| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| THP260 | YAPAY ZEKA VE MEDYA | 4 | 3 | 3 | 4 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. UĞUR BALOĞLU |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bu dersin amacı, yapay zekâ teknolojilerinin medya sektöründe yarattığı dönüşümü teorik ve uygulamalı olarak inceleyerek öğrencilere eleştirel, analitik ve yaratıcı düşünme becerileri kazandırmaktır. Öğrenciler, yapay zekânın haber üretimi, içerik tasarımı, veri analizi, görsel-işitsel prodüksiyon ve izleyici etkileşimi üzerindeki etkilerini değerlendirecek; etik, hukuki ve kültürel boyutlarıyla yapay zekâ ve medya ilişkisini irdeleyerek geleceğe yönelik öngörüler geliştireceklerdir. |
| İçerik: | Yapay zekâ kavramı ve temel teknolojiler; medya üretiminde kullanılan yapay zekâ uygulamaları; haber yazımı, görüntü ve ses üretimi, veri analizi, içerik kişiselleştirme ve otomasyon örnekleri; etik, hukuki ve toplumsal etkiler; yapay zekâ destekli medya projelerinin tasarımı ve değerlendirilmesi. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Yapay zekâ kavramlarını ve temel çalışma prensiplerini medya bağlamında açıklar |
| Yapay zekânın medya üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerine etkisini analiz eder. |
| Algoritmalar, otomasyon ve veri temelli sistemlerin medya içerikleri üzerindeki rolünü değerlendirir. |
| Yapay zekâ uygulamalarını (haber, görsel-işitsel üretim, öneri sistemleri vb.) eleştirel bakışla inceler. |
| Yapay zekâ, medya ve toplum ilişkisini etik, emek ve mesleki dönüşüm boyutlarıyla tartışır. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | - | Tanışma-Yapay zekâya giriş. | Anlatım |
| 2 | Okuma | Yapay zekâ kavramı, tarihçesi. Medya ekosisteminde yapay zekânın yeri ve dönüşüm dinamikleri. Medya endüstrisinde yapay zekâ uygulamalarına genel bakış. | Anlatım |
| 3 | Okuma | Temel AI Teknolojileri: Makine öğrenmesi, derin öğrenme, zayıf AI vs. genel AI. | Anlatım |
| 4 | Okuma | Görsel Medya Üretiminde Generative AI. Metin, görüntü ve ses üretiminde generatif modeller. ChatGPT, DALL·E, MidJourney vb. kutu uygulamaları. Görsel içerik (fotoğraf, illüstrasyon) üretiminde yapay zekâ araçları. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. | Anlatım |
| 5 | Okuma | Haber üretimi ve editöryal süreçlerde yapay zekâ uygulamaları. Haber üretimi, içerik oluşturma süreçlerinde yapay zekânın kullanımı. Haber içerikleri ve kurumların AI iddialarına eleştirel bakış. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. | Anlatım |
| 6 | Okuma | Sinema, televizyon ve dijital medyada yapay zekâ: Senaryo, video üretimi ve post-prodüksiyon süreçlerinde yapay zekâ .Ses ve müzik üretiminde yapay zekâ. Öğrencilerle generatif AI araçları kullanarak örnek üretim çalışmaları. | Anlatım |
| 7 | Okuma | Veri analizi ve içerik kişiselleştirme: İzleyici davranışlarının veri analitiği üzerinden yönlendirilmesi Dezenformasyon, sahte haber ve derin sahte (deepfake) olguları. Medyada yapay zekâ ve kültürel etkiler. Yapay zekâ tabanlı izleyici analizi ve etkileşim. Algoritmalar ve Toplumsal Etkiler Filtre balonları, yankı odaları ve algoritmik önyargı. | Anlatım |
| 8 | Okuma | Etik ve hukuki boyutlar. Etik sorunlar: Veri güvenliği ve mahremiyet, dezenformasyon, derin sahte (deepfake), önyargılar. AI Politika, Düzenleme ve Medya Yönetimi. Medya kuruluşları için AI stratejileri ve etik rehberler. | Anlatım |
| 9 | Okuma | Genel Tekrar | Anlatım |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Okuma | Posthümanizm, sibernetik kültür ve yapay zekâ Medya ekosisteminde güç ilişkileri ve dijital kapitalizm Eleştirel medya çalışmaları bağlamında AI analizleri. AI Destekli Medya Yönetimi: İş ve Kariyer Perspektifi | Anlatım |
| 12 | Okuma | Yapay zekâ destekli medya proje sunumları: İnsan-yapay zekâ işbirliğinin yeni biçimleri Medya okuryazarlığının AI çağındaki önemi | Anlatım |
| 13 | Okuma | Yapay zekâ destekli medya proje sunumları: İnsan-yapay zekâ işbirliğinin yeni biçimleri Medya okuryazarlığının AI çağındaki önemi. | Anlatım |
