EDITING AND PROOFREADING IN THE AGE OF AI DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
ETI403	EDITING AND PROOFREADING IN THE AGE OF AI	7	3	3	7

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	İngilizce
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Dr.Öğr.Üyesi VAHİDE METİN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Bu dersin amacı, öğrencilerin özgün ve çevrilmiş metinler ile makine çevirisi ve üretken yapay zekâ çıktıları üzerinde dilsel, anlamsal, terminolojik, biçemsel ve işlevsel ölçütlere dayalı editörlük, son okuma ve kalite kontrolü yapabilmelerini sağlamaktır. Ders ayrıca öğrencilerin uygun editöryal müdahale düzeyini belirlemelerini, geleneksel ve yapay zekâ destekli araçları bilinçli kullanmalarını ve metnin amacı, türü ve erek kitlesine uygun, yayınlanabilir nitelikte metinler hazırlamalarını amaçlamaktadır.
İçerik:	Bu ders, editörlük, düzeltme, revizyon, son okuma, yeniden yazma, makine ve yapay zekâ çevirisi sonrası düzeltme ve kalite kontrolü kavramlarını; İngilizce ve Türkçe özgün metinlerin, insan çevirilerinin, makine çevirisi çıktılarının ve üretken yapay zekâ tarafından oluşturulan metinlerin değerlendirilmesini kapsamaktadır. Ders kapsamında yazım, noktalama, dil bilgisi, sözdizimi, sözcük seçimi, anlatım, bağdaşıklık, tutarlılık, terminoloji, biçem, ton, erek kitleye uygunluk ve metin yapısı üzerinde durulmaktadır. Öğrenciler kaynak ve erek metinleri karşılaştırarak çeviri revizyonu yapmakta; makine çevirisi çıktılarına makine çevirisi sonrası düzeltme uygulamakta ve üretken yapay zekâ metinlerindeki yanlış bilgi, anlam kayması, tekrar, biçem ve terminoloji sorunlarını belirlemektedir. Ders ayrıca yapay zekâ destekli editörlük komutlarının hazırlanmasını, değişiklik izleme ve otomatik kalite kontrolü araçlarının kullanımını, editör geri bildirimini, gizlilik, veri güvenliği, telif hakkı, yazarın sesinin korunması, akademik dürüstlük ve yapay zekâ kullanımının açıklanması gibi etik konuları içermektedir.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Editörlük, düzeltme, revizyon, son okuma, yeniden yazma ve son düzeltme kavramlarını açıklar ve aralarındaki farkları ayırt eder.
İngilizce ve Türkçe özgün ve çevrilmiş metinleri dilsel, anlamsal, terminolojik, biçemsel ve işlevsel ölçütlere göre değerlendirir.
Yazım, noktalama, dil bilgisi, sözdizimi, sözcük seçimi, bağdaşıklık, tutarlılık, terminoloji, ton ve metin yapısına ilişkin sorunları belirler ve düzeltir.
Kaynak ve erek metinleri karşılaştırarak insan çevirilerini revize eder; makine çevirisi ve yapay zekâ çıktıları üzerinde uygun son düzeltme uygular.
Üretken yapay zekâ metinlerindeki yanlış bilgi, anlam kayması, tekrar, terminoloji ve biçem sorunlarını belirler ve yapay zekâ önerilerini doğrular.
Metnin amacı, türü, erek kitlesi ve yayın bağlamına göre uygun editöryal müdahale düzeyini belirler ve yaptığı değişiklikleri gerekçelendirir.
Sözlükler, biçem kılavuzları, paralel metinler, derlemler, değişiklik izleme, otomatik kalite kontrolü ve yapay zekâ destekli araçları editörlük sürecinde bilinçli biçimde kullanır.
Editörlük ve son okuma süreçlerinde gizlilik, veri güvenliği, telif hakkı, yazarın sesinin korunması, akademik dürüstlük ve yapay zekâ kullanımının açıklanmasına ilişkin etik ilkeleri uygular.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	-	Ders Tanıtımı	-
2	-	Editing, copyediting, revision, proofreading, rewriting ve post-editing kavramları; metin üretim sürecinde editörün rolü; editörlük ile son okuma arasındaki farklar; örnek metinlerde müdahale düzeyinin belirlenmesi.	Sınıf içi tartışma
3	-	Metin amacı, yazarın beklentisi, erek kitle, yayın ortamı, dil çeşidi ve biçem kılavuzu; editörlük görev tanımının hazırlanması; farklı metin türleri için müdahale düzeylerinin karşılaştırılması.	Sınıf içi tartışma
4	-	Büyük harfler, kesme ve tırnak işaretleri, kısa ve uzun çizgiler, sayıların yazımı, başlıklandırma, listeler, dipnotlar ve kaynak gösterme biçimleri; çift dilli düzeltme uygulamaları.	Sınıf içi tartışma
5	-	Özne-yüklem uyumu, zaman uyumu, zamir göndermeleri, eksik ve bozuk cümleler, uzun cümleler, gereksiz edilgen yapılar, belirsizlik ve anlatım bozuklukları; cümle düzeyinde editörlük çalışması.	Sınıf içi tartışma
6	-	Gereksiz sözcükler, tekrarlar, belirsiz ifadeler, jargon, klişeler ve aşırı dolaylı anlatım; metni erek kitlenin ihtiyacı ve amacı doğrultusunda düzeltme.	Sınıf içi tartışma
7	-	Paragraf bütünlüğü, bilgi akışı, bağlaçlar, gönderimler, geçişler, başlık-içerik ilişkisi ve mantıksal sıralama; dağınık bir metnin yeniden yapılandırılması.	Sınıf içi tartışma
8	-	Akademik, teknik, kurumsal, tanıtıcı ve gündelik biçemler; editörün kişisel tercihi ile gerekli müdahalenin ayrılması; farklı tonlarda hazırlanmış metinlerin düzenlenmesi.	Sınıf içi tartışma
9	-	Terim listeleri ve biçem kılavuzları; özel adlar, kurum adları, tarihler, sayılar, ölçü birimleri, kısaltmalar ve referansların denetlenmesi; terminoloji tutarlılığı uygulaması.	Sınıf içi tartışma
10	-	ARA SINAV	-
11	-	Anlam doğruluğu, eksiltme, ekleme, yanlış yorumlama, deyimler, kültürel unsurlar, ton ve erek dil ihtiyaçları; insan çevirilerinin çift dilli olarak revize edilmesi.	Sınıf içi tartışma
12	-	Uydurma bilgi, yanlış kaynak, anlamsal kayma, tekrar, yüzeysellik, tekdüze anlatım, terminoloji ve biçem sorunları; yapay zekâ tarafından oluşturulmuş metinlerin olgusal ve dilsel denetimi.	Sınıf içi tartışma
13	-	Editörlük odaklı komutların hazırlanması; görev, hedef kitle, biçem ve müdahale düzeyinin tanımlanması; farklı komutlarla üretilen önerilerin karşılaştırılması; yapay zekâ önerilerinin doğrulanması.	Sınıf içi tartışma
14	-	Değişiklik izleme, açıklamalar, sürüm karşılaştırma, yazım ve terminoloji denetleyicileri; otomatik araçların yanlış önerileri; yazara veya çevirmene yapıcı editör notu hazırlanması.	Sınıf içi tartışma
15	-	Gizlilik, telif hakkı, veri güvenliği, yazarın sesi, akademik dürüstlük ve yapay zekâ kullanımının açıklanması; dönem projelerinin sunulması; insan ve yapay zekâ müdahalelerinin karşılaştırmalı değerlendirilmesi.	Sınıf içi tartışma
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

