YAŞLILARDA EGZERSİZ VE BESLENME DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
EGY415	YAŞLILARDA EGZERSİZ VE BESLENME	7	3	3	5

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	Türkçe
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Dr.Öğr.Üyesi OKAN KILIÇKAYA
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi	Dr.Öğr.Üyesi BURAK TAŞ
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Dersin amacı; öğrencilere, yaşlılarda doğru beslenme ile fiziksel aktivitenin önemini açıklayabilecek ve yaşlı bireylere uygun egzersiz türlerini seçebilecek bilgi birikimini kazandırmaktır.
İçerik:	Dersin içeriği; tanım ve kavramlar, yaşlılıkta vücudun yapı ve işlevleri, besin öğeleri, yaşlılarda beslenme, fiziksel aktivite ve yaşlılarda fiziksel aktivitenin yararları, kronik hastalıklar ve kronik hastalığı olan yaşlılarda fiziksel aktivite ve yaşlılarda fiziksel aktiviteyi arttırmak için önerilen motivasyon yöntemleri konularını kapsamaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Yaşlanma süreçlerini, yaşlanmaya bağlı fizyolojik değişimleri ve fiziksel aktivite ile beslenmenin yaşlı bireylerin sağlığı üzerindeki etkilerini açıklar.
Yaşlı bireylerin makro ve mikro besin ögesi gereksinimlerini, enerji metabolizmasını ve hidrasyon durumunu değerlendirerek yaşa özgü beslenme yaklaşımlarını analiz eder.
Yaşlı bireylerde fiziksel uygunluk, fonksiyonel kapasite ve sağlık risklerini değerlendirerek güvenli egzersiz uygulamalarının temel ilkelerini açıklar.
Yaşlı bireylerde aerobik dayanıklılık, direnç, denge, koordinasyon ve esneklik antrenmanlarının fizyolojik etkilerini analiz ederek bireysel özelliklere uygun egzersiz programları geliştirir.
Sarkopeni, osteoporoz, kırılganlık sendromu ve kronik hastalıkların yaşlı bireylerin fiziksel fonksiyonları üzerindeki etkilerini değerlendirerek uygun egzersiz ve beslenme stratejilerini belirler.
Yaşlı bireylerin sağlık durumu, enerji gereksinimleri, fonksiyonel kapasiteleri ve bireysel farklılıklarını dikkate alarak yaşam kalitesini ve fonksiyonel bağımsızlığı destekleyen, bilimsel kanıtlara dayalı egzersiz ve beslenme programları oluşturur.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	-	Yaşlanma kavramı, biyolojik ve kronolojik yaşlanma süreçleri ile yaşlı bireylerde fiziksel aktivite ve beslenmenin önemi.	Anlatım ve soru-cevap yöntemi
2	Konuyla ilgili kitap bölümü okuma	Yaşlanmanın fizyolojisi; kas-iskelet, sinir, kardiyovasküler ve metabolik sistemlerde meydana gelen değişimler.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
3	Konuyla ilgili kitap bölümü okuma	Yaşlı bireylerde makro ve mikro besin ögelerinin fizyolojik işlevleri, günlük beslenme gereksinimleri, hidrasyon ve sıvı-elektrolit dengesinin düzenlenmesi.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
4	Literatür tarama	Yaşlı bireylerde fiziksel uygunluğun değerlendirilmesi, fonksiyonel kapasite ölçümleri, egzersiz öncesi sağlık taraması, risk değerlendirmesi ve güvenli egzersiz uygulamaları.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
5	Konuyla ilgili kitap bölümü okuma	Yaşlı bireylerde aerobik dayanıklılık antrenmanları; kardiyorespiratuvar adaptasyonlar, egzersiz şiddetinin belirlenmesi, antrenman yöntemleri ve programlama ilkeleri.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
6	Konu ile ilgili makale okuma	Yaşlı bireylerde direnç antrenmanları; kas kuvveti, hipertrofi ve nöromüsküler adaptasyonlar, antrenman değişkenlerinin düzenlenmesi ve progresif yüklenme stratejileri.	Anlatım, soru cevap ve uygulama grup çalışması
7	-	ARA SINAV	-
8	Görsel ve yazılı literatür tarama	Yaşlı bireylerde denge, koordinasyon, esneklik ve hareketlilik antrenmanları; düşme riskinin azaltılması, postüral kontrol ve fonksiyonel hareket becerilerinin geliştirilmesi.	Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
9	Görsel ve yazılı literatür tarama	Yaşlı bireylerde sarkopeni, osteoporoz ve kırılganlık sendromu; yaşa bağlı kas ve kemik kayıplarının mekanizmaları, fiziksel fonksiyonlara etkileri ve egzersiz ile beslenme müdahaleleri.	Anlatım, soru cevap ve uygulama grup çalışması
10	Konuyla ilgili kitap bölümü okuma	Ara sınava hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
11	Literatür taraması ve sunum hazırlama	Yaşlı bireylerde obezite, diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar; kronik hastalıklara özgü egzersiz reçetelendirme, beslenme yaklaşımları ve risk yönetimi.	Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
12	Literatür taraması ve sunum hazırlama	Yaşlı bireylerde enerji gereksiniminin hesaplanması, vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi, protein ve enerji alımının planlanması; örnek beslenme ve egzersiz programlarının oluşturulması.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
13	Literatür taraması ve sunum hazırlama	Kırılgan, hareket kısıtlılığı bulunan ve bakım merkezlerinde yaşayan yaşlı bireylerde egzersiz uygulamaları; fonksiyonel bağımsızlık, mobilizasyon ve yaşam kalitesinin geliştirilmesi.	Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
14	Konuyla ilgili makale okuma	Yaşlı sporcularda antrenman ve beslenme stratejileri, yaşa bağlı performans değişimleri, toparlanma süreçleri ve bireyselleştirilmiş egzersiz programlarının geliştirilmesi.	Anlatım, soru-cevap ve tartışma yöntemi
15	Literatür tarama	Final sınavına hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru-cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
Sullivan, G. M., & Pomidor, A. K. (Eds.). (2024). Exercise for aging adults: A guide for practitioners (2nd ed.). Springer.
Günay, M., Cicioğlu, İ., Şıktar, E. ve Şıktar, E. (2018). Çocuk, Kadın, Yaşlı ve Özel Gruplarda Egzersiz. Gazi Kitabevi, Ankara
Baysal, A. (2016). Yaşlılıkta Beslenme. Hatiboğlu Kitabevi, Ankara
Westcott, W. ve Baechle, T. (2006). Strength Training for Seniors. Copyrighted Material, UK

