TR EN

YAPAY ZEKA VE MEDYA DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
THP260 YAPAY ZEKA VE MEDYA 4 3 3 4

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Türkçe
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli -
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. UĞUR BALOĞLU
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi
Ders Ön Koşulu Yok

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Bu dersin amacı, yapay zekâ teknolojilerinin medya sektöründe yarattığı dönüşümü teorik ve uygulamalı olarak inceleyerek öğrencilere eleştirel, analitik ve yaratıcı düşünme becerileri kazandırmaktır. Öğrenciler, yapay zekânın haber üretimi, içerik tasarımı, veri analizi, görsel-işitsel prodüksiyon ve izleyici etkileşimi üzerindeki etkilerini değerlendirecek; etik, hukuki ve kültürel boyutlarıyla yapay zekâ ve medya ilişkisini irdeleyerek geleceğe yönelik öngörüler geliştireceklerdir.
İçerik: Yapay zekâ kavramı ve temel teknolojiler; medya üretiminde kullanılan yapay zekâ uygulamaları; haber yazımı, görüntü ve ses üretimi, veri analizi, içerik kişiselleştirme ve otomasyon örnekleri; etik, hukuki ve toplumsal etkiler; yapay zekâ destekli medya projelerinin tasarımı ve değerlendirilmesi.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Yapay zekâ kavramlarını ve temel çalışma prensiplerini medya bağlamında açıklar
Yapay zekânın medya üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerine etkisini analiz eder.
Algoritmalar, otomasyon ve veri temelli sistemlerin medya içerikleri üzerindeki rolünü değerlendirir.
Yapay zekâ uygulamalarını (haber, görsel-işitsel üretim, öneri sistemleri vb.) eleştirel bakışla inceler.
Yapay zekâ, medya ve toplum ilişkisini etik, emek ve mesleki dönüşüm boyutlarıyla tartışır.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 - Tanışma-Yapay zekâya giriş. Anlatım
2 Okuma Yapay zekâ kavramı, tarihçesi. Medya ekosisteminde yapay zekânın yeri ve dönüşüm dinamikleri. Medya endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarına genel bakış. Anlatım
3 Okuma Temel AI Teknolojileri: Makine öğrenmesi, derin öğrenme, zayıf AI vs. genel AI. Anlatım
4 Okuma Görsel Medya Üretiminde Generative AI. Metin, görüntü ve ses üretiminde generatif modeller. ChatGPT, DALL·E, MidJourney vb. kutu uygulamaları. Görsel içerik (fotoğraf, illüstrasyon) üretiminde yapay zekâ araçları. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. Anlatım
5 Okuma Haber üretimi ve editöryal süreçlerde yapay zekâ uygulamaları. Haber üretimi, içerik oluşturma süreçlerinde yapay zekânın kullanımı. Haber içerikleri ve kurumların AI iddialarına eleştirel bakış. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. Anlatım
6 Okuma Sinema, televizyon ve dijital medyada yapay zekâ: Senaryo, video üretimi ve post-prodüksiyon süreçlerinde yapay zekâ .Ses ve müzik üretiminde yapay zekâ. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. Anlatım
7 Okuma Veri analizi ve içerik kişiselleştirme: İzleyici davranışlarının veri analitiği üzerinden yönlendirilmesi Dezenformasyon, sahte haber ve derin sahte (deepfake) olguları. Medyada yapay zekâ ve kültürel etkiler. Yapay zekâ tabanlı izleyici analizi ve etkileşim. Algoritmalar ve Toplumsal Etkiler Filtre balonları, yankı odaları ve algoritmik önyargı. Anlatım
8 Okuma Etik ve hukuki boyutlar. Etik sorunlar: Veri güvenliği ve mahremiyet, dezenformasyon, derin sahte (deepfake), önyargılar. AI Politika, Düzenleme ve Medya Yönetimi. Medya kuruluşları için AI stratejileri ve etik rehberler. Anlatım
9 Okuma Genel Tekrar Anlatım
10 - ARA SINAV -
11 Okuma Posthümanizm, sibernetik kültür ve yapay zekâ Medya ekosisteminde güç ilişkileri ve dijital kapitalizm Eleştirel medya çalışmaları bağlamında AI analizleri. AI Destekli Medya Yönetimi: İş ve Kariyer Perspektifi Anlatım
12 Okuma Yapay zekâ destekli medya proje sunumları: İnsan-yapay zekâ işbirliğinin yeni biçimleri Medya okuryazarlığının AI çağındaki önemi Anlatım
13 Okuma Yapay zekâ destekli medya proje sunumları: İnsan-yapay zekâ işbirliğinin yeni biçimleri Medya okuryazarlığının AI çağındaki önemi. Anlatım
14 Okuma Öğrenci Sunumları Anlatım ve Tartışma
15 Okuma Genel Tekrar Anlatım
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