BİLGİ
Kuramsal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Çeviri kuramlarını, dilbilimsel yaklaşımları ve kültürlerarası iletişim modellerini bilir.				3
2	Dil, kültür ve anlam ilişkisine dair temel kavramları açıklar.				3
3	Çeviri disiplininin tarihsel gelişimini ve kuramsal yönelimlerini değerlendirir.	0

BİLGİ
Olgusal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Kaynak ve hedef dillerin dilbilgisel, anlamsal ve kültürel özelliklerini tanır.						5
2	Çeşitli metin türlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri hakkında bilgi sahibidir.						5
3	Çeviri sektörüne ilişkin kurumları, mesleki standartları ve etik ilkeleri tanımlar.					4

BECERİLER
Bilişsel
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Yazılı ve sözlü metinleri dil, anlam ve bağlam açısından analiz eder.						5
2	Uygun çeviri stratejilerini belirler ve kültürel farklılıkları dikkate alarak anlamı yeniden yapılandırır.		1
3	Çeviri sorunlarını eleştirel düşünme ve problem çözme becerileriyle değerlendirir.			2

BECERİLER
Uygulamalı
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Yazılı ve sözlü çeviri süreçlerinde profesyonel araçları ve teknolojik yazılımları etkin biçimde kullanır.						5
2	Çeşitli alanlarda (hukuk, edebiyat, teknik, medya vb.) çeviri uygulamaları yapar.					4
3	Zaman yönetimi ve kalite standartlarını gözeterek çeviri projelerini yürütür.						5

YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Bireysel olarak veya ekip içinde çeviri projelerini planlar, yürütür ve sonuçlarını değerlendirir.	0
2	Çeviri süreçlerinde ortaya çıkan sorunları bağımsız kararlar alarak çözer.	0
3	Mesleki uygulamalarda sorumluluk alır, gerektiğinde liderlik yapar.	0
4	Farklı paydaşlarla iş birliği içinde çalışarak ortak hedeflere ulaşır.				3

YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alanındaki yeni araştırmaları ve teknolojik gelişmeleri izler.						5
2	Yaşam boyu öğrenme anlayışıyla mesleki bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir.						5
3	Kendi öğrenme gereksinimlerini belirler ve bağımsız öğrenme stratejileri uygular.				3

YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Çok kültürlü ortamlarda etkili iletişim kurar ve ekip çalışmasına katkı sağlar.	0
2	Mesleki ve sosyal ortamlarda İngilizceyi ve Türkçeyi akıcı ve doğru biçimde kullanır.						5
3	Kültürlerarası farklılıklara saygı gösterir ve etik değerlere uygun davranır.					4

YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Çeviri sürecinde gizlilik, tarafsızlık ve doğruluk ilkelerine bağlı kalır.					4
2	Çeviri projelerinde mesleki sorumluluk üstlenir ve etik kararlar alır.						5
3	Alanıyla ilgili ulusal ve uluslararası standartlara uygun biçimde profesyonel davranır.					4

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	3	42
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	6	6	36
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	7	7	49
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	5	5	25
Ödev	4	4	16
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	3	3	9
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	0	0	0
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	0	0	0
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	41	0	179