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize)	1	50		Klasik Sınav
DÖNEM SONU- Sınavı (Final)	1	50		Klasik Sınav
TOPLAM	2	100

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

BİLGİ
Kuramsal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri mesleği ile ilgili kavramları tanımlar.					4
2	Egzersiz ve spor biliminin kuramlarını açıklar.					4

BİLGİ
Olgusal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri alanına ilişkin edindiği teorik bilgi birikimi ile egzersiz programı hazırlığının uygunluğunu tartışır ve bu bilgileri uygulama ortamlarında kullanır.				3

BECERİLER
Bilişsel
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak egzersiz ve spor bilimleri alanındaki mevcut bilimsel çalışmaları inceler ve güncel uygulamalara yönelik verileri ve sonuçları analiz eder		1

BECERİLER
Uygulamalı
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Sağlıklı yaşam, fiziksel uygunluk, performans ve kondisyon özelliklerini geliştirmeye yönelik konularda temel düzeyde yönlendirme yapar.					4
2	Grubun ve ortamın özelliklerine göre farklı egzersiz yöntemlerinden uygun olanını seçer ve bu farklılıkları dikkate alarak egzersiz programı düzenler.				3
3	Motor gelişim, sportif performans ve kondisyon özelliklerini belirlemek amacıyla uygulanan ölçüm faaliyetlerini yürütür, bu faaliyetlerde ihtiyaç duyulan ekipman, teknoloji ve yazılımları kullanır ve değerlendirme sonuçlarını analiz eder.		1
4	Sportif performans ve kondisyon ölçümlerine ilişkin değerlendirme sonuçlarını dikkate alarak egzersiz planı hazırlar.				3

YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alanla ilgili uygulamalarda olası sorunlara yönelik gerek iş birliğine dayalı gerekse bireysel olarak bağımsız bir şekilde inisiyatif alır ve çözüm geliştirir.				3

YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Egzersiz ve spor bilimleri uygulamaları ile ilgili bilimsel, teknolojik ve güncel gelişmeleri takip ederek mesleki gelişimin önemini fark eder.				3
2	Değişime açık olma ve yaşam boyu öğrenmenin gerekliliğine yönelik davranış gösterir.						5

YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alana dair edindiği bilgileri ve düşüncelerini akıcı ve anlaşılır bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade eder.		1
2	Alanıyla ilgili uygulamalarda ulusal veya uluslararası kurumlarla iş birliği yapabilecek düzeyde iletişim ve sosyal yetkinlik becerileri gösterir.		1

YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alanın mevcut tarihsel ve teorik bilgi birikiminden yararlanarak; performans gelişimi, herkes için spor ve özel gruplara yönelik egzersiz uygulamaları ile ilgili sorunları fark eder ve bu sorunları etik değerlere dayalı olarak çözümler.			2
2	Egzersiz ve spor bilimleri alanındaki meslek gruplarının gerektirdiği sosyal becerilere sahip kişilik özelliklerini kullanarak; alanına özgü sürdürülebilir nitelikte toplumsal ve sosyal içerikli proje, organizasyon ve çalışmalar düzenler.			2
3	Egzersiz sırasında karşılaşılabilecek olası sakatlıklara ilişkin önlem alır ve spor sakatlıkları sonrasında performans yapılanmasına yönelik egzersiz programı hazırlar.			2

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	13	2	26
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	0	0	0
Ödev	0	0	0
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	7	5	35
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	5	4	20
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	41	0	125