TR EN

TÜRKOLOJİYE GİRİŞ DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
TDE221 TÜRKOLOJİYE GİRİŞ 3 2 2 4

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Türkçe
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli -
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. HACER GÜLŞEN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi Prof.Dr. HACER GÜLŞEN
Ders Ön Koşulu Yok

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Bu dersin amacı, Türkoloji alanına yeni adım atan araştırmacıları disiplinin temel kuramsal ve tarihsel çerçevesiyle tanıştırmak; öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek; alanda bugüne kadar üretilmiş çalışmaları bütüncül bir perspektif içinde değerlendirmelerini sağlayarak öğrencileri özgün ve yenilikçi fikirler üretmeye teşvik etmektir.
İçerik: Ders kapsamında dil ile tarih arasındaki ilişki, dil-tarih çalışmalarının temel konuları ve kapsamı, dilin iç ve dış tarihine ilişkin yaklaşımlar ele alınacaktır. Ayrıca dilin ortaya çıkışına dair kuramlar, dil aileleri bağlamında Türkçenin konumu ile Türkoloji tarihine yön veren önemli şahsiyetler ve temel Türkoloji eserleri incelenecektir.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Öğrenciler Türkoloji biliminin tanımını, kapsamını ve tarihsel gelişim sürecini açıklar.
Türkoloji tarihinde öne çıkan Türkologları, temel eserlerini ve bu eserlerin alana katkılarını tanımlar.
Türkoloji çalışmaları bağlamında Altay dilleri teorisini ve Türk lehçelerinin ana kollarını ayırt eder.
“Türk” adının anlamını, etimolojisine dair yaklaşımları ve Türklerin tarihsel gelişim sürecinin ana hatlarını açıklar.
Türkçenin tarihî dönemlerini ve Türk lehçelerinin sınıflandırılmasını temel özellikleriyle açıklar.
Türk dili ile tarih arasındaki ilişkiyi değerlendirir ve dilin iç ve dış tarihine ilişkin temel kavramları açıklar.
Türk dili ve kültür tarihine ilişkin temel kaynakları tanır ve bu kaynakları akademik çalışmalarda kullanır.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 Literatür tarama Türkoloji’nin tanımı, kapsamı ve çalışma alanları Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
2 Literatür tarama “Türk” adının etimolojisi, Türklerin ana yurdu ve Türk adı etrafında oluşan rivayetler Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
3 Literatür tarama Türkçe ve diğer diller; Altay dilleri teorisi, Moğol halkları ve dilleri Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
4 Literatür tarama Türk dili tarihinin dönemlere ayrılması Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
5 Literatür tarama Türk dillerinin sınıflandırılması ve lehçe tasnifleri Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
6 Literatür tarama Türk halklarının kısa tarihi Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
7 Literatür tarama Eski kültürlerin Türk kültürüne etkileri Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
8 Literatür tarama Asya Hunları ve Avrupa Hunları: tarih ve dil Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
9 Literatür tarama Bulgar Türklerinin tarihi ve dili Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma
10 - ARA SINAV -
11 Literatür tarama Köktürk tarihi ve Köktürklerden kalan dil yadigârları Anlatım, Metin İncelemesi
12 Literatür tarama Uygur tarihi ve Uygurlardan kalan dil yadigârları Anlatım, Metin İncelemesi
13 Literatür tarama Karahanlılar ve Karahanlı Türkçesi; Karahanlı dönemi eserleri Anlatım, Metin İncelemesi
14 Literatür tarama Kuzey Türkleri, Kıpçakça ve Harezm Türkçesi dil yadigârları Anlatım, Metin İncelemesi
15 Literatür tarama Kuzey Türkleri, Kıpçakça ve Harezm Türkçesi dil yadigârları Anlatım, Metin İncelemesi
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Ercilasun, A. B. (2008). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. Akçağ Yayınları.
Ögel, B. (1984). İslâmiyetten önce Türk kültür tarihi. Türk Tarih Kurumu.
Róna-Tas, A. (2013). Türkolojiye giriş. Nobel Akademik Yayıncılık.
Roux, J.-P. (2020). Türklerin tarihi: Pasifik’ten Akdeniz’e 2000 yıl (A. Kazancıgil & L. Arslan Özcan, Çev.). Dergâh Yayınları.
Tekin, T., & Ölmez, M. (2003). Türk dilleri. Simurg Yayınları.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize) 1 50 Klasik Sınav
DÖNEM SONU- Sınavı (Final) 1 50 Klasik Sınav
TOPLAM 2 100
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Türklerin tarihî süreç içinde kullandıkları alfabeleri, özellikle Osmanlı Türkçesi alfabesini tanır.
3
2
Dünya Edebiyatının nazım ve nesirde seçkin örneklerini tanır.
2
3
Türk Dilinin ve Edebiyatının milli ve özgün bir kültür birikimi olduğu fikrini savunur
5
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Mesleki İngilizceyi alanıyla ilgili uluslararası akademik yayınlardan yararlanabilecek kadar kullanır.
2
2
Alanı ile ilgili her türlü çalışmada sosyal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder
4
3
Türk Dili ve Edebiyatı üzerine yapılmış çalışmaların ülkeler ve ekollere göre kaynakçasını yazılı, basılı ve elektronik ortamlarda inceler.
5
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Genel dil bilimi yöntem ve kuramlarından yararlanarak Türk dil bilgisini ses, şekil, söz dizimi, anlam bilgisi ve söz varlığı düzeylerinde tarihsel-karşılaştırmalı olarak inceler.
4
2
Türk Dili ve Edebiyatı Programında kullanılan ve güncel bilgileri içeren ders materyallerini, araştırma metotlarını, bilgi ve teorileri inceler.
5
3
Çağdaş Türk Edebiyatının tarihsel gelişimini; metinlerin kaleme alındıkları tarihî dönemi ve kültürel atmosferi dikkate alarak, metinler üzerinden tartışır.
3
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Türk dili ve edebiyatı alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla ve disiplinler arası bilgilerin yardımıyla değerlendirir.
4
2
Dil ve Edebiyat eserlerinin analizinde felsefe, sosyoloji, hukuk, iktisat vs. alanlarından faydalanarak disiplinlerarası mahiyette yorumlar yapar.
4
3
Çağdaş Türk Edebiyatları başta olmak üzere Dünya Edebiyatındaki yeni yönelişleri değerlendirir.
2
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alan içinde karşılaşılan problemlere bireysel çalışmalarıyla ve bir çalışma ekibi üyesi olarak çözümler üretir.
3
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Çağdaş Edebiyatın bilgi ve teorilerini, belirli akımlar ve kuramlar çerçevesinde, edebiyat ve dilbilim açısından değerlendirir.
3
2
Türk Dili ve Edebiyatının, içinde yer aldığı medeniyet dairelerinden hangi ölçüde etkilendiğini değerlendirir.
5
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Türk Dili ve Edebiyatı alanında sürdürülebilirlik kavramının uygulanma sahalarını değerlendirir.
2
2
Akademik düzeyde araştırma ve çalışma yapar.
4
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Türk Dili ve Edebiyatıyla ilgili her konuya “Türk Dili ve Edebiyatının Bütünlüğü” bağlamında değer biçer.
5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 2 28
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 12 2 24
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Okuma 0 0 0
Ödev 0 0 0
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 0 0 0
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 4 10 40
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlığı 3 4 12
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 35 0 106
Genel Toplam 106
Toplam İş Yükü / 25.5 4,2
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 4,0