| Kodu |
Dersin Adı |
Yarıyıl |
Süresi(T+U) |
Kredisi |
AKTS Kredisi |
| IMT303 |
TECHNICAL TRANSLATION |
5 |
3 |
3 |
7 |
DERS BİLGİLERİ |
| Dersin Öğretim Dili : |
İngilizce |
| Dersin Düzeyi |
LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü |
Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli |
- |
| Dersin Koordinatörü |
Dr.Öğr.Üyesi GÖRSEV BAFRALI |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi |
Dr.Öğr.Üyesi ZAHRA TALEBİ GHAMREMANLOUY OLYA |
| Ders Ön Koşulu |
Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
| Amaç: |
öğrencilere çağdaş teknik çevirinin temel ilkelerini, uygulamalarını ve teknolojilerini tanıtır. |
| İçerik: |
Ders; terminoloji yönetimi, teknik metin türleri, uzmanlık çevirisi, bilgisayar destekli çeviri (CAT) araçları, makine çevirisi ve son düzenleme, kalite güvencesi ve yerelleştirme alanlarında öğrencilerin yetkinliklerini geliştirir. Uygulamalı çeviri görevleri, terminoloji araştırmaları, teknoloji destekli etkinlikler ve yansıtıcı uygulamalar aracılığıyla öğrenciler, profesyonel teknik çeviri için gerekli bilgi ve becerileri aşamalı olarak kazanırlar. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
| • Teknik çeviriyi tanımlayabilecek ve genel çeviriden ayırt edebileceklerdir.
• Teknik metinlerin dilbilimsel, terminolojik, biçemsel ve işlevsel özelliklerini belirleyebileceklerdir.
• Teknik üslup, terminoloji ve doğruluk açısından uygun çeviri stratejilerini uygulayabileceklerdir.
• Çeviri, terminoloji yönetimi, çeviri teknolojileri, kalite güvencesi ve yansıtıcı uygulamayı profesyonel bir çeviri portfolyosunda bütünleştirebileceklerdir. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
| Hafta |
Ön Hazırlık |
Konular |
Yöntem |
| 1 |
- |
Teknik Çeviriye Giriş
• Teknik çevirinin tanımı ve kapsamı
• Teknik çeviri ile genel çeviri arasındaki farklar
• Teknik metinlerin özellikleri
• Terminoloji, dilsel kullanım düzeyi, bilgi yoğunluğu ve uzmanlaşma
• Alan bilgisinin rolü
• Çağdaş teknik çevirmenin rolü
• Çeviri araştırmaları ve dijital kaynaklar |
- |
| 2 |
- |
Terminoloji ve Terim Yönetimi
• Sözcükler, terimler, kavramlar ve eşdeğerler
• Terminolojik eşdeğerlik
• Eş anlamlılık ve çok anlamlılık |
- |
| 3 |
- |
Teknik Çeviride Metin Türleri ve İşlevsel Yaklaşımlar
• Teknik çeviride metin türleri
• Hedef kitle ve iletişim amacı
• Dilsel kullanım düzeyi ve teknik üslup
• Metin türlerine özgü kurallar ve gelenekler
• Teknik çeviriye yönelik işlevsel yaklaşımlar
• Hedef kitle odaklı çeviri kararları |
- |
| 4 |
- |
Teknik Dilbilgisi ve Üslup
• Edilgen yapılar
• Adlaştırma
• Karmaşık isim öbekleri
• Kiplik (modallik) |
- |
| 5 |
- |
Kullanım Kılavuzları ve İşlem Odaklı Metinler
• Kullanım talimatları ve işlem basamakları
• Uyarılar, dikkat ifadeleri ve açıklayıcı notlar
• Kiplik ve yükümlülük bildiren yapılar
• İşlem sıralaması ve mantıksal ilişkiler
• İşlevsel açıklık
• Teknik talimatlarda tutarlılık |
- |
| 6 |
- |
REVIEW |
- |
| 7 |
- |
ARA SINAV |
- |
| 8 |
- |
Tıp ve Sağlık Alanında Terminoloji ve Çeviri
• Tıp ve sağlık alanına özgü terminoloji
• Doğruluk ve tutarlılık
• Uzmanlara ve hastalara yönelik iletişim
• Dozajlar ve ölçü birimleri
• Belirtiler ve tıbbi terminoloji
• Uyarılar ve kontrendikasyonlar
• Uzmanlık çevirisinde risk ve sorumluluk |
- |
| 9 |
- |
Mühendislik, Çevre ve Sürdürülebilirlik Alanlarında Teknik Çeviri
• Mühendislik çevirisi
• Çevre çevirisi
• Teknik şartnameler
• Ölçüler ve birimler
• Malzemeler ve süreçler
• Yenilenebilir enerji ve sürdürülebilirlik |
- |
| 10 |
- |
Bilgisayar Destekli Çeviri (CAT) Araçları
• Bilgisayar destekli çeviri araçları
• CAT araçları ile makine çevirisi arasındaki farklar
• Çeviri belleği
• Metin bölütleme
• Terminoloji veri tabanları
• Bağlam dizini (concordance) ve bulanık eşleşme
• Çeviri projesi yönetimi
• CAT araçlarının avantajları ve sınırlılıkları |
- |
| 11 |
- |
• Kural tabanlı, istatistiksel ve sinirsel makine çevirisi
• Üretken yapay zekâ ve çeviri
• İnsan çevirisi ile makine çevirisinin karşılaştırılması
• Makine çevirisi çıktılarının değerlendirilmesi
• Makine çevirisi son düzenlemesi
• Teknik metinlerde sık karşılaşılan makine çevirisi hataları
• Yapay zekâ destekli çeviride insan sorumluluğu |
- |
| 12 |
- |
Makine Çevirisi ve Yapay Zekâ Destekli Çeviri
• Makine çevirisinin gelişimi |
- |
| 13 |
- |
REVIEW |
- |
| 14 |
- |
FINAL EXAM |
- |
| 15 |
- |
Teknik Çeviri Uygulamaları V |
- |
| 16 |
- |
FİNAL |
- |
| 17 |
- |
FİNAL |
- |
KAYNAKLAR |
| Byrne, Jody. (2012). Scientific and Technical Translation
Explained: A Nuts and Bolts Guide for Beginners. Oxon & New
York: Routledge, pp. 229, $39.95. ISBN: 978-1-905763-36-8.
