| Kodu |
Dersin Adı |
Yarıyıl |
Süresi(T+U) |
Kredisi |
AKTS Kredisi |
| SOS222 |
KLASİK SOSYOLOJİ TEORİLERİ II |
4 |
3 |
3 |
6 |
DERS BİLGİLERİ |
| Dersin Öğretim Dili : |
Türkçe |
| Dersin Düzeyi |
LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey |
| Dersin Türü |
Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli |
- |
| Dersin Koordinatörü |
Dr.Öğr.Üyesi AYŞE AYDIN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi |
Dr.Öğr.Üyesi FİKRİYE GÖZDE MOCAN |
| Ders Ön Koşulu |
Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
| Amaç: |
Bu dersin amacı, klasik sosyoloji teorilerinin ikinci dönem düşünürlerini ve yaklaşımlarını (başta Karl Marx, Max Weber ve Émile Durkheim sonrası gelişen kuramsal açılımlar olmak üzere) ayrıntılı biçimde incelemek; bu teorilerin modern toplumun yapısını, toplumsal değişimi, iktidar ilişkilerini, ekonomi, din ve kültür gibi temel toplumsal olguları nasıl açıkladığını kavratmaktır. Ders, öğrencilerin klasik sosyolojik düşünceyi tarihsel bağlamı içinde değerlendirme, kuramlar arasında karşılaştırma yapma ve bu kuramları güncel toplumsal sorunlara eleştirel bir bakışla uygulama becerisi kazanmalarını hedefler. |
| İçerik: |
Bu derste, klasik sosyoloji teorilerinin temel düşünürleri ve kuramsal yaklaşımları ele alınmaktadır. Ders kapsamında Max Weber’in anlamacı sosyolojisi, otorite ve bürokrasi kuramı; Émile Durkheim’ın toplumsal dayanışma, din ve ahlak anlayışı; Karl Marx’ın tarihsel materyalizmi, sınıf, ideoloji ve kapitalizm çözümlemesi ayrıntılı biçimde incelenir. Ayrıca Georg Simmel’in toplumsal etkileşim ve modernite analizleri, Vilfredo Pareto ve Gaetano Mosca’nın elit kuramları gibi klasik dönemin diğer önemli katkıları ele alınır. Kuramların ortaya çıktıkları tarihsel ve toplumsal bağlamlar değerlendirilerek, klasik sosyoloji teorilerinin günümüz toplumsal yapılarının anlaşılmasındaki önemi tartışılır. Ders, kuramlar arası karşılaştırmalar ve eleştirel değerlendirmeler yoluyla öğrencilerin analitik düşünme becerilerini geliştirmeyi amaçlar. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
| Klasik sosyoloji teorilerinin temel kavramlarını ve kuramsal çerçevelerini açıklar. |
| Max Weber, Émile Durkheim ve Karl Marx’ın temel sosyolojik yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak analiz eder. |
| Klasik sosyoloji kuramlarının ortaya çıktığı tarihsel ve toplumsal bağlamı değerlendirir. |
| Toplumsal yapı, toplumsal değişme, iktidar, sınıf, din ve ekonomi gibi temel olguları klasik kuramlar ışığında yorumlar. |
| Georg Simmel ve elit kuramcıları gibi klasik dönemin diğer düşünürlerinin sosyolojiye katkılarını açıklar. |
| Farklı sosyolojik kuramlar arasında benzerlik ve farklılıkları eleştirel bir bakış açısıyla tartışır. |
| Klasik sosyoloji teorilerini güncel toplumsal sorunların analizinde kullanır. |
| Sosyolojik metinleri okuma, anlama ve kuramsal düzeyde çözümleme becerisi geliştirir. |
| Akademik tartışma yürütme ve sosyolojik argüman oluşturma yetkinliği kazanır. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
| Hafta |
Ön Hazırlık |
Konular |
Yöntem |
| 1 |
- |
Derse giriş: Klasik sosyolojinin doğuşu, tarihsel arka plan ve II. dönem kuramlarının genel özellikleri |
- |
| 2 |
- |
Karl Marx: Tarihsel materyalizm ve toplumsal yapı |
- |
| 3 |
- |
Karl Marx: Sınıf, sınıf mücadelesi ve kapitalist toplum analizi |
- |
| 4 |
- |
Ferdinand Tönnies: Gemeinschaft ve Gesellschaft |
- |
| 5 |
- |
Tönnies: Modernleşme, irade tipleri ve toplumsal değişme |
- |
| 6 |
- |
Émile Durkheim: Sosyolojinin yöntemi ve toplumsal olgular |
- |
| 7 |
- |
Durkheim: İşbölümü, dayanışma, anomi, din ve ahlak |
- |
| 8 |
- |
Max Weber: Anlamacı sosyoloji ve yöntem |
- |
| 9 |
- |
Weber: Toplumsal eylem ve otorite tipleri |
- |
| 10 |
- |
ARA SINAV |
- |
| 11 |
- |
Weber: Bürokrasi, rasyonelleşme ve modernite |
- |
| 12 |
- |
Georg Simmel: Toplumsal etkileşim ve biçimsel sosyoloji |
- |
| 13 |
- |
Simmel: Birey, para ve modern yaşam |
- |
| 14 |
- |
Klasik sosyoloji teorilerinin karşılaştırılması ve güncel tartışmalar |
- |
| 15 |
- |
Genel değerlendirme |
- |
| 16 |
- |
FİNAL |
- |
| 17 |
- |
FİNAL |
- |
KAYNAKLAR |
| Giddens, Anthony. Sosyoloji. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Ritzer, George. Modern Sosyoloji Kuramları. Ankara: De Ki Basım Yayım.
