| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| BIK152 | BİYOKİMYA | 2 | 3 | 3 | 5 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi ARZU KAYA KOÇDOĞAN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Öğr.Gör. BÜŞRA SARP KAYA-Dr.Öğr.Üyesi MERVE FIRAT AYYILDIZ |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Biyokimya ile ilgili temel kavramları, metabolizmanın önemli rekasiyonları olan glikoliz, krebs, oksidatif fosforilasyon, glikojenez, glikojenoliz reaksiyonları, yağ yağ asidi oksidasyonu ve üre döngüsü, protein, enzim, nükleik asit, vitamin, mineral ve hormonların yapı ve fonksiyonları ile ilgili bilgileri kazandırmaktır. |
| İçerik: | Metabolizma, Makromoleküller, Biyomoleküllerin reaksiyonları ve metabolizma faaliyetlerini içerir. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Biyokimyanın temel kavramlarını tanımlar. |
| Moleküller Arası Etkileşimleri, Kimyasal Bağları sınıflandırır. |
| Metabolizmada yer alan kimyasal reaksiyonları sıralar. |
| Hücre çeşitlerini prokaryotik ve ökaryotik hücreleri sınıflandırır. |
| Hücre organellerini ve görevlerini özetler. |
| Apoptoz ve Nekrozu ayırt eder. |
| Hücrede Madde taşınması mekanizmalarını sınıflandırır. |
| Genel aminoasitlerin yapısını tarif eder. |
| Aminoasitlerin fonksiyonlarını ve aminoasit metabolizması rekasiyonlarını örneklerle açıklar. |
| Protein, hemoglobin, kollagen, elastin yapılarını tanımlar. |
| Enzimleri, yapılarını ve çalışma şekillerini açıklar. |
| Karbonhidratların yapı ve fonksiyonlarını, karbonhidrat sınıflarını örneklerle açıklar. |
| Karbonhidrat metabolizması reaksiyonlarını sıralar. |
| Lipitlerin yapı ve fonksiyonlarını tanımlar. |
| Lipid çeşitlerini sınıflandırır. |
| Nükleik asitlerin yapısını ve yapısal farklılıklarını sıralar. |
| Vitaminleri ve metabolizmadaki görevlerini açıklar. |
| Eser elementleri (mineraller) ve metabolizmadaki görevlerini açıklar. |
| Hormonların genel özellikleri ve etki mekanizmalarını açıklar. |
| Sentezlendikleri bezlere göre hormonları sıralar. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Ders konuları ile ilgili bilgi güncelliğinin kontrolü | Ders içeriği ve konusunun anlatılması: Dersin tanıtılması. Biyokimyaya Giriş, Metabolizma ve Temel Kavramlar | Sunum, soru cevap |
| 2 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Moleküller Arası Etkileşimler; Kimyasal Bağlar, Metabolizmada yer alan kimyasal reaksiyonlar | Sunum, soru cevap |
| 3 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Hücre; prokaryotik ve ökaryotik hücre, hücre organelleri ve fonksiyonları | Sunum, soru cevap |
| 4 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Apoptoz ve Nekroz, Hücrede Madde İletimi ve Taşınması | Sunum, soru cevap |
| 5 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Aminoasitlerin yapı ve fonksiyonları, aminoasit metabolizması | Sunum, soru cevap |
| 6 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Proteinlerin yapısı, hemoglobin, kollagen, elastin | Sunum, soru cevap |
| 7 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Enzimler | Sunum, soru cevap |
| 8 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Karbonhidratların yapı ve fonksiyonları | Sunum, soru cevap |
| 9 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Karbonhidrat metabolizması | Sunum, soru cevap |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Lipitlerin yapı ve fonksiyonları | Sunum, soru cevap |
| 12 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Nükleik asitlerin yapısı ve görevleri | Sunum, soru cevap |
| 13 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Vitaminler | Sunum, soru cevap |
| 14 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Eser elementler ve fonksiyonları | Sunum, soru cevap |
| 15 | Literatür taraması, ilgili konuya ait güncel kitap bölümlerinin kıyaslanması | Hormonların genel özellikleri | Sunum, soru cevap |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Konukoğlu, D. (2018). Temel ve Klinik Biyokimya. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri |
| Can, M. Güven, B. Demirtaş S. (2018). Tıbbi Biyokimya ve Laboratuvar. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri |
| Öğüt, S. (2016). Sağlık Bilimleri için Biyokimya. Ankara: Kongre Kitabevi |
| Kosova, F. (2019). Sağlık Yüksekokulları için Tıbbi Biyokimya. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri |
| Nelson, D. ve Cox M. Çeviri: Elçin Y. M. (2016). Lehninger Biyokimyanın Temel İlkeleleri. Ankara: Palme Yayıncılık |
| Harvey, V. and Ferrier, D. (7th Edition, 2017). Biochemistry. Lippincott Williams & Wilkins. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Etik kurallar, hasta ve hasta örneklerine saygı, biyolojik örneklerin güvenliği ve veri gizliliği gibi profesyonel sorumluluk konularını tanımlar.
