YAPAY ZEKA OKURYAZARLIĞI, VERİ ANALİTİĞİ VE ETİK KULLANIMI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
EGY313	YAPAY ZEKA OKURYAZARLIĞI, VERİ ANALİTİĞİ VE ETİK KULLANIMI	5	2	2	5

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	Türkçe
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Dr.Öğr.Üyesi OKAN KILIÇKAYA
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi	Dr.Öğr.Üyesi OKAN KILIÇKAYA
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Bu dersin amacı, öğrencilerin yapay zekâ teknolojilerinin temel çalışma ilkelerini anlamalarını, bu araçları bilinçli ve eleştirel biçimde kullanmalarını, etik, hukuki ve akademik sorumluluklar çerçevesinde değerlendirme yeterliği kazanmalarını sağlamaktır.
İçerik:	Bu ders, öğrencilerin yapay zekâ araçlarını bilinçli, güvenli ve sorumlu biçimde kullanmalarını; yanlış bilgi, veri gizliliği, algoritmik önyargı ve akademik etik risklerini değerlendirebilmelerini sağlaması açısından önem taşımaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Yapay zekânın temel kavramlarını ve çalışma ilkelerini açıklar
Yapay zekâ araçlarını amaca uygun ve bilinçli biçimde kullanır.
Etik, hukuki ve akademik riskleri değerlendirir.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Dersin kapsamı, amaçları ve temel kavramları hakkında öğrencilere bilgi verilmesi; yapay zekânın temel mantığının açıklanması ve sporun neden zengin bir veri kaynağı olduğunun günlük yaşamdan örneklerle ele alınması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
2	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Veri kavramının açıklanması, nicel ve nitel veri türlerinin tanıtılması ve bu verilerin spor bilimlerindeki kullanımının farklı branşlardan örneklerle ele alınması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
3	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Yapay zekânın spor endüstrisindeki kullanım alanlarının incelenmesi; performans analizi, sporcu transferi ve yetenek belirleme gibi uygulamaların güncel spor örnekleriyle açıklanması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
4	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Algoritmaların temel çalışma mantığının basit örneklerle açıklanması; yapay zekânın karar üretme sürecinin ve kara kutu kavramının spor uygulamaları üzerinden ele alınması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
5	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Sporcu verilerinin toplanma yöntemlerinin incelenmesi; kişisel verilerin korunması, bilgilendirilmiş rıza ve şeffaflık ilkelerinin spor bilimlerinden örneklerle açıklanması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
6	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Grafik ve tabloların doğru yorumlanma yöntemlerinin açıklanması; spor istatistiklerinde yanıltıcı görselleştirme örneklerinin incelenmesi ve veriye dayalı doğru çıkarım yapma becerisinin geliştirilmesi.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
7	-	ARA SINAV	-
8	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Yapay zekânın spor karşılaşmalarında karar verme süreçlerine sağladığı desteğin incelenmesi; VAR ve benzeri teknolojilerin kullanımının, avantajlarının ve sınırlılıklarının örneklerle tartışılması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
9	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Algoritmaların önyargılı sonuçlar üretme nedenlerinin incelenmesi; yetenek tarama ve sporcu seçimi süreçlerinde veri kaynaklı eşitsizliklerin güncel spor örnekleriyle tartışılması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
10	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Sporcu verilerinin sahipliği ve kullanım haklarının incelenmesi; sporcu, kulüp ve teknoloji şirketleri arasındaki sorumlulukların, veri paylaşımı ve mahremiyet açısından tartışılması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
11	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Antrenörlük kararlarında yapay zekânın rolünün incelenmesi; algoritma önerileri ile antrenörün deneyimi ve sezgisi arasındaki ilişkinin spor uygulamaları üzerinden değerlendirilmesi.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
12	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Taraftar verilerinin toplanma ve ticarileştirilme süreçlerinin incelenmesi; spor pazarlamasında kişiselleştirme uygulamaları ile kişisel mahremiyet arasındaki ilişkinin örneklerle tartışılması.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
13	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Sorumlu yapay zekâ kullanımının temel ilkelerinin açıklanması; şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik sorumluluk kavramlarının spor bilimleri uygulamaları üzerinden değerlendirilmesi.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
14	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Dönem boyunca ele alınan yapay zekâ, veri analitiği ve etik kullanım konularının bütüncül olarak değerlendirilmesi; spor temelli örnek olaylar ve uygulamalarla öğrenme kazanımlarının pekiştirilmesi.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
15	Görsel ve yazılı kaynak tarama	Dönem boyunca ele alınan yapay zekâ, veri analitiği ve etik kullanım konularının bütüncül olarak değerlendirilmesi; spor temelli örnek olaylar ve uygulamalarla öğrenme kazanımlarının pekiştirilmesi.	Anlatım, soru, cevap yöntemi
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
Atalay, E., & Derici, S. (Ed.). (2025). Yapay zekâ: Dijital çağın anahtarı. Akademisyen Kitabevi.
Alaca, Y. (2026). Uygulamalı yapay zekâ eğitimi. Akademisyen Kitabevi.
Özsoy, D., & Karakuş, O. (2023). Spor endüstrisinde yapay zekâ. Efe Akademi Yayınları.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize)	1	30		Klasik Sınav
Ödev Değerlendirme	1	10
Uygulama-Lab	1	5
Kısa Sınav	1	5
DÖNEM SONU- Sınavı (Final)	1	50		Klasik Sınav
TOPLAM	5	100

