TR EN

GAZ TÜRBİNLİ MOTORLAR VE UYGULAMALARI I DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
GMY417 GAZ TÜRBİNLİ MOTORLAR VE UYGULAMALARI I 7 6 4 15

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Turkish
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli Yüz-Yüze Eğitim
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. OSMAN ERGÜVEN VATANDAŞ
Dersin Veren Hoca/Hocalar Öğr.Gör. MEHMET ATEŞ-Prof.Dr. OSMAN ERGÜVEN VATANDAŞ

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Dersin amacı; öğrencilere, gaz türbinli motor parçalarının işlevleri, çalışmaları ve arıza bilgisi ve sistemlerin kontrolü becerisi kazandırmak amaçlanmıştır.
İçerik: Dersin içeriği; gaz türbinli motorların temel kavramları ve prensipleri, termodinamik yasalar , motor performansı , uçak motor kısımları ,motor girişi (inlet), kompresörler, yanma odaları ve çeşitleri ,yağlayıcılar ve yağlama sistemi , yakıt sistemi konularını kapsamaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Gaz türbinli motorların temel kavramlarını tanımlar
Gaz türbinli motor parçalarının işlevlerini açıklar
Gaz türbinli motorlarının sistemlerinin çalışmasını açıklar
Gaz türbinli motorlarının sistemlerindeki arızaları analiz eder
Gaz türbinli motorları parçalarının takma ve sökme işlemlerini entegre eder

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.1 Temel Esaslar Potansiyel enerji, kinetik enerji, Newton'un hareket yasaları, Brayton çevrimi; Kuvvet, çalışma, güç, enerji, hız, hızlanma arasındaki ilişki; Turbojet, turbofan, turboşaft ve turbopropeller yapısal ayarlamaları ve çalışması 15.2 Motor Performansı Brüt thrust, net thrust, konik nozul thrust'i, thrust dağıtımı, meydana gelen thrust, thrust beygir gücü, eşdeğer şart beygir gücü, özgül yakıt tüketimi; Motor verimleri; By-pass oranı ve motor basınç oranı; Gaz akışının basıncı, sıcaklığı ve hızı; Motor “rating”leri, statik thrust, hız-irtifa- sıcak iklimin etkileri, flat rating sınırlamaları. Anlatım Soru-cevap yöntemi
2 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.1 Temel Esaslar Potansiyel enerji, kinetik enerji, Newton'un hareket yasaları, Brayton çevrimi; Kuvvet, çalışma, güç, enerji, hız, hızlanma arasındaki ilişki; Turbojet, turbofan, turboşaft ve turbopropeller yapısal ayarlamaları ve çalışması. 15.2 Motor Performansı Brüt thrust, net thrust, konik nozul thrust'i, thrust dağıtımı, meydana gelen thrust, thrust beygir gücü, eşdeğer şart beygir gücü, özgül yakıt tüketimi; Motor verimleri; By-pass oranı ve motor basınç oranı; Gaz akışının basıncı, sıcaklığı ve hızı; Motor “rating”leri, statik thrust, hız-irtifa- sıcak iklimin etkileri, flat rating sınırlamaları. Anlatım Soru-cevap yöntemi
3 Literatür taraması Video izleme 15.3 Giriş (Inlet) Kompresör giriş kanalları Çeşitli giriş konfigürasyonlarının etkisi; Buzdan koruma Anlatım Soru-cevap yöntemi
4 Literatür taraması Video izleme 15.4 Kompresörler Eksenel ve santrifüj tipler; Yapısal özellikler, çalışma prensipleri ve uygulamalar; Fan dengelemesi; Çalışması: Kompresörde “stall” ve “surge”, sebepleri ve etkileri; Hava akımının kontrol metotları: bleed valfler, değişken giriş rehber kanatçıkları, değişken stator kanatçıkları, dönen stator paleleri; Kompresör oranı. Anlatım Soru-cevap yöntemi
5 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma, atölyede uygulama yapma 15.5 Yanma Kısmı Yapısal özellikler ve çalışma prensipleri; Anlatım Soru-cevap yöntemi, Uygulamalı grup çalışması
6 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.6 Türbin Bölümü Çeşitli türbin blade tiplerinin çalışması ve karakteristik özellikleri; Blade disk bağlantısı; Nozzle guide vane'ler (türbin rehber/yönlendirici sabit bıçakları); Türbin blade stresi ve kripi sebepleri ve etkieri. Anlatım Soru-cevap yöntemi
7 Literatür taraması 15.7 Egzos Yapısal özellikler ve çalışma prensipleri; Konverjan, diverjan ve değişken saha nozulları; Motor gürültüsünün azaltılması; Thrust reverser'ler. 15.8 Yataklar ve Contalar Yapısal özellikler ve çalışma prensipleri; Anlatım Soru-cevap yöntemi
8 - ARA SINAV -
9 Video izleme 15.9 Yağlayıcılar ve Yakıtlar Özellikler ve spesifikasyonlar; Yakıt katkı maddeleri; Emniyet tedbirleri. Anlatım Soru-cevap yöntemi
10 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.10 Yağlama Sistemleri Sistem çalışması/yerleşimi ve komponentleri. Anlatım Soru-cevap yöntemi
11 Atölyede uygulama yapma 15.11 Yakıt Sistemleri Elektronik motor kontrolü dahil olmak üzere motor kontrolünün ve yakıt ölçüm sistemlerinin çalışması (FADEC); Sistemlerin yerleşimi ve komponentleri. Anlatım Soru-cevap yöntemi, Uygulamalı grup çalışması
12 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.11 Yakıt Sistemleri Elektronik motor kontrolü dahil olmak üzere motor kontrolünün ve yakıt ölçüm sistemlerinin çalışması (FADEC); Sistemlerin yerleşimi ve komponentleri. Anlatım Soru-cevap yöntemi
13 Atölyede uygulama yapma 15.12 Hava Sistemleri Dahili soğutma, contalama ve harici hava servisleri dahil olmak üzere, motor hava dağıtım ve buzlanmayı önleyici kontrol sistemlerinin çalışması. Anlatım Soru-cevap yöntemi, Uygulamalı grup çalışması
14 Konuyla ilgili kitap bölümü okuma 15.12 Hava Sistemleri Dahili soğutma, contalama ve harici hava servisleri dahil olmak üzere, motor hava dağıtım ve buzlanmayı önleyici kontrol sistemlerinin çalışması. Anlatım Soru-cevap yöntemi
15 Atölyede uygulama yapma 15.12 Hava Sistemleri Dahili soğutma, contalama ve harici hava servisleri dahil olmak üzere, motor hava dağıtım ve buzlanmayı önleyici kontrol sistemlerinin çalışması. Anlatım Soru-cevap yöntemi
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Shgm onaylı İstanbul gelişim üniversitesi gaz türbinli motorlar kitabı
ICAT, Modul 15, Gas Turbine Engine, Barry College, 2004-2005