|
||||||
| 2 |
Güncel patoloji uygulamaları, literatür bilgisi ve gelişen teknolojiler (örneğin doku bankacılığı, immünohistokimya, moleküler patoloji) hakkında temel bilgiye sahiptir ve yaşam boyu öğrenim bilincine sahiptir.
|
||||||
| 3 |
Mesleki görevlerini zaman yönetimi ilkelerine uygun şekilde planlar.
|
||||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan temel kavramları, terminolojiyi ve teorik bilgileri tanımlar.
|
||||||
| 2 |
Doku işleme, fiksasyon, doku gömme, mikrotom kesit alma, boyama, histokimya ve mikroskopik inceleme yöntemlerini, arka plan teorileriyle birlikte açıklar.
|
||||||
| 3 |
Laboratuvar kalite kontrol, kalite güvencesi, akreditasyon standartları, biyogüvenlik, hijyen ve sterilizasyon ilkeleri konusunda bilgi sahibidir.
|
||||||
| 4 |
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan donanım, malzeme ve kimyasalların özelliklerini ve kullanım prensiplerini açıklar.
|
||||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Mikroskop kullanarak dokuları değerlendirirken normal doku ile patolojik yapıları ayırt edip temel düzeyde yorumlar.
|
||||||
| 2 |
Kimyasal, biyolojik ve fiziksel riskleri tanır ve risk yönetimi yapar.
|
||||||
| 3 |
Mesleki süreçlerde karşılaşılan temel problemleri analitik düşünerek çözer.
|
||||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Patoloji laboratuvarında fiksatif hazırlama, doku takibi, doku gömme, mikrotom ile kesit alma ve parafin kesit–mikroskop preparasyonu gerçekleştirebilir.
|
||||||
| 2 |
Boyama, histokimya, immünohistokimya, özel boyama teknikleri ve mikroskobik inceleme gibi laboratuvar işlemlerini doğru ve güvenli bir şekilde yapar.
|
||||||
| 3 |
Laboratuvar cihazlarının (mikrotom, mikroskop, stainer vb.) kullanımını, bakımını ve güvenlik süreçlerini uygun şekilde yönetir.
|
||||||
| 4 |
Laboratuvar kayıtlarını tutarak örnek takibi ve sonuç raporlama süreçlerine katkıda bulunur; örnek kodlama ve veri yönetimini doğru yapar.
|
||||||
| 5 |
Laboratuvarda kalite kontrol prosedürlerine dikkat ederek biyogüvenlik ve occupational safety kurallarına uyar.
|
||||||
| 6 |
Mesleki bilgi ve bulguları ekip içinde doğru ve etkili şekilde paylaşır.
|
||||||
| 7 |
Öğrenci, iş sağlığı açısından güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına yönelik önleyici yaklaşımlar geliştirir.
|
||||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Bağımsız olarak mesleki görev ve sorumluluklarını yürütür.
|
||||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Sürekli mesleki gelişim ve öğrenmeye açık olur; literatürü takip eder, yeni teknikleri öğrenmeye istekli olur.
|
||||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Takım çalışmasına ve disiplinler arası iş birliklerine açık bir şekilde hekim, patolog, hemşire ve laboratuvar ekibi ile etkin iletişim kurar.
|
||||||
| 2 |
Mesleki sorumluluk alır, inisiyatif kullanır ve gerektiğinde problem çözme becerisi gösterir.
|
||||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Etik ve profesyonel davranış ilkelerine uyarak hasta ve örnek gizliliğini gözetir; laboratuvar güvenliğini ve biyogüvenliği her zaman ön planda tutan davranışlar gösterir.
|
||||||
| 2 |
Zaman yönetimi, laboratuvar organizasyonu ve iş planlaması konularında sorumluluk sahibi olur; işlemleri standartlara uygun, doğru ve zamanında gerçekleştirir.
|
||||||
| 3 |
Alanıyla ilgili yasal düzenlemeler, hasta hakları, biyogüvenlik standartları ve etik kurallar konusunda bilinçlidir ve bu kurallara uyar.
|
||||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 1 | 14 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 11 | 4 | 44 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 9 | 3 | 27 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 50 | 0 | 129 |
| Genel Toplam | 129 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 5,1 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 5,0 |