| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| PLP154 | PATOLOJİ TEKNİKLERİ UYGULAMASI I | 2 | 4 | 2 | 7 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi ARZU KAYA KOÇDOĞAN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Dr.Öğr.Üyesi ARZU KAYA KOÇDOĞAN |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bu dersin amacı, patoloji önlisans öğrencilerine histopatoloji laboratuvarında kullanılan temel uygulama tekniklerini kazandırmak, doku örneklerinin laboratuvara kabulünden histolojik preparat hazırlanmasına kadar geçen süreçte uygulanan yöntemleri öğretmek ve öğrencilerin iş sağlığı, güvenliği, kalite kontrol ve mesleki etik ilkelerine uygun şekilde çalışma becerisi geliştirmelerini sağlamaktır. |
| İçerik: | Bu ders kapsamında patoloji laboratuvarının organizasyonu, iş sağlığı ve güvenliği kuralları, biyogüvenlik uygulamaları, doku örneklerinin kabul ve kayıt işlemleri, fiksasyonun amacı ve fiksatif türleri, doku takibi basamakları, parafin blok hazırlama teknikleri, mikrotom kullanımı, kesit alma yöntemleri, histolojik kesitlerin boyamaya hazırlanması, hematoksilen-eozin boyama teknikleri, preparat kapatma işlemleri, teknik hata ve artefaktların tanınması ile kalite kontrol ve izlenebilirlik ilkeleri ele alınmaktadır. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Patoloji laboratuvarında iş sağlığı ve güvenliği kurallarını uygular. |
| Biyogüvenlik ve enfeksiyon kontrol önlemlerine uygun şekilde çalışır |
| Laboratuvara gelen doku örneklerini standartlara uygun biçimde kabul eder. |
| Doku fiksasyonunun amacını ve temel ilkelerini açıklar. |
| Farklı fiksatif türlerini kullanım amaçlarına göre ayırt eder. |
| Doku takibi basamaklarını sırasına uygun şekilde uygular |
| Parafin blok hazırlama işlemlerini doğru teknikle gerçekleştirir. |
| Mikrotom kullanarak histolojik kesit alma işlemini uygular. |
| Histolojik kesitleri boyamaya uygun şekilde hazırlar. |
| Hematoksilen-eozin boyama basamaklarını tekniğine uygun olarak uygular. |
| Histolojik preparatlarda oluşabilecek teknik hata ve artefaktları ayırt eder. |
| Mesleki etik, kalite kontrol ve sorumluluk bilinciyle çalışır. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Patoloji laboratuvarına giriş, organizasyon ve iş güvenliği, Laboratuvar kuralları | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 2 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Biyogüvenlik, enfeksiyon kontrolü ve kişisel koruyucu ekipman | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 3 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Patoloji laboratuvarında kullanılan temel cihazların tanıtımı | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 4 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | KISA SINAV I/ Işık mikroskobunun tanıtımı, ayarlanması ve bakım uygulamaları | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 5 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Patolojide kullanılan çözeltiler ve çözelti hazırlama teknikleri | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 6 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Fiksatif çözeltiler ve doku fiksasyonu uygulamaları | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 7 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Makroskopi: makroskopik inceleme, örnekleme ve kayıt | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 8 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | KISA SINAV II/ Doku takibi: dehidratasyon ve şeffaflandırma aşamaları | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 9 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Parafin infiltrasyonu ve doku bloklama teknikleri | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Mikrotom kullanımı ve parafin bloklardan kesit alma | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 12 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | UYGULAMA SINAVI/ Kesitlerin lam üzerine alınması ve kurutma işlemleri | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 13 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Standart boyama teknikleri: Hematoksilen–Eozin | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 14 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Artefaktlar: nedenleri, türleri ve önleme yöntemleri | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 15 | Literatür tarama, bireysel hazırlık. | Preparat ve blok arşivleme, temel raporlama ve kalite kayıtları | Anlatım, soru - cevap, uygulama. |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Usubütün, A. (Ed.). (2023). Patoloji ve patoloji laboratuvarını anlama kılavuzu (2. baskı). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi |
| Ceylan, T., & Ünal, M. A. (2019). Patoloji ve histoloji laboratuvarı uygulama kitabı. Kapadokya Üniversitesi |
| Bancroft, J. D., & Gamble, M. (2019). Theory and practice of histological techniques (8th ed.). Elsevier. |
| Usta, U. (2019). Patoloji laboratuvar teknikleri ve laboratuvar yönetimi. İstanbul: Kongre Kitabevi |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 100 | Bilgisayar-Lab-Uygulama Sınavı | |
| TOPLAM | 1 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Etik kurallar, hasta ve hasta örneklerine saygı, biyolojik örneklerin güvenliği ve veri gizliliği gibi profesyonel sorumluluk konularını tanımlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Güncel patoloji uygulamaları, literatür bilgisi ve gelişen teknolojiler (örneğin doku bankacılığı, immünohistokimya, moleküler patoloji) hakkında temel bilgiye sahiptir ve yaşam boyu öğrenim bilincine sahiptir.
