| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| BEY146 | BESLENME İLKELERİ VE UYGULAMALARI II | 2 | 6 | 4 | 6 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. HATİCE MERVE BAYRAM |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Dr.Öğr.Üyesi HASAN FATİH AKGÖZ |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Yağlar ile meyve ve sebzelerin sindirimi ve emilimi; vitaminler ve minerallerin yapısı, metabolizması ve gereksinimleri ile besinlerin hazırlanma, pişirme ve saklama yöntemleri ve besin bileşim veri tabanları kullanılarak yapılan besin ögesi ve enerji içeriği hesaplamalarına ilişkin bilgi, tutum ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır. |
| İçerik: | Yağların, vitaminlerin ve minerallerin özellikleri, sınıflandırılması, kaynakları ve gereksinimleri, yağların sindirimi ve emilimi, vitaminlerin ve minerallerin emilimi, besin grupları (yağlı tohumlar, meyveler ve sebzeler) ve laboratuvar uygulamaları, uygun hazırlama, pişirme ve depolama yöntemleri, besin muhafaza teknikleri, enerji metabolizması ve hesaplanması, su ve elektrolit metabolizması. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Yağların genel özelliklerini, sindirim ve emilim süreçlerini ve vücut fonksiyonları açısından önemini açıklar. |
| Vitaminlerin ve minerallerin genel özelliklerini, sınıflandırmasını, emilim süreçlerini ve vücut fonksiyonları açısından önemini açıklar. |
| Yağların, vitaminlerin ve minerallerin kaynaklarını gösterir ve gereksinimlerini hesaplar. |
| Yağların hazırlama ve pişirme tekniklerini takip eder ve oluşan kimyasal değişiklikleri keşfeder. |
| Meyve, sebze ve yağlı tohumların hazırlama ve pişirme tekniklerini takip eder ve kimyasal reaksiyonlarını açıklar. |
| Vitamin ve mineral kaybını önleyecek hazırlama, pişirme ve ölçüm tekniklerini uygular ve takip eder. |
| Farklı besin muhafaza yöntemlerini takip eder ve beslenme ilkelerine uygun saklama stratejileri kullanır. |
| Direkt/indirekt kalori hesaplama yöntemlerini ve PAL (fiziksel aktivite düzeyi) kullanır ve enerji gereksinmesini ölçer. |
| Su ve elektrolitlerin vücuttaki görevlerini tanımlar ve gereksinimlerini hesaplar. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Web Tabanlı Araştırma | Yağlar I: Genel Özellikler, Sınıflama, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Elzem Yağ Asitleri, Uygulama: Laboratuvar Kuralları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması |
| 2 | Bireysel Çalışma | Yağlar II: Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 3 | Bireysel Çalışma | Meyveler ve Sebzeler: Genel Özellikler, Görevleri, Polifenoller, Kaynaklar, Satın Alma, Depolama, Pişirme, Uygulama: Yağlar ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması |
| 4 | Bireysel Çalışma | Enerji Metabolizması: Enerji Dengesi, Direkt ve İndirekt Hesaplama, Fiziksel Aktivite Düzeyi (PAL), Günlük Enerji Gereksiniminin Değerlendirilmesi, Uygulama: Meyveler ve Sebzeler ile İlgili Uygulamalar ve Raporlandırma, Ödevlerin Verilmesi | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması |
| 5 | Bireysel Çalışma | Yağda Eriyen Vitaminler: Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 6 | Bireysel Çalışma | Suda Eriyen Vitaminler I (B1–B6): Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Ödevlerin Değerlendirilmesi | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 7 | Bireysel Çalışma | Suda Eriyen Vitaminler II (B9–B12, C Vitamini): Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Ödev Sunumları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Sunum |
| 8 | Bireysel Çalışma | Makro Mineraller I (Ca, P, Na): Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Ödev Sunumları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Sunum |
| 9 | Bireysel Çalışma | Makro Mineraller II (K, Cl, Mg, S): Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Uygulama Sınavı | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Bireysel Çalışma | Mikro Mineraller I: Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Ödev Sunumları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Sunum |