1-Barrat, J. (2020). Son İcadımız:Yapay Zeka ve İnsanlık Çağının Sonu. İstanbul: Pegasus Yayıncılık. 2- Eberl, U. (2019) Akıllı Makineler: Yapay Zeka Hayatımı Nasıl Değiştiriyor? Ankara: Paloma Yayınları. 3- Gleick, J. (2014). Enformayon. İstanbul: Optimist Yayınları. 4- Huizinga, J. (2018). Homo Ludens: Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. 5- Hülür, H. ve Yaşın, C. (2017). Yeni Medya Geleceğin Gazeteciliği. Ankara: Ütopya Yayınevi. 6-Kasparov, G. (2020). Derin Düşünce. İstanbul: Pegasus Yayıncılık. 7-Kurzweil, R(2005) İnsanlık 2.0. Alfa Yayıncılık. 8-Latar, N.L. (2018). Robot Journalism. Can Human Jouralism Survive? USA: World Scientific. 9- Telli, G. (2019). Yapay Zeka ve Gelecek. İstanbul: Doğu Kitabevi. 10- Zengin, F. & Kapır, B. (2021). Yapay Zeka ve Medya” İstanbul: Doruk Yayınları. 11- Rouhiainen, L. (2020). Yapay Zeka: Geleceğimizle İlgili Bugün Bilmeniz Gereken 101 Şey. İstanbul: Pegasus Yayınları. 12- Marr, B. (2020). Yapay Zeka İş Başında. İstanbul: Mediacat.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama Sınav Yapılma Şekli
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Medyanın temel kavramlarını, çalışma alanlarını, kuramlarını ve yaklaşımlarını yorumlar.
5
2
Alanıyla ilgili güncel bilgileri iletişim kuramlarıyla ilişkilendirerek açıklar.
5
3
İletişim bilimleri ile ilgili temel kavramları tanımlar.
5
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanındaki kuramsal bilgileri kullanarak güncel olayları, siyasi, kültürel ve ekonomik gelişmeleri eleştirel bağlamda yorumlar.
5
2
Alanındaki bilgi ve olguları sosyal bilimlerin Hukuk, Sosyoloji, Reklam, Sinema ve Ekonomi gibi alanlarıyla ilişkilendirir.
5
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Televizyon haber ve program türlerinin teknik altyapısı ve içeriği için yeni strateji ve yöntemler belirler.
5
2
Alanıyla ilgili kuramsal bilgileri günümüz teknolojisine entegre eder.
5
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Kendi alanları ile ilgili yaratıcı içerik üretir.
5
2
Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgileri yorumlar.
5
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Farklı izleyici kitleleri için TV programları üreterek bilgi ve deneyimlerini paylaşır.
5
2
Haberin üretiminden sunum aşamasına kadar bir ekip çalışmasında lider ya da ekip üyesi olarak görev alır ve ekip içinde kendilerine verilen görevleri yerine getirir.
5
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Medyanın üretim süreçlerini ve bu süreçlerde kullanılan teknik altyapı ve yaratıcı yaklaşımlara ilişkin temel bilgiyi kazanır.
5
2
Yaşam boyu öğrenmeyi ilke olarak kabul ederek alanıyla ilgili gelişmeleri, değişimleri ve yenilikleri araştırır.
5
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Programcılık ve habercilik alanlarındaki paydaşlarıyla yeni fikirler, ürünler meydana getirmek için iş birliği yapar.
5
2
Ulusal ve uluslar arası gündemde yer alan olayları izleyerek toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenler.
5
3
Gündeme ilişkin yazılı, sözlü ve görsel çalışmaları takip ederek yorumlar.
5
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanıyla ilgili bilgi ve becerilerini, hukuki, toplumsal ve etik sorumluluklarını da göz önünde tutarak uygular.
5
2
Bir medya profesyonelinde bulunan kamera kullanımı, editöryal süreç kontrolü, ekip liderliği ve yaratıcı içerik üretimi gibi özellikler gösterir.
5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 0 0 0
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 0 0 0
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Okuma 0 0 0
Ödev 0 0 0
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 0 0 0
Final Sınavı 0 0 0
Final Sınavı Hazırlığı 0 0 0
Ara Sınav 0 0 0
Ara Sınav Hazırlığı 0 0 0
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 0 0 0
Genel Toplam 0
Toplam İş Yükü / 25.5 0
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 0,0