TR EN

BİYOKİMYA DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
BIK152 BİYOKİMYA 2 3 3 5

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : Türkçe
Dersin Düzeyi ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli -
Dersin Koordinatörü Dr.Öğr.Üyesi ARZU KAYA KOÇDOĞAN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi Öğr.Gör. BÜŞRA SARP KAYA-Dr.Öğr.Üyesi MERVE FIRAT AYYILDIZ
Ders Ön Koşulu Yok

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: Biyokimya ile ilgili temel kavramları, metabolizmanın önemli rekasiyonları olan glikoliz, krebs, oksidatif fosforilasyon, glikojenez, glikojenoliz reaksiyonları, yağ yağ asidi oksidasyonu ve üre döngüsü, protein, enzim, nükleik asit, vitamin, mineral ve hormonların yapı ve fonksiyonları ile ilgili bilgileri kazandırmaktır.
İçerik: Metabolizma, Makromoleküller, Biyomoleküllerin reaksiyonları ve metabolizma faaliyetlerini içerir.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Biyokimyanın temel kavramlarını tanımlar.
Moleküller Arası Etkileşimleri, Kimyasal Bağları sınıflandırır.
Metabolizmada yer alan kimyasal reaksiyonları sıralar.
Hücre çeşitlerini prokaryotik ve ökaryotik hücreleri sınıflandırır.
Hücre organellerini ve görevlerini özetler.
Apoptoz ve Nekrozu ayırt eder.
Hücrede Madde taşınması mekanizmalarını sınıflandırır.
Genel aminoasitlerin yapısını tarif eder.
Aminoasitlerin fonksiyonlarını ve aminoasit metabolizması rekasiyonlarını örneklerle açıklar.
Protein, hemoglobin, kollagen, elastin yapılarını tanımlar.
Enzimleri, yapılarını ve çalışma şekillerini açıklar.
Karbonhidratların yapı ve fonksiyonlarını, karbonhidrat sınıflarını örneklerle açıklar.
Karbonhidrat metabolizması reaksiyonlarını sıralar.
Lipitlerin yapı ve fonksiyonlarını tanımlar.
Lipid çeşitlerini sınıflandırır.
Nükleik asitlerin yapısını ve yapısal farklılıklarını sıralar.
Vitaminleri ve metabolizmadaki görevlerini açıklar.
Eser elementleri (mineraller) ve metabolizmadaki görevlerini açıklar.
Hormonların genel özellikleri ve etki mekanizmalarını açıklar.
Sentezlendikleri bezlere göre hormonları sıralar.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 Ders konuları ile ilgili bilgi güncelliğinin kontrolü Ders içeriği ve konusunun anlatılması: Dersin tanıtılması. Biyokimyaya Giriş, Metabolizma ve Temel Kavramlar Sunum, soru cevap
2 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Moleküller Arası Etkileşimler; Kimyasal Bağlar, Metabolizmada yer alan kimyasal reaksiyonlar Sunum, soru cevap
3 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Hücre; prokaryotik ve ökaryotik hücre, hücre organelleri ve fonksiyonları Sunum, soru cevap
4 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Apoptoz ve Nekroz, Hücrede Madde İletimi ve Taşınması Sunum, soru cevap
5 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Aminoasitlerin yapı ve fonksiyonları, aminoasit metabolizması Sunum, soru cevap
6 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Proteinlerin yapısı, hemoglobin, kollagen, elastin Sunum, soru cevap
7 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Enzimler Sunum, soru cevap
8 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Karbonhidratların yapı ve fonksiyonları Sunum, soru cevap
9 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Karbonhidrat metabolizması Sunum, soru cevap
10 - ARA SINAV -
11 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Lipitlerin yapı ve fonksiyonları Sunum, soru cevap
12 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Nükleik asitlerin yapısı ve görevleri Sunum, soru cevap
13 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Vitaminler Sunum, soru cevap
14 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Eser elementler ve fonksiyonları Sunum, soru cevap
15 Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması Hormonların genel özellikleri Sunum, soru cevap
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Konukoğlu, D. (2018). Temel ve Klinik Biyokimya. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri
Can, M. Güven, B. Demirtaş S. (2018). Tıbbi Biyokimya ve Laboratuvar. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri
Öğüt, S. (2016). Sağlık Bilimleri için Biyokimya. Ankara: Kongre Kitabevi
Kosova, F. (2019). Sağlık Yüksekokulları için Tıbbi Biyokimya. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri
