ATHLETE NUTRITION AND ERGOJENIC AIDS DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
PES309	ATHLETE NUTRITION AND ERGOJENIC AIDS	5	2	2	5

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	İngilizce
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Doç.Dr. MEHMET SOYAL
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Dersin amacı, öğrencilerin sporda kullanılan ergojenik yardımcıları ve kullanım alanlarını açıklayabilecek; spor dalının özelliklerini dikkate alarak antrenman ve müsabaka dönemleri için beslenme programı düzenleyebilecek bilgiyi kazanmalarını sağlamaktır.
İçerik:	Dersin içeriğinde sporcuların vücut kompozisyonu ve ağırlık dengesi, enerji/makro-mikro beslenme gereksinimleri, antrenmanda beslenme, ergojenik yardım, özel durumlarda spor ve beslenme konuları yer almaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Genel beslenme ilkelerini, enerji sistemlerini, enerji metabolizmasını ve besin ögelerinin sportif performans üzerindeki etkilerini açıklar.
Makro ve mikro besin ögelerinin metabolik ve fizyolojik işlevlerini, hormonal düzenleme mekanizmalarını ve egzersiz adaptasyonları üzerindeki etkilerini analiz eder.
Sporcularda sıvı-elektrolit dengesi, hidrasyon stratejileri ve dehidrasyonun sportif performans üzerindeki etkilerini değerlendirir.
Besin takviyeleri ve ergojenik yardımcıların etkinliğini, kullanım güvenliğini ve sportif performans üzerindeki etkilerini bilimsel kanıtlar doğrultusunda değerlendirir.
Göreceli enerji yetersizliği (RED-S), düşük karbonhidratlı ve ketojenik beslenme ile karbonhidrat yükleme stratejilerinin sporcu sağlığı ve performansına etkilerini karşılaştırır.
Sporcuların günlük enerji ve besin ögesi gereksinimlerini hesaplayarak bireysel özelliklere ve spor branşlarına uygun, bilimsel kanıtlara dayalı beslenme stratejileri geliştirir.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	-	Genel beslenme ilkeleri, kas ve egzersiz metabolizması için enerji kaynakları, fitness ve spor için sağlıklı beslenme, sporcular için beslenme kaynakları	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
2	Literatür taraması	Enerji sistemleri, enerji metabolizması ve sindirim sisteminin yapısı ve işleyişi.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
3	Konuyla ilgili makaleler okumak	Makro besin ögeleri: Proteinler, karbonhidratlar ve yağların metabolizması, işlevleri ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
4	Görsel ve yazılı literatür taraması	Mikro besin ögeleri: Vitaminler ve minerallerin fizyolojik işlevleri, sporcu sağlığı ve performansındaki rolleri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
5	-	Sporcularda hidrasyon, sıvı-elektrolit dengesi, dehidrasyon ve sportif performans arasındaki ilişkiler.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
6	Konuyla ilgili makaleler okumak	Sporcu beslenmesinde besin takviyeleri ve ergojenik yardımcılar: Etki mekanizmaları, kullanım alanları ve bilimsel kanıtlar.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
7	-	ARA SINAV	-
8	-	Hormonal sistemin enerji metabolizması, egzersiz adaptasyonları ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
9	-	Sporda göreceli enerji yetersizliği (RED-S) ve düşük karbonhidratlı beslenme yaklaşımlarının fizyolojik ve performansa yönelik etkileri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
10	Konuyla ilgili makaleler okumak	Ara sınava hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
11	Konuyla ilgili makaleler okumak	Ketojenik beslenme ve karbonhidrat yükleme stratejilerinin metabolik adaptasyonlar ve sportif performans açısından değerlendirilmesi.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
12	Literatür taraması	Sporcularda günlük enerji gereksiniminin belirlenmesi, kalori hesaplama yöntemleri ve bireysel beslenme planlaması.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
13	Konuyla ilgili makaleler okumak	Kuvvet ve dayanıklılık sporcularında enerji ve besin ögesi gereksinimleri ile branşa özgü beslenme stratejileri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
14	Konuyla ilgili makaleler okumak	Sporcu beslenmesinde güncel bilimsel yaklaşımlar, yeni araştırmalar ve kanıta dayalı beslenme stratejileri.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
15	Konuyla ilgili makaleler okumak	Final sınavına hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru-cevap yöntemi ve tartışma yöntemi
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
Ersoy, G. (2004). Egzersiz ve spor yapanlar için beslenme ile ilgili temel ilkeler: sorular ve cevapları ile açıklamalı sözlük. Nobel Tıp Kitap Evleri, Ankara.
Jeukendrup, A., & Gleeson, M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.
Burke, L., Deakin, V., & Minehan, M. (Eds.). (2021). Clinical sports nutrition (6th ed.). McGraw-Hill Education.
Pehlivan, A. (2005). Sporda beslenme. Morpa Kültür Yayınları, Ankara.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize)	1	50		Klasik Sınav
DÖNEM SONU- Sınavı (Final)	1	50		Klasik Sınav
TOPLAM	2	100

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	2	28
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	13	3	39
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	0	0	0
Ödev	0	0	0
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	9	4	36
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	5	4	20
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	43	0	125