|
5 | |||||
| 3 |
Mesleki görevlerini zaman yönetimi ilkelerine uygun şekilde planlar.
|
5 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan temel kavramları, terminolojiyi ve teorik bilgileri tanımlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Doku işleme, fiksasyon, doku gömme, mikrotom kesit alma, boyama, histokimya ve mikroskopik inceleme yöntemlerini, arka plan teorileriyle birlikte açıklar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvar kalite kontrol, kalite güvencesi, akreditasyon standartları, biyogüvenlik, hijyen ve sterilizasyon ilkeleri konusunda bilgi sahibidir.
|
5 | |||||
| 4 |
Patoloji laboratuvarlarında kullanılan donanım, malzeme ve kimyasalların özelliklerini ve kullanım prensiplerini açıklar.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Mikroskop kullanarak dokuları değerlendirirken normal doku ile patolojik yapıları ayırt edip temel düzeyde yorumlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Kimyasal, biyolojik ve fiziksel riskleri tanır ve risk yönetimi yapar.
|
5 | |||||
| 3 |
Mesleki süreçlerde karşılaşılan temel problemleri analitik düşünerek çözer.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Patoloji laboratuvarında fiksatif hazırlama, doku takibi, doku gömme, mikrotom ile kesit alma ve parafin kesit–mikroskop preparasyonu gerçekleştirebilir.
|
5 | |||||
| 2 |
Boyama, histokimya, immünohistokimya, özel boyama teknikleri ve mikroskobik inceleme gibi laboratuvar işlemlerini doğru ve güvenli bir şekilde yapar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvar cihazlarının (mikrotom, mikroskop, stainer vb.) kullanımını, bakımını ve güvenlik süreçlerini uygun şekilde yönetir.
|
5 | |||||
| 4 |
Laboratuvar kayıtlarını tutarak örnek takibi ve sonuç raporlama süreçlerine katkıda bulunur; örnek kodlama ve veri yönetimini doğru yapar.
|
5 | |||||
| 5 |
Laboratuvarda kalite kontrol prosedürlerine dikkat ederek biyogüvenlik ve occupational safety kurallarına uyar.
|
5 | |||||
| 6 |
Mesleki bilgi ve bulguları ekip içinde doğru ve etkili şekilde paylaşır.
|
5 | |||||
| 7 |
Öğrenci, iş sağlığı açısından güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına yönelik önleyici yaklaşımlar geliştirir.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Bağımsız olarak mesleki görev ve sorumluluklarını yürütür.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Sürekli mesleki gelişim ve öğrenmeye açık olur; literatürü takip eder, yeni teknikleri öğrenmeye istekli olur.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Takım çalışmasına ve disiplinler arası iş birliklerine açık bir şekilde hekim, patolog, hemşire ve laboratuvar ekibi ile etkin iletişim kurar.
|
5 | |||||
| 2 |
Mesleki sorumluluk alır, inisiyatif kullanır ve gerektiğinde problem çözme becerisi gösterir.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Etik ve profesyonel davranış ilkelerine uyarak hasta ve örnek gizliliğini gözetir; laboratuvar güvenliğini ve biyogüvenliği her zaman ön planda tutan davranışlar gösterir.
|
5 | |||||
| 2 |
Zaman yönetimi, laboratuvar organizasyonu ve iş planlaması konularında sorumluluk sahibi olur; işlemleri standartlara uygun, doğru ve zamanında gerçekleştirir.
|
5 | |||||
| 3 |
Alanıyla ilgili yasal düzenlemeler, hasta hakları, biyogüvenlik standartları ve etik kurallar konusunda bilinçlidir ve bu kurallara uyar.
|
5 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 4 | 56 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 4 | 56 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 1 | 20 | 20 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 1 | 20 | 20 |
| TOPLAM | 34 | 0 | 175 |
| Genel Toplam | 175 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 6,9 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 7,0 |