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama
Ara Sınav (Vize) 1 50
DÖNEM SONU- Sınavı (Final) 1 50
TOPLAM 2 100
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Havacılık standartları ve kuralları ile ilgili temel kavramları tanımlar (define). (Bloom 1)
5
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması ve uygulanması aşamalarında ekip çalışmasını organize eder. (organise). (Bloom 6)
5
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanıyla ilgili kuramsal ve uygulamalı bilgileri analitik yöntemler ve modelleme teknikleriyle iş yaşamında kullanır (perform) (Bloom 4)
5
2
Bakım uygulamaları için gerekli olan güncel doküman, modern teknik ve araçları seçer (choose). (Bloom 2)
4
3
Alanı ile ilgili bilgi edinebilmek için, bakım el kitaplarını ve diğer bilgi kaynaklarını iş yaşamında kullanır (use) (Bloom 3)
5
4
Alanı ile ilgili tüm teknik ve idari dokümanların güncelliklerini belirler (determine). (Bloom 1)
3
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı, bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır (use) Bloom 3
5
2
Konuyu tanımlayan kroki, şema, grafik vb. dokümanları okuyarak yorumlar (interprent). (Bloom 2)
5
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Uygulamada karşılaşılan ve öngörülemeyen sorunlar için çözüm geliştirir. (develop) (Bloom 6)
5
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanı ile ilgili öğrenme gereksinimlerini belirler (determine) (Bloom 3)
5
2
Yaşam boyu öğrenme ilkelerini mesleki gelişimde kullanır (use) (Bloom 3)
3
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Teknik resim bilgisini etkin bir şekilde iş yaşamında uygulayabilir (apply) (Bloom 3)
4
2
Alanıyla ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirerek; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak belirtir (state) (Bloom 1)
5
3
Düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzmanlarla tartışır (debate) (Bloom 2)
3
4
Uluslararası seviyede alanı ile ilgili eğitimlere katılır (participate) (Bloom 3)
5
5
Sorumluluğu altında çalışanların mesleki gelişimine yönelik etkinlikleri organize eder. (organize) (Bloom 6)
5
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Lisans eğitimi boyunca elde ettiği, bilgi ve becerilerini iş yaşamında kullanır (use). (Bloom 3)
4
2
Alanında karşılaştığı sorunları çözer. (solve) (Bloom 3)
2
3
Kalite yönetimi ve süreçleri ile çevre koruma ve iş güvenliği konularında gerekli davranış kültürünü çalıştığı ekibe uygular (apply) (Bloom 3)
5
4
Emniyet faktörü bilincini kendisine ve ekibine yerleştirir. (locate) Bloom 1)
4

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 6 84
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 14 3 42
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 0 0 0
Laboratuar 10 6 60
Okuma 0 0 0
Ödev 10 5 50
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 2 5 10
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 10 6 60
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 6 5 30
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 10 2 20
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 1 25 25
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlığı 1 20 20
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 80 0 403
Genel Toplam 403
Toplam İş Yükü / 25.5 15,8
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 16,0