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

BİLGİ
Kuramsal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri mesleği ile ilgili kavramları tanımlar.				3
2	Egzersiz ve spor biliminin kuramlarını açıklar.		1

BİLGİ
Olgusal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri alanına ilişkin edindiği teorik bilgi birikimi ile egzersiz programı hazırlığının uygunluğunu tartışır ve bu bilgileri uygulama ortamlarında kullanır.				3

BECERİLER
Bilişsel
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak egzersiz ve spor bilimleri alanındaki mevcut bilimsel çalışmaları inceler ve güncel uygulamalara yönelik verileri ve sonuçları analiz eder						5

BECERİLER
Uygulamalı
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Sağlıklı yaşam, fiziksel uygunluk, performans ve kondisyon özelliklerini geliştirmeye yönelik konularda temel düzeyde yönlendirme yapar.		1
2	Grubun ve ortamın özelliklerine göre farklı egzersiz yöntemlerinden uygun olanını seçer ve bu farklılıkları dikkate alarak egzersiz programı düzenler.		1
3	Motor gelişim, sportif performans ve kondisyon özelliklerini belirlemek amacıyla uygulanan ölçüm faaliyetlerini yürütür, bu faaliyetlerde ihtiyaç duyulan ekipman, teknoloji ve yazılımları kullanır ve değerlendirme sonuçlarını analiz eder.						5
4	Sportif performans ve kondisyon ölçümlerine ilişkin değerlendirme sonuçlarını dikkate alarak egzersiz planı hazırlar.				3

YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alanla ilgili uygulamalarda olası sorunlara yönelik gerek iş birliğine dayalı gerekse bireysel olarak bağımsız bir şekilde inisiyatif alır ve çözüm geliştirir.					4

YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri uygulamaları ile ilgili bilimsel, teknolojik ve güncel gelişmeleri takip ederek mesleki gelişimin önemini fark eder.						5
2	Değişime açık olma ve yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğine yönelik davranış gösterir.		1

YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alana dair edindiği bilgileri ve düşüncelerini akıcı ve anlaşılır bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade eder.		1
2	Alanıyla ilgili uygulamalarda ulusal veya uluslararası kurumlarla iş birliği yapabilecek düzeyde iletişim ve sosyal yetkinlik becerileri gösterir.		1

YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alanın mevcut tarihsel ve teorik bilgi birikiminden yararlanarak; performans gelişimi, herkes için spor ve özel gruplara yönelik egzersiz uygulamaları ile ilgili sorunları fark eder ve bu sorunları etik değerlere dayalı olarak çözümler.					4
2	Egzersiz ve spor bilimleri alanındaki meslek gruplarının gerektirdiği sosyal becerilere sahip kişilik özelliklerini kullanarak; alanına özgü sürdürülebilir nitelikte toplumsal ve sosyal içerikli proje, organizasyon ve çalışmalar düzenler.			2
3	Egzersiz sırasında karşılaşılabilecek olası sakatlıklara ilişkin önlem alır ve spor sakatlıkları sonrasında performans yapılanmasına yönelik egzersiz programı hazırlar.	0

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	1	14
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	13	1	13
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	13	1	13
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	13	1	13
Ödev	0	0	0
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	6	8	48
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	5	6	30
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	66	0	133