Olohan, Maeve. (2016). Scientific and Technical Translation. Oxon
& New York: Routledge, pp. 253, $39.95. ISBN: 978-0-415-83786-
6. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi |
Etkinlik Sayısı |
Katkı Yüzdesi |
Açıklama |
Sınav Yapılma Şekli |
| Ara Sınav (Vize) |
1 |
50 |
|
Klasik Sınav |
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) |
1 |
50 |
|
Klasik Sınav |
| TOPLAM |
2 |
100 |
|
|
| (0) Etkisiz |
(1) En Düşük |
(2) Düşük |
(3) Orta |
(4) İyi |
(5) Çok İyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI
| BİLGİ |
| Kuramsal |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Alanı ile ilgili güncel bilgileri kaynak ve erek dillerin dil bilgisel ve anlamsal yapıları ile ilişkilendirerek tanımlar.
|
|
|
|
|
|
5 |
| BİLGİ |
| Olgusal |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması ve uygulanması aşamalarında ekip çalışmasını organize eder.
|
|
|
|
|
|
5 |
| BECERİLER |
| Bilişsel |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
İngilizce Mütercim ve Tercümanlık alanında edindiği ileri düzeydeki kavramsal, kuramsal ve uygulamalı bilgileri mesleki alanda uygular.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 2 |
Kaynak, erek diller ve bunların dışında üçüncü bir dilin dil bilgisel ve anlamsal yapılarını yorumlar.
|
|
|
|
|
|
5 |
| BECERİLER |
| Uygulamalı |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Kaynak dildeki yazılı ve sözlü metinleri kültürel ve tarihsel yaklaşımlarla analiz eder.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 2 |
Çeviri sürecinin tüm aşamalarında, metin çözümlemelerinin kalitesini artırmak üzere ilgili kaynakları değerlendirir.
|
|
|
|
|
|
5 |
| YETKİNLİKLER |
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Alanıyla ilgili ileri düzeydeki metin analizlerini ve çevirileri bağımsız olarak sonuçlandırır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 2 |
Farklı uzmanlık alanları ile disiplinlerarası çalışmalarda fikirlerini sözlü ve yazılı olarak ifade eder.
|
|
|
2 |
|
|
|
| YETKİNLİKLER |
| Öğrenme Yetkinliği |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Çeviri sürecinin tüm aşamaları hakkındaki temel bilgiyi kazanır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 2 |
Yaşam boyu öğrenme ilkelerini mesleki gelişimde kullanır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| YETKİNLİKLER |
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Kaynak ve erek dillerle ilgili yazılı ve sözlü çeviriler hakkındaki düşüncelerini uzmanlar ile tartışır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 2 |
Uluslararası seviyede alanı ile ilgili eğitimlere katılır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| YETKİNLİKLER |
| Alana Özgü Yetkinlik |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Lisans eğitimi boyunca elde ettiği, bilgi ve becerilerini iş yaşamında kullanır.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 2 |
Alanında karşılaştığı çeşitli çeviri sorunları çözer.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 3 |
Alanı ile ilgili terminoloji, ilke ve mevzuat bilgisini hukuki ve etik sorumluluklarının bilinciyle uygular.
|
|
|
2 |
|
|
|
| 4 |
Çevirmenin toplumsal rolü ve mesleki etik değerleri konusundaki farkındalığı ekip üyelerine yerleştirir.
|
|
|
2 |
|
|
|
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü |
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri |
Etkinlik(hafta sayısı) |
Süresi(saat sayısı) |
Toplam İş Yükü |
| Ders |
14 |
3 |
42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme |
13 |
8 |
104 |
| Arazi Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Grup Çalışması / Ödevi |
0 |
0 |
0 |
| Laboratuvar |
0 |
0 |
0 |
| Okuma |
0 |
0 |
0 |
| Ödev |
0 |
0 |
0 |
| Proje Hazırlama |
0 |
0 |
0 |
| Seminer |
0 |
0 |
0 |
| Staj |
0 |
0 |
0 |
| Teknik Gezi |
0 |
0 |
0 |
| Web Tab. Öğrenme |
0 |
0 |
0 |
| Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Yerinde Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Mesleki Faaliyet |
0 |
0 |
0 |
| Sosyal Faaliyet |
0 |
0 |
0 |
| Tez Hazırlama |
0 |
0 |
0 |
| Alan Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Rapor Yazma |
0 |
0 |
0 |
| Final Sınavı |
1 |
1 |
1 |
| Final Sınavı Hazırlığı |
1 |
16 |
16 |
| Ara Sınav |
0 |
0 |
0 |
| Ara Sınav Hazırlığı |
1 |
16 |
16 |
| Kısa Sınav |
0 |
0 |
0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı |
0 |
0 |
0 |
| TOPLAM |
30 |
0 |
179 |
|
Genel Toplam |
179 |
|
|
Toplam İş Yükü / 25.5 |
7 |
|
|
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi |
7,0 |
|