN KILIÇKAYA |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Dersin amacı; öğrencilere, yaşlılarda doğru beslenme ile fiziksel aktivitenin önemini açıklayabilecek ve yaşlı bireylere uygun egzersiz türlerini seçebilecek bilgi birikimini kazandırmaktır. |
| İçerik: | Dersin içeriği; tanım ve kavramlar, yaşlılıkta vücudun yapı ve işlevleri, besin öğeleri, yaşlılarda beslenme, fiziksel aktivite ve yaşlılarda fiziksel aktivitenin yararları, kronik hastalıklar ve kronik hastalığı olan yaşlılarda fiziksel aktivite ve yaşlılarda fiziksel aktiviteyi arttırmak için önerilen motivasyon yöntemleri konularını kapsamaktadır. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Yaşlanma süreçlerini, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişimleri ve fiziksel aktivite ile beslenmenin yaşlı bireylerin sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar. |
| Yaşlı bireylerin makro ve mikro besin ögesi gereksinimlerini, enerji metabolizmasını ve hidrasyon durumunu değerlendirerek yaşa özgü beslenme yaklaşımlarını analiz eder. |
| Yaşlı bireylerde fiziksel uygunluk, fonksiyonel kapasite ve sağlık risklerini değerlendirerek güvenli egzersiz uygulamalarının temel ilkelerini açıklar. |
| Yaşlı bireylerde aerobik dayanıklılık, direnç, denge, koordinasyon ve esneklik antrenmanlarının fizyolojik etkilerini analiz ederek bireysel özelliklere uygun egzersiz programları geliştirir. |
| Sarkopeni, osteoporoz, kırılganlık sendromu ve kronik hastalıkların yaşlı bireylerin fiziksel fonksiyonları üzerindeki etkilerini değerlendirerek uygun egzersiz ve beslenme stratejilerini belirler. |
| Yaşlı bireylerin sağlık durumu, enerji gereksinimleri, fonksiyonel kapasiteleri ve bireysel farklılıklarını dikkate alarak yaşam kalitesini ve fonksiyonel bağımsızlığı destekleyen, bilimsel kanıtlara dayalı egzersiz ve beslenme programları oluşturur. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | - | Yaşlanma kavramı, biyolojik ve kronolojik yaşlanma süreçleri ile yaşlı bireylerde fiziksel aktivite ve beslenmenin önemi. | Anlatım ve soru-cevap yöntemi |
| 2 | Konuyla ilgili kitap bölümü okuma | Yaşlanmanın fizyolojisi; kas-iskelet, sinir, kardiyovasküler ve metabolik sistemlerde meydana gelen değişimler. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 3 | Konuyla ilgili kitap bölümü okuma | Yaşlı bireylerde makro ve mikro besin ögelerinin fizyolojik işlevleri, günlük beslenme gereksinimleri, hidrasyon ve sıvı-elektrolit dengesinin düzenlenmesi. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 4 | Literatür tarama | Yaşlı bireylerde fiziksel uygunluğun değerlendirilmesi, fonksiyonel kapasite ölçümleri, egzersiz öncesi sağlık taraması, risk değerlendirmesi ve güvenli egzersiz uygulamaları. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 5 | Konuyla ilgili kitap bölümü okuma | Yaşlı bireylerde aerobik dayanıklılık antrenmanları; kardiyorespiratuvar adaptasyonlar, egzersiz şiddetinin belirlenmesi, antrenman yöntemleri ve programlama ilkeleri. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 6 | Konu ile ilgili makale okuma | Yaşlı bireylerde direnç antrenmanları; kas kuvveti, hipertrofi ve nöromüsküler adaptasyonlar, antrenman değişkenlerinin düzenlenmesi ve progresif yüklenme stratejileri. | Anlatım, soru cevap ve uygulama grup çalışması |
| 7 | - | ARA SINAV | - |
| 8 | Görsel ve yazılı literatür tarama | Yaşlı bireylerde denge, koordinasyon, esneklik ve hareketlilik antrenmanları; düşme riskinin azaltılması, postüral kontrol ve fonksiyonel hareket becerilerinin geliştirilmesi. | Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması |
| 9 | Görsel ve yazılı literatür tarama | Yaşlı bireylerde sarkopeni, osteoporoz ve kırılganlık sendromu; yaşa bağlı kas ve kemik kayıplarının mekanizmaları, fiziksel fonksiyonlara etkileri ve egzersiz ile beslenme müdahaleleri. | Anlatım, soru cevap ve uygulama grup çalışması |
| 10 | Konuyla ilgili kitap bölümü okuma | Ara sınava hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları. | Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması |
| 11 | Literatür taraması ve sunum hazırlama | Yaşlı bireylerde obezite, diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar; kronik hastalıklara özgü egzersiz reçetelendirme, beslenme yaklaşımları ve risk yönetimi. | Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması |
| 12 | Literatür taraması ve sunum hazırlama | Yaşlı bireylerde enerji gereksiniminin hesaplanması, vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi, protein ve enerji alımının planlanması; örnek beslenme ve egzersiz programlarının oluşturulması. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 13 | Literatür taraması ve sunum hazırlama | Kırılgan, hareket kısıtlılığı bulunan ve bakım merkezlerinde yaşayan yaşlı bireylerde egzersiz uygulamaları; fonksiyonel bağımsızlık, mobilizasyon ve yaşam kalitesinin geliştirilmesi. | Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması |
| 14 | Konuyla ilgili makale okuma | Yaşlı sporcularda antrenman ve beslenme stratejileri, yaşa bağlı performans değişimleri, toparlanma süreçleri ve bireyselleştirilmiş egzersiz programlarının geliştirilmesi. | Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi |
| 15 | Literatür tarama | Final sınavına hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları. | Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Sullivan, G. M., & Pomidor, A. K. (Eds.). (2024). Exercise for aging adults: A guide for practitioners (2nd ed.). Springer. |
| Günay, M., Cicioğlu, İ., Şıktar, E. ve Şıktar, E. (2018). Çocuk, Kadın, Yaşlı ve Özel Gruplarda Egzersiz. Gazi Kitabevi, Ankara |
| Baysal, A. (2016). Yaşlılıkta Beslenme. Hatiboğlu Kitabevi, Ankara |
| Westcott, W. ve Baechle, T. (2006). Strength Training for Seniors. Copyrighted Material, UK |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | 50 | Klasik Sınav | |
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 50 | Klasik Sınav | |
| TOPLAM | 2 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 13 | 2 | 26 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 7 | 5 | 35 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 5 | 4 | 20 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 41 | 0 | 125 |
| Genel Toplam | 125 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 4,9 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 5,0 |