Nelson, D. ve Cox M. Çeviri: Elçin Y. M. (2016). Lehninger Biyokimyanın Temel İlkeleleri. Ankara: Palme Yayıncılık
Harvey, V. and Ferrier, D. (7th Edition, 2017). Biochemistry. Lippincott Williams & Wilkins.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama Sınav Yapılma Şekli
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Etik kurallar, hasta ve hasta örneklerine saygı, biyolojik örneklerin güvenliği ve veri gizliliği gibi profesyonel sorumluluk konularını tanımlar.
2
Güncel patoloji uygulamaları, literatür bilgisi ve gelişen teknolojiler (örneğin doku bankacılığı, immünohistokimya, moleküler patoloji) hakkında temel bilgiye sahiptir ve yaşam boyu öğrenim bilincine sahiptir.
3
Mesleki görevlerini zaman yönetimi ilkelerine uygun şekilde planlar.
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan temel kavramları, terminolojiyi ve teorik bilgileri tanımlar.
2
Doku işleme, fiksasyon, doku gömme, mikrotom kesit alma, boyama, histokimya ve mikroskopik inceleme yöntemlerini, arka plan teorileriyle birlikte açıklar.
3
Laboratuvar kalite kontrol, kalite güvencesi, akreditasyon standartları, biyogüvenlik, hijyen ve sterilizasyon ilkeleri konusunda bilgi sahibidir.
4
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan donanım, malzeme ve kimyasalların özelliklerini ve kullanım prensiplerini açıklar.
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Mikroskop kullanarak dokuları değerlendirirken normal doku ile patolojik yapıları ayırt edip temel düzeyde yorumlar.
2
Kimyasal, biyolojik ve fiziksel riskleri tanır ve risk yönetimi yapar.
3
Mesleki süreçlerde karşılaşılan temel problemleri analitik düşünerek çözer.
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Patoloji laboratuvarında fiksatif hazırlama, doku takibi, doku gömme, mikrotom ile kesit alma ve parafin kesit–mikroskop preparasyonu gerçekleştirebilir.
2
Boyama, histokimya, immünohistokimya, özel boyama teknikleri ve mikroskobik inceleme gibi laboratuvar işlemlerini doğru ve güvenli bir şekilde yapar.
3
Laboratuvar cihazlarının (mikrotom, mikroskop, stainer vb.) kullanımını, bakımını ve güvenlik süreçlerini uygun şekilde yönetir.
4
Laboratuvar kayıtlarını tutarak örnek takibi ve sonuç raporlama süreçlerine katkıda bulunur; örnek kodlama ve veri yönetimini doğru yapar.
5
Laboratuvarda kalite kontrol prosedürlerine dikkat ederek biyogüvenlik ve occupational safety kurallarına uyar.
6
Mesleki bilgi ve bulguları ekip içinde doğru ve etkili şekilde paylaşır.
7
Öğrenci, iş sağlığı açısından güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına yönelik önleyici yaklaşımlar geliştirir.
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Bağımsız olarak mesleki görev ve sorumluluklarını yürütür.
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Sürekli mesleki gelişim ve öğrenmeye açık olur; literatürü takip eder, yeni teknikleri öğrenmeye istekli olur.
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Takım çalışmasına ve disiplinler arası iş birliklerine açık bir şekilde hekim, patolog, hemşire ve laboratuvar ekibi ile etkin iletişim kurar.
2
Mesleki sorumluluk alır, inisiyatif kullanır ve gerektiğinde problem çözme becerisi gösterir.
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Etik ve profesyonel davranış ilkelerine uyarak hasta ve örnek gizliliğini gözetir; laboratuvar güvenliğini ve biyogüvenliği her zaman ön planda tutan davranışlar gösterir.
2
Zaman yönetimi, laboratuvar organizasyonu ve iş planlaması konularında sorumluluk sahibi olur; işlemleri standartlara uygun, doğru ve zamanında gerçekleştirir.
3
Alanıyla ilgili yasal düzenlemeler, hasta hakları, biyogüvenlik standartları ve etik kurallar konusunda bilinçlidir ve bu kurallara uyar.

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 3 42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 14 1 14
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 0 0 0
Laboratuvar 0 0 0
Okuma 0 0 0
Ödev 0 0 0
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 0 0 0
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 11 4 44
Ara Sınav 1 1 1
Ara Sınav Hazırlığı 9 3 27
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 50 0 129
Genel Toplam 129
Toplam İş Yükü / 25.5 5,1
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 5,0