Swingewood, Alan. Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi. İstanbul: Bilim ve Sanat Yayınları.
Aron, Raymond. Sosyolojik Düşüncenin Evreleri. İstanbul: Kırmızı Yayınları.
Bottomore, Tom. Sosyoloji. Ankara: Dost Kitabevi.
Marx, Karl & Engels, Friedrich. Komünist Manifesto.
Marx, Karl. Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı.
Marx, Karl. 1844 El Yazmalar
Durkheim, Émile. Toplumsal İşbölümü.
Durkheim, Émile. Sosyolojik Yöntemin Kuralları.
Durkheim, Émile. Dini Hayatın İlkel Biçimleri.
Weber, Max. Ekonomi ve Toplum.
Weber, Max. Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu.
Weber, Max. Sosyal Bilimlerin Metodolojisi.
Tönnies, Ferdinand. Gemeinschaft und Gesellschaft (Topluluk ve Toplum).
Comte, Auguste. Pozitif Felsefe Dersleri.
Spencer, Herbert. Toplumun İlkeleri.
Dahrendorf, Ralf. Sınıf ve Sınıf Çatışması.
Turner, Jonathan H. Sosyoloji Teorisi.
Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü.
Coser, Lewis A. Toplumsal Çatışmanın İşlevleri.
Zeitlin, Irving M. İdeoloji ve Sosyolojik Teori. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi |
Etkinlik Sayısı |
Katkı Yüzdesi |
Açıklama |
Sınav Yapılma Şekli |
| (0) Etkisiz |
(1) En Düşük |
(2) Düşük |
(3) Orta |
(4) İyi |
(5) Çok İyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
DERSİN PROGRAM ÖĞRENME ÇIKTILARINA KATKISI
| BİLGİ |
| Kuramsal |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Öğrendiği kavramları tanımlar ve sosyal dünyadaki olgusal karşılıklarıyla eşleştirir.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 2 |
Kavramları ve teorileri, tarihsel-kültürel bağlamı dikkate alarak yorumlar.
|
|
|
|
|
4 |
|
| 3 |
Toplumsal problemler karşısında sosyolojik teorileri birbirleriyle karşılaştırır.
|
|
|
|
|
4 |
|
| 4 |
Ekolojik, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirliğin dünyanın geleceği için önemini ayırt eder.
|
|
|
|
3 |
|
|
| 5 |
Sürdürülebilirlik konusundaki bilgilerini bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanarak geliştirir.
|
|
|
|
3 |
|
|
| BİLGİ |
| Olgusal |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Sosyoloji alanında yapılmış olan araştırmaların nicel ve nitel verilerini değerlendirir.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 2 |
Küresel dünyada sosyal, kültürel, siyasal, ekonomik ve demografik olgular arasındaki kompleks etkileşimleri analiz eder.
|
|
|
|
|
|
5 |
| BECERİLER |
| Bilişsel |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Sahip olduğu bilgi ve deneyimi kullanarak bir araştırma tasarlar.
|
|
|
|
|
|
5 |
| BECERİLER |
| Uygulamalı |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Kültürel görelilik ilkesini, bilimsel ve etik değerleri gözeterek saha araştırması yapar.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 2 |
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin en uygun olanlarını seçerek alana özgü araştırmalarda etkin kullanır.
|
|
|
|
|
4 |
|
| 3 |
Ekolojik, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirlik konusundaki bilgileri yaşamının her alanