| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| ETI102 | TRANSLATION THEORIES II | 2 | 3 | 3 | 6 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | İngilizce |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi VAHİDE METİN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Dr.Öğr.Üyesi ZAHRA TALEBI GHAHREMANLOUY OLYA |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | öğrencilere çeviri çalışmalarının temel ve çağdaş kuramlarını tarihsel ve eleştirel bir bakış açısıyla tanıtmak; dilbilimsel, işlevsel, kültürel ve ideolojik yaklaşımları karşılaştırmalı olarak inceleme becerisi kazandırmaktır. Ders, öğrencilerin çeviri kuramlarını gerçek çeviri örneklerine uygulayabilmelerini ve akademik çeviri çözümlemeleri yapabilmelerini hedefler. |
| İçerik: | Çeviri Çalışmalarına giriş ve disiplinin gelişimi Eşdeğerlik temelli çeviri kuramları (Jakobson, Nida, Catford) İşlevselci yaklaşımlar ve Skopos Kuramı (Reiss & Vermeer, Nord) Betimleyici Çeviri Çalışmaları (DTS) (Toury, Holmes) Çeviri normları ve stratejileri Kültürel dönüş (Cultural Turn) ve edebî çeviri Yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejileri (Venuti) Söylem, ideoloji ve güç ilişkileri bağlamında çeviri Çevirmenin rolü, görünürlüğü ve etik sorumlulukları Kuramların çeviri çözümlemelerine uygulanması |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Çeviri Çalışmalarının temel ve çağdaş kuramlarını tanımlar ve açıklar. Çeviri kuramlarının tarihsel gelişimini ve disiplinlerarası yapısını kavrar. Eşdeğerlik, işlevsellik ve kültür temelli çeviri yaklaşımlarını karşılaştırır. Skopos Kuramı ve Betimleyici Çeviri Çalışmalarının (DTS) temel ilkelerini açıklar. Çeviri normları, stratejileri ve yöntemlerini metinler üzerinden analiz eder. Yerlileştirme ve yabancılaştırma stratejilerini eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. Söylem, ideoloji ve güç ilişkilerinin çeviri üzerindeki etkilerini tartışır. Çevirmenin rolü, görünürlüğü ve etik sorumluluklarını yorumlar. Çeviri kuramlarını farklı metin türlerinde (edebî, teknik, akademik vb.) uygular. Akademik çeviri çözümlemeleri yapar ve kuramsal çerçevede gerekçelendirir. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | - | Çeviri Çalışmalarına Giriş – Çeviri kuramlarının kapsamı ve disiplinin gelişimi – Translation Studies’in alanları (Holmes’un haritası) | - |
| 2 | - | Çeviri Kuramlarının Tarihsel Gelişimi – Klasik yaklaşımlar ve modern çeviri anlayışına geçiş | - |
| 3 | - | Dilbilimsel Yaklaşımlar I – Jakobson ve çeviri türleri – Anlam ve gösterge ilişkisi | - |
| 4 | - | Dilbilimsel Yaklaşımlar II – Nida’nın eşdeğerlik kuramı – Dinamik ve biçimsel eşdeğerlik | - |
| 5 | - | Catford ve Dilbilimsel Çeviri Kuramı – Kaymalar (shifts) ve dil düzeyleri | - |
| 6 | - | İşlevselci Yaklaşımlar I – Reiss’in metin türleri kuramı – Metin işlevi ve çeviri ilişkisi | - |
| 7 | - | İşlevselci Yaklaşımlar II – Skopos Kuramı (Vermeer & Nord) – Amaç, hedef kitle ve çeviri stratejiler | - |
| 8 | - | Betimleyici Çeviri Çalışmaları (DTS) | - |
| 9 | - | DEĞERLENDİRME | - |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | - | Toury ve çeviri normları – Kaynak ve erek odaklı yaklaşımlar | - |
| 12 | - | Kültürel Dönüş (Cultural Turn) – Bassnett & Lefevere – Kültür, ideoloji ve güç ilişkileri | - |
| 13 | - | Yerlileştirme ve Yabancılaştırma – Venuti ve çevirmenin görünürlüğü – Etik tartışmalar | - |
| 14 | - | Söylem ve Çeviri – Hatim & Mason – Pragmatik ve söylemsel çözümleme | - |
| 15 | - | Kuramların Uygulanması – Farklı metin türlerinde çeviri çözümlemeleri – Öğrenci sunumları / örnek incelemeler | - |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies: Theories and Applications. Routledge. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çeviri kuramlarını, dilbilimsel yaklaşımları ve kültürlerarası iletişim modellerini bilir.
