| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| ETI109 | INTRODUCTION TO TRANSLATION I | 1 | 3 | 3 | 6 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | İngilizce |
| Dersin Düzeyi | LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi VAHİDE METİN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Dr.Öğr.Üyesi AYŞE BEYZA ŞAHİN YILDIRIM |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Öğrencilere çeviri eyleminin temel ilkelerini, kaynak metin analizi yöntemlerini ve temel düzey metin çevirilerini öğretirken; güncel yapay zeka araçlarına etik bir yaklaşımla entegre olmalarını ve çeviri sürecinde kişisel iyi oluşlarını korumalarını sağlamaktır |
| İçerik: | Çeviri süreci; metin analizi; sözlük ve derlem kullanımı; eşdeğerlik sorunları; basit düzey bilgilendirici ve betimleyici metinlerin çevirisi; temel yapay zeka okuryazarlığı ve etik sınırlar; işbirlikli çeviri pratikleri |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Çeviri sürecinin temel aşamalarını (kaynak metin analizi, aktarım, kontrol) ve eşdeğerlik kavramını tanımlar ve açıklar. |
| Sözlük ve derlem (corpus) araçlarını kullanarak basit düzeyde bilgilendirici ve betimleyici metinleri kaynak dilden hedef dile çevirir. |
| Kaynak metni tür, işlev ve bağlam açısından çözümleyerek olası eşdeğerlik sorunlarını tespit eder. |
| Yapay zeka destekli çeviri araçlarının çıktılarını etik ilkeler ve doğruluk açısından eleştirel biçimde değerlendirir. |
| İşbirlikli çeviri ortamlarında akran geri bildirimini dikkate alarak kendi çeviri sürecini yönetir ve kişisel iyi oluşunu koruyacak stratejiler geliştirir. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | - | Çeviri Nedir? Geleneksel ve Dijital Çeviri Paradigmalarına Giriş | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 2 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Çeviri Süreci ve Çevirmenin Rolü: Günümüz Mesleki Beklentileri | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 3 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Kaynak Metin Analizi: Çeviri Odaklı Okuma (Reading for Translation) | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 4 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Sözlük Kullanımı, Etkili Terim Araştırması ve Güvenilir Kaynak Tespiti | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 5 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Çeviride Eşdeğerlik Kavramı, Sözcük ve Tümce Düzeyinde Temel Sorunlar | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 6 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Bilgisayar Destekli İşbirlikli Öğrenme (CSCL) Çerçevesinde Çeviri Pratikleri | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 7 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Çeviride Yapay Zeka (AI) Araçlarına Etik Yaklaşımlar, Fırsatlar ve Sınırlar | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 8 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Basit Düzey Bilgilendirici Metinlerin (Informative Texts) Analizi ve Çevirisi | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 9 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Basit Düzey Betimleyici Metinlerin (Descriptive Texts) Analizi ve Çevirisi | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Günlük Dilde ve Kısa Formlu Metinlerde Karşılaşılan Çeviri Zorlukları | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 12 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Dil Öğrenimi ve Çeviri Sürecinde Bilişsel Yük ve İyi Oluş (Well-being) Yönetimi | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 13 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | İşbirlikli Çeviri (Collaborative Translation) Atölyesi: Grup Çalışmaları | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 14 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Dönem Sonu Öz-Değerlendirme ve Uygulamalı Temel Çeviri Projelerinin Sunumu | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 15 | Verilen okuma materyalinin ders öncesinde incelenmesi | Dönem Sonu Öz-Değerlendirme ve Uygulamalı Temel Çeviri Projelerinin Sunumu | Anlatım, tartışma, örnek metin analizi ve uygulamalı çeviri alıştırmaları |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies: Theories and Applications. Routledge. |
| Baker, M. (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation. Routledge. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çeviri kuramlarını, dilbilimsel yaklaşımları ve kültürlerarası iletişim modellerini bilir.
|
2 | |||||
| 2 |
Dil, kültür ve anlam ilişkisine dair temel kavramları açıklar.
|
3 | |||||
| 3 |
Çeviri disiplininin tarihsel gelişimini ve kuramsal yönelimlerini değerlendirir.
|
3 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Kaynak ve hedef dillerin dilbilgisel, anlamsal ve kültürel özelliklerini tanır.
|
3 | |||||
| 2 |
Çeşitli metin türlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında bilgi sahibidir.
|
3 | |||||
| 3 |
Çeviri sektörüne ilişkin kurumları, mesleki standartları ve etik ilkeleri tanımlar.
|
2 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yazılı ve sözlü metinleri dil, anlam ve bağlam açısından analiz eder.
|
4 | |||||
| 2 |
Uygun çeviri stratejilerini belirler ve kültürel farklılıkları dikkate alarak anlamı yeniden yapılandırır.
|
4 | |||||
| 3 |
Çeviri sorunlarını eleştirel düşünme ve problem çözme becerileriyle değerlendirir.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yazılı ve sözlü çeviri süreçlerinde profesyonel araçları ve teknolojik yazılımları etkin biçimde kullanır.
|
3 | |||||
| 2 |
Çeşitli alanlarda (hukuk, edebiyat, teknik, medya vb.) çeviri uygulamaları yapar.
|
2 | |||||
| 3 |
Zaman yönetimi ve kalite standartlarını gözeterek çeviri projelerini yürütür.
|
3 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Bireysel olarak veya ekip içinde çeviri projelerini planlar, yürütür ve sonuçlarını değerlendirir.
|
3 | |||||
| 2 |
Çeviri süreçlerinde ortaya çıkan sorunları bağımsız kararlar alarak çözer.
|
4 | |||||
| 3 |
Mesleki uygulamalarda sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar.
|
5 | |||||
| 4 |
Farklı paydaşlarla iş birliği içinde çalışarak ortak hedeflere ulaşır.
|
4 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Alanındaki yeni araştırmaları ve teknolojik gelişmeleri izler.
|
4 | |||||
| 2 |
Yaşam boyu öğrenme anlayışıyla mesleki bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir.
|
5 | |||||
| 3 |
Kendi öğrenme gereksinimlerini belirler ve bağımsız öğrenme stratejileri uygular.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çok kültürlü ortamlarda etkili iletişim kurar ve ekip çalışmasına katkı sağlar.
|
5 | |||||
| 2 |
Mesleki ve sosyal ortamlarda İngilizceyi ve Türkçeyi akıcı ve doğru biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| 3 |
Kültürlerarası farklılıklara saygı gösterir ve etik değerlere uygun davranır.
|
4 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Çeviri sürecinde gizlilik, tarafsızlık ve doğruluk ilkelerine bağlı kalır.
|
5 | |||||
| 2 |
Çeviri projelerinde mesleki sorumluluk üstlenir ve etik kararlar alır.
|
5 | |||||
| 3 |
Alanıyla ilgili ulusal ve uluslararası standartlara uygun biçimde profesyonel davranır.
|
4 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 14 | 3 | 42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 13 | 6 | 78 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 3 | 3 | 9 |
| Laboratuvar | 0 | 0 | 0 |
| Okuma | 4 | 4 | 16 |
| Ödev | 2 | 2 | 4 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 0 | 0 | 0 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| TOPLAM | 38 | 0 | 151 |
| Genel Toplam | 151 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 5,9 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 6,0 |