| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| TDE335 | TÜRKİYE TÜRKÇESİ KÖKEN BİLİMİ | 5 | 3 | 3 | 5 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Prof.Dr. HACER GÜLŞEN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bugün konuştuğumuz Türkçe, uzun ve zengin bir geçmişe sahip Türkçenin çağdaş lehçelerinden biridir. Dersin amacı öğrencilerin Türkiye Türkçesinin sözvarlığını oluşturan tarihi süreci inceleyerek, dilin kökenbilgisel özellikleri hakkında bilgi sahibi olması ve bu alanda yapılan bilimsel çalışmaları takip etme becerisi kazanmasıdır. |
| İçerik: | Bu derste kökenbilgisinin temel kavramları ve tarihi gelişimi ele alınacaktır. Türkiye Türkçesinin kökenbilgisi üzerine güncel çalışmalar ve bulgular değerlendirilecektir. Çağdaş Türk edebiyatından örnek metinlerin sözvarlığı kökenbilgisi bağlamında değerlendirilecektir. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Kökenbilgisinin temel kavramlarını ve yöntemlerini açıklar ve uygular. |
| Bu alanda çalışan belli başlı araştırmacıları ve çalışmalarını sıralar. |
| Tarihi ve çağdaş Türk lehçelerinin sınıflandırılmasındaki kökenbilgisel ölçütleri ayırt eder. |
| Türkiye Türkçesinin kökenbilgisi alanındaki güncel meselelerini açıklar ve değerlendirir. |
| Sözcükleri kökenbilgisi bağlamında inceler. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Kökenbilimin tanımı ve temel kavramlar | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 2 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Kökenbilimin tarihi gelişimi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 3 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Türkiye'de kökenbilimin tarihçesi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 4 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Etimoloji yapma yolları ve etimolojide sınırlar | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 5 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Türkçenin etimolojik sözlükleri | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 6 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Kökenbilim bağlamında Altay dil teorisi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 7 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Kökenbilim bağlamında tarihi Türk lehçeleri | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 8 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Kökenbilimi bağlamında çağdaş Türk lehçeleri | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 9 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Genel Türkçe Sözlük tarama çalışması: Türkiye Türkçesindeki yabancı kökenli sözcükler ve bunların etimolojisi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Genel Türkçe Sözlük tarama çalışması: Türkiye Türkçesindeki yabancı kökenli sözcükler ve bunların etimolojisi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 12 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Genel Türkçe Sözlük tarama çalışması: Türkiye Türkçesindeki yabancı kökenli sözcükler ve bunların etimolojisi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 13 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Halk etimolojisi | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 14 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Metin inceleme | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 15 | Literatür Tarama, Kaynak Okuma | Metin inceleme | Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Karaağaç, G. (2013) Türkçenin Dil bilgisi, Akçağ Yayınları. |
| Korkmaz, Z. Türkiye Türkçes Grameri, TDK Yayınları. |
| Genel Türkçe Sözlük, TDK. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Türklerin tarihî süreç içinde kullandıkları alfabeleri, özellikle Osmanlı Türkçesi alfabesini tanır.
|
3 | |||||
| 2 |
Dünya Edebiyatının nazım ve nesirde seçkin örneklerini tanır.
|
0 | |||||
| 3 |
Türk Dilinin ve Edebiyatının milli ve özgün bir kültür birikimi olduğu fikrini savunur
|
5 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Mesleki İngilizceyi alanıyla ilgili uluslararası akademik yayınlardan yararlanabilecek kadar kullanır.
|
2 | |||||
| 2 |
Alanı ile ilgili her türlü çalışmada sosyal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder
|
5 | |||||
| 3 |
Türk Dili ve Edebiyatı üzerine yapılmış çalışmaların ülkeler ve ekollere göre kaynakçasını yazılı, basılı ve elektronik ortamlarda inceler.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Genel dil bilimi yöntem ve kuramlarından yararlanarak Türk dil bilgisini ses, şekil, söz dizimi, anlam bilgisi ve söz varlığı düzeylerinde tarihsel-karşılaştırmalı olarak inceler.
|
5 | |||||
| 2 |
Türk Dili ve Edebiyatı Programında kullanılan ve güncel bilgileri içeren ders materyallerini, araştırma metotlarını, bilgi ve teorileri inceler.
|
5 | |||||
| 3 |
Çağdaş Türk Edebiyatının tarihsel gelişimini; metinlerin kaleme alındıkları tarihî dönemi ve kültürel atmosferi dikkate alarak, metinler üzerinden tartışır.
|
0 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Türk dili ve edebiyatı alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla ve disiplinler arası bilgilerin yardımıyla değerlendirir.
|
5 | |||||
| 2 |
Dil ve Edebiyat eserlerinin analizinde felsefe, sosyoloji, hukuk, iktisat vs. alanlarından faydalanarak disiplinlerarası mahiyette yorumlar yapar.
|
5 | |||||
| 3 |
Çağdaş Türk Edebiyatları başta olmak üzere Dünya Edebiyatındaki yeni yönelişleri değerlendirir.
|
0 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alan içinde karşılaşılan problemlere bireysel çalışmalarıyla ve bir çalışma ekibi üyesi olarak çözümler üretir.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çağdaş Edebiyatın bilgi ve teorilerini, belirli akımlar ve kuramlar çerçevesinde, edebiyat ve dilbilim açısından değerlendirir.
|
0 | |||||
| 2 |
Türk Dili ve Edebiyatının, içinde yer aldığı medeniyet dairelerinden hangi ölçüde etkilendiğini değerlendirir.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Türk Dili ve Edebiyatı alanında sürdürülebilirlik kavramının uygulanma sahalarını değerlendirir.
|
5 | |||||
| 2 |
Akademik düzeyde araştırma ve çalışma yapar.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Türk Dili ve Edebiyatıyla ilgili her konuya “Türk Dili ve Edebiyatının Bütünlüğü” bağlamında değer biçer.
|
5 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 11 | 2 | 22 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 4 | 10 | 40 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 3 | 6 | 18 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 34 | 0 | 124 |
| Genel Toplam | 124 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 4,9 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 5,0 |