| 14 | Okuma | Öğrenci Sunumları | Anlatım ve Tartışma |
| 15 | Okuma | Genel Tekrar | Anlatım |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| 1-Barrat, J. (2020). Son İcadımız:Yapay Zeka ve İnsanlık Çağının Sonu. İstanbul: Pegasus Yayıncılık. 2- Eberl, U. (2019) Akıllı Makineler: Yapay Zeka Hayatımı Nasıl Değiştiriyor? Ankara: Paloma Yayınları. 3- Gleick, J. (2014). Enformayon. İstanbul: Optimist Yayınları. 4- Huizinga, J. (2018). Homo Ludens: Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. 5- Hülür, H. ve Yaşın, C. (2017). Yeni Medya Geleceğin Gazeteciliği. Ankara: Ütopya Yayınevi. 6-Kasparov, G. (2020). Derin Düşünce. İstanbul: Pegasus Yayıncılık. 7-Kurzweil, R(2005) İnsanlık 2.0. Alfa Yayıncılık. 8-Latar, N.L. (2018). Robot Journalism. Can Human Jouralism Survive? USA: World Scientific. 9- Telli, G. (2019). Yapay Zeka ve Gelecek. İstanbul: Doğu Kitabevi. 10- Zengin, F. & Kapır, B. (2021). Yapay Zeka ve Medya” İstanbul: Doruk Yayınları. 11- Rouhiainen, L. (2020). Yapay Zeka: Geleceğimizle İlgili Bugün Bilmeniz Gereken 101 Şey. İstanbul: Pegasus Yayınları. 12- Marr, B. (2020). Yapay Zeka İş Başında. İstanbul: Mediacat. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Medyanın temel kavramlarını, çalışma alanlarını, kuramlarını ve yaklaşımlarını yorumlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Alanıyla ilgili güncel bilgileri iletişim kuramlarıyla ilişkilendirerek açıklar.
|
5 | |||||
| 3 |
İletişim bilimleri ile ilgili temel kavramları tanımlar.
|
5 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alanındaki kuramsal bilgileri kullanarak güncel olayları, siyasi, kültürel ve ekonomik gelişmeleri eleştirel bağlamda yorumlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Alanındaki bilgi ve olguları sosyal bilimlerin Hukuk, Sosyoloji, Reklam, Sinema ve Ekonomi gibi alanlarıyla ilişkilendirir.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Televizyon haber ve program türlerinin teknik altyapısı ve içeriği için yeni strateji ve yöntemler belirler.
|
5 | |||||
| 2 |
Alanıyla ilgili kuramsal bilgileri günümüz teknolojisine entegre eder.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Kendi alanları ile ilgili yaratıcı içerik üretir.
|
5 | |||||
| 2 |
Alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgileri yorumlar.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Farklı izleyici kitleleri için TV programları üreterek bilgi ve deneyimlerini paylaşır.
|
5 | |||||
| 2 |
Haberin üretiminden sunum aşamasına kadar bir ekip çalışmasında lider ya da ekip üyesi olarak görev alır ve ekip içinde kendilerine verilen görevleri yerine getirir.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Medyanın üretim süreçlerini ve bu süreçlerde kullanılan teknik altyapı ve yaratıcı yaklaşımlara ilişkin temel bilgiyi kazanır.
|
5 | |||||
| 2 |
Yaşam boyu öğrenmeyi ilke olarak kabul ederek alanıyla ilgili gelişmeleri, değişimleri ve yenilikleri araştırır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Programcılık ve habercilik alanlarındaki paydaşlarıyla yeni fikirler, ürünler meydana getirmek için iş birliği yapar.
|
5 | |||||
| 2 |
Ulusal ve uluslar arası gündemde yer alan olayları izleyerek toplumsal sorumluluk bilinciyle yaşadığı sosyal çevre için proje ve etkinlikler düzenler.
|
5 | |||||
| 3 |
Gündeme ilişkin yazılı, sözlü ve görsel çalışmaları takip ederek yorumlar.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alanıyla ilgili bilgi ve becerilerini, hukuki, toplumsal ve etik sorumluluklarını da göz önünde tutarak uygular.
|
5 | |||||
| 2 |
Bir medya profesyonelinde bulunan kamera kullanımı, editöryal süreç kontrolü, ekip liderliği ve yaratıcı içerik üretimi gibi özellikler gösterir.
|
5 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 0 | 0 | 0 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 0 | 0 | 0 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 0 | 0 | 0 |
| Genel Toplam | 0 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 0 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 0,0 |