|
4 | |||||
| 2 |
Dil, kültür ve anlam ilişkisine dair temel kavramları açıklar.
|
4 | |||||
| 3 |
Çeviri disiplininin tarihsel gelişimini ve kuramsal yönelimlerini değerlendirir.
|
4 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Kaynak ve hedef dillerin dilbilgisel, anlamsal ve kültürel özelliklerini tanır.
|
5 | |||||
| 2 |
Çeşitli metin türlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında bilgi sahibidir.
|
5 | |||||
| 3 |
Çeviri sektörüne ilişkin kurumları, mesleki standartları ve etik ilkeleri tanımlar.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yazılı ve sözlü metinleri dil, anlam ve bağlam açısından analiz eder.
|
4 | |||||
| 2 |
Uygun çeviri stratejilerini belirler ve kültürel farklılıkları dikkate alarak anlamı yeniden yapılandırır.
|
4 | |||||
| 3 |
Çeviri sorunlarını eleştirel düşünme ve problem çözme becerileriyle değerlendirir.
|
4 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yazılı ve sözlü çeviri süreçlerinde profesyonel araçları ve teknolojik yazılımları etkin biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| 2 |
Çeşitli alanlarda (hukuk, edebiyat, teknik, medya vb.) çeviri uygulamaları yapar.
|
5 | |||||
| 3 |
Zaman yönetimi ve kalite standartlarını gözeterek çeviri projelerini yürütür.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Bireysel olarak veya ekip içinde çeviri projelerini planlar, yürütür ve sonuçlarını değerlendirir.
|
5 | |||||
| 2 |
Çeviri süreçlerinde ortaya çıkan sorunları bağımsız kararlar alarak çözer.
|
5 | |||||
| 3 |
Mesleki uygulamalarda sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar.
|
5 | |||||
| 4 |
Farklı paydaşlarla iş birliği içinde çalışarak ortak hedeflere ulaşır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alanındaki yeni araştırmaları ve teknolojik gelişmeleri izler.
|
5 | |||||
| 2 |
Yaşam boyu öğrenme anlayışıyla mesleki bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir.
|
5 | |||||
| 3 |
Kendi öğrenme gereksinimlerini belirler ve bağımsız öğrenme stratejileri uygular.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çok kültürlü ortamlarda etkili iletişim kurar ve ekip çalışmasına katkı sağlar.
|
4 | |||||
| 2 |
Mesleki ve sosyal ortamlarda İngilizceyi ve Türkçeyi akıcı ve doğru biçimde kullanır.
|
4 | |||||
| 3 |
Kültürlerarası farklılıklara saygı gösterir ve etik değerlere uygun davranır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çeviri sürecinde gizlilik, tarafsızlık ve doğruluk ilkelerine bağlı kalır.
|
5 | |||||
| 2 |
Çeviri projelerinde mesleki sorumluluk üstlenir ve etik kararlar alır.
|
5 | |||||
| 3 |
Alanıyla ilgili ulusal ve uluslararası standartlara uygun biçimde profesyonel davranır.
|
5 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 0 | 0 | 0 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 12 | 2 | 24 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Ödev | 12 | 3 | 36 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 3 | 3 | 9 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 56 | 0 | 154 |
| Genel Toplam | 154 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 6 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 6,0 |