TR EN

TRANSLATION THEORIES II DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu Dersin Adı Yarıyıl Süresi(T+U) Kredisi AKTS Kredisi
ETI102 TRANSLATION THEORIES II 2 3 3 6

DERS BİLGİLERİ

Dersin Öğretim Dili : İngilizce
Dersin Düzeyi LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli -
Dersin Koordinatörü Dr.Öğr.Üyesi VAHİDE METİN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi Dr.Öğr.Üyesi ZAHRA TALEBI GHAHREMANLOUY OLYA
Ders Ön Koşulu Yok

AMAÇ VE İÇERİK

Amaç: öğrencilere çeviri çalışmalarının temel ve çağdaş kuramlarını tarihsel ve eleştirel bir bakış açısıyla tanıtmak; dilbilimsel, işlevsel, kültürel ve ideolojik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak inceleme becerisi kazandırmaktır. Ders, öğrencilerin çeviri kuramlarını gerçek çeviri örneklerine uygulayabilmelerini ve akademik çeviri çözümlemeleri yapabilmelerini hedefler.
İçerik: Çeviri Çalışmalarına giriş ve disiplinin gelişimi Eşdeğerlik temelli çeviri kuramları (Jakobson, Nida, Catford) İşlevselci yaklaşımlar ve Skopos Kuramı (Reiss & Vermeer, Nord) Betimleyici Çeviri Çalışmaları (DTS) (Toury, Holmes) Çeviri normları ve stratejileri Kültürel dönüş (Cultural Turn) ve edebî çeviri Yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejileri (Venuti) Söylem, ideoloji ve güç ilişkileri bağlamında çeviri Çevirmenin rolü, görünürlüğü ve etik sorumlulukları Kuramların çeviri çözümlemelerine uygulanması

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)

Çeviri Çalışmalarının temel ve çağdaş kuramlarını tanımlar ve açıklar. Çeviri kuramlarının tarihsel gelişimini ve disiplinlerarası yapısını kavrar. Eşdeğerlik, işlevsellik ve kültür temelli çeviri yaklaşımlarını karşılaştırır. Skopos Kuramı ve Betimleyici Çeviri Çalışmalarının (DTS) temel ilkelerini açıklar. Çeviri normları, stratejileri ve yöntemlerini metinler üzerinden analiz eder. Yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerini eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. Söylem, ideoloji ve güç ilişkilerinin çeviri üzerindeki etkilerini tartışır. Çevirmenin rolü, görünürlüğü ve etik sorumluluklarını yorumlar. Çeviri kuramlarını farklı metin türlerinde (edebî, teknik, akademik vb.) uygular. Akademik çeviri çözümlemeleri yapar ve kuramsal çerçevede gerekçelendirir.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Ön Hazırlık Konular Yöntem
1 - Çeviri Çalışmalarına Giriş – Çeviri kuramlarının kapsamı ve disiplinin gelişimi – Translation Studies’in alanları (Holmes’un haritası) -
2 - Çeviri Kuramlarının Tarihsel Gelişimi – Klasik yaklaşımlar ve modern çeviri anlayışına geçiş -
3 - Dilbilimsel Yaklaşımlar I – Jakobson ve çeviri türleri – Anlam ve gösterge ilişkisi -
4 - Dilbilimsel Yaklaşımlar II – Nida’nın eşdeğerlik kuramı – Dinamik ve biçimsel eşdeğerlik -
5 - Catford ve Dilbilimsel Çeviri Kuramı – Kaymalar (shifts) ve dil düzeyleri -
6 - İşlevselci Yaklaşımlar I – Reiss’in metin türleri kuramı – Metin işlevi ve çeviri ilişkisi -
7 - İşlevselci Yaklaşımlar II – Skopos Kuramı (Vermeer & Nord) – Amaç, hedef kitle ve çeviri stratejiler -
8 - Betimleyici Çeviri Çalışmaları (DTS) -
9 - DEĞERLENDİRME -
10 - ARA SINAV -
11 - Toury ve çeviri normları – Kaynak ve erek odaklı yaklaşımlar -
12 - Kültürel Dönüş (Cultural Turn) – Bassnett & Lefevere – Kültür, ideoloji ve güç ilişkileri -
13 - Yerlileştirme ve Yabancılaştırma – Venuti ve çevirmenin görünürlüğü – Etik tartışmalar -
14 - Söylem ve Çeviri – Hatim & Mason – Pragmatik ve söylemsel çözümleme -
15 - Kuramların Uygulanması – Farklı metin türlerinde çeviri çözümlemeleri – Öğrenci sunumları / örnek incelemeler -
16 - FİNAL -
17 - FİNAL -

KAYNAKLAR

Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies: Theories and Applications. Routledge.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi Etkinlik Sayısı Katkı Yüzdesi Açıklama Sınav Yapılma Şekli
(0) Etkisiz (1) En Düşük (2) Düşük (3) Orta (4) İyi (5) Çok İyi
0 1 2 3 4 5

DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI

BİLGİ
Kuramsal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Çeviri kuramlarını, dilbilimsel yaklaşımları ve kültürlerarası iletişim modellerini bilir.
4
2
Dil, kültür ve anlam ilişkisine dair temel kavramları açıklar.
4
3
Çeviri disiplininin tarihsel gelişimini ve kuramsal yönelimlerini değerlendirir.
4
BİLGİ
Olgusal
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Kaynak ve hedef dillerin dilbilgisel, anlamsal ve kültürel özelliklerini tanır.
5
2
Çeşitli metin türlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında bilgi sahibidir.
5
3
Çeviri sektörüne ilişkin kurumları, mesleki standartları ve etik ilkeleri tanımlar.
5
BECERİLER
Bilişsel
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Yazılı ve sözlü metinleri dil, anlam ve bağlam açısından analiz eder.
4
2
Uygun çeviri stratejilerini belirler ve kültürel farklılıkları dikkate alarak anlamı yeniden yapılandırır.
4
3
Çeviri sorunlarını eleştirel düşünme ve problem çözme becerileriyle değerlendirir.
4
BECERİLER
Uygulamalı
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Yazılı ve sözlü çeviri süreçlerinde profesyonel araçları ve teknolojik yazılımları etkin biçimde kullanır.
5
2
Çeşitli alanlarda (hukuk, edebiyat, teknik, medya vb.) çeviri uygulamaları yapar.
5
3
Zaman yönetimi ve kalite standartlarını gözeterek çeviri projelerini yürütür.
5
YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Bireysel olarak veya ekip içinde çeviri projelerini planlar, yürütür ve sonuçlarını değerlendirir.
5
2
Çeviri süreçlerinde ortaya çıkan sorunları bağımsız kararlar alarak çözer.
5
3
Mesleki uygulamalarda sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar.
5
4
Farklı paydaşlarla iş birliği içinde çalışarak ortak hedeflere ulaşır.
5
YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Alanındaki yeni araştırmaları ve teknolojik gelişmeleri izler.
5
2
Yaşam boyu öğrenme anlayışıyla mesleki bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir.
5
3
Kendi öğrenme gereksinimlerini belirler ve bağımsız öğrenme stratejileri uygular.
5
YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Çok kültürlü ortamlarda etkili iletişim kurar ve ekip çalışmasına katkı sağlar.
4
2
Mesleki ve sosyal ortamlarda İngilizceyi ve Türkçeyi akıcı ve doğru biçimde kullanır.
4
3
Kültürlerarası farklılıklara saygı gösterir ve etik değerlere uygun davranır.
5
YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
Program Yeterlilikleri/Çıktıları Katkı Düzeyi
0 1 2 3 4 5
1
Çeviri sürecinde gizlilik, tarafsızlık ve doğruluk ilkelerine bağlı kalır.
5
2
Çeviri projelerinde mesleki sorumluluk üstlenir ve etik kararlar alır.
5
3
Alanıyla ilgili ulusal ve uluslararası standartlara uygun biçimde profesyonel davranır.
5

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ

Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri Etkinlik(hafta sayısı) Süresi(saat sayısı) Toplam İş Yükü
Ders 14 3 42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme 0 0 0
Arazi Çalışması 0 0 0
Grup Çalışması / Ödevi 12 2 24
Laboratuvar 0 0 0
Okuma 14 3 42
Ödev 12 3 36
Proje Hazırlama 0 0 0
Seminer 0 0 0
Staj 0 0 0
Teknik Gezi 0 0 0
Web Tab. Öğrenme 0 0 0
Uygulama 0 0 0
Yerinde Uygulama 0 0 0
Mesleki Faaliyet 0 0 0
Sosyal Faaliyet 0 0 0
Tez Hazırlama 0 0 0
Alan Çalışması 0 0 0
Rapor Yazma 0 0 0
Final Sınavı 1 1 1
Final Sınavı Hazırlığı 0 0 0
Ara Sınav 3 3 9
Ara Sınav Hazırlığı 0 0 0
Kısa Sınav 0 0 0
Kısa Sınav Hazırlığı 0 0 0
TOPLAM 56 0 154
Genel Toplam 154
Toplam İş Yükü / 25.5 6
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi 6,0