| 12 | Bireysel Çalışma | Mikro Mineraller II (F, Cu, Cr, Mg, Mb, Co, Si, B, Ni, Ar, Vn, Ağır metaller): Genel Özellikler, Kimyasal Özellikler, Görevleri, Emilim, Sindirim, Gereksinim, Kaynaklar, Ödev Sunumları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Sunum |
| 13 | Bireysel Çalışma | Besin Muhafaza Yöntemleri: Konserve, UHT, Turşu, Reçel, Işınlama, Mikroplastikler, Endokrin Bozucular, Ödev Sunumları | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Sunum |
| 14 | Bireysel Çalışma | Su ve Elektrolit Metabolizması, Uygulama: Besin Muhafaza Yöntemleri Uygulaması ve Raporlandırma, Raporların ve Ödev Sunumlarının Değerlendirilmesi | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap, Uygulama, Laboratuvar Temelli Grup Çalışması |
| 15 | Bireysel Çalışma | Fitokimyasallar | Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Baysal, A. (2018). Diyet el kitabı. Hatipoğlu Yayınları. |
| İnanç, N. (2022). Beslenme ilkeleri I. Hedef Yayıncılık. |
| Mahan, L. K., Escott-Stump, S., Raymond, J. L., & Krause, M. V. (2022). Krause’s food & the nutrition care process (16th ed.). Elsevier Health Sciences. |
| Özenoğlu, A. (2023). Temel beslenme ilkeleri ve laboratuvar uygulamaları. Eğitim Yayınevi. |
| Özilgen, Z. S. (2019). Cooking as a chemical reaction: Culinary science with experiments. CRC Press. |
| Şanlıer, N., Ulusoy, H. G., & Ceyhun-Sezgin, A. (2019). Beslenme ilkeleri laboratuvar uygulamaları. Vize Yayıncılık. |
| T.C. Sağlık Bakanlığı. (2019). Türkiye beslenme rehberi (TÜBER 2019) (Yayın No: 1031). Sağlık Bakanlığı Yayınları. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | 30 | Klasik Sınav | |
| Ödev Değerlendirme | 1 | 10 | ||
| Uygulama-Lab | 1 | 10 | ||
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 50 | Klasik Sınav | |
| TOPLAM | 4 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Özellikle insan, çevre ve besin arasındaki ilişkiyi inceleyen, Beslenme ve Diyetetik uygulama biliminin temelini oluşturan tüm disiplinler ile ilgili bilgiyi değerlendirir.
|
2 | |||||
| 2 |
Beslenme ve Diyetetik alanındaki güncel bilgi ve uygulamaları tanımlar.
|
2 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Beslenme ve Diyetetik alanında bilgi edinme ve bilgi verme sürecinde güncel teknolojik kaynakları kullanır.
|
2 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Beslenmeyle ilintili genel sağlık sorunlarını belirler.
|
2 | |||||
| 2 |
Beslenme ve Diyetetik uygulamalarını, bu alandaki bilgi birikimini kullanarak açıklar.
|
3 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Beslenme ve Diyetetik alanındaki bilgilerin kullanımında yasal ve etik ilkeleri uygular.
|
1 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Beslenme ve Diyetetik alanındaki bilgi ve becerileri uygular.
|
3 | |||||
| 2 |
Diyetisyenlik mesleğini etkileyen plan, politika, yasa, yönetmelik ve mevzuatları takip eder.
|
1 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Beslenme ve Diyetetik alanı ile ilgili bilgileri eleştirel bir bakış açısı ile değerlendirir.
|
3 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yeterli düzeyde yabancı dil bilgisi ile Beslenme ve Diyetetik alanında yeni gelişmeleri takip eder.
|
2 | |||||
| 2 |
Bireyler arası yazılı ve sözlü etkin iletişim kurar.
|
3 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Üretim-tüketim zincirinde birey ve toplumun besin kalitesine etki eden etmenleri değerlendirir.
|
2 | |||||
| 2 |
Danışanların sağlık, sosyal ve çevre durumları ile ilgili sorunlarına cevap verir.
|
0 | |||||
| 3 |
Danışanların beslenme durumlarını değerlendirir.
|
0 | |||||
| 4 |
Danışanların klinik bulgularını beslenme açısından yorumlar.
|
0 | |||||
| 5 |
Danışana özgü beslenme tedavileri planlar.
|
0 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 2 | 28 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 1 | 14 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 3 | 1 | 3 |
| Laboratuvar | 14 | 4 | 56 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 3 | 1 | 3 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 7 | 2 | 14 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 1 | 2 | 2 |
| TOPLAM | 74 | 0 | 152 |
| Genel Toplam | 152 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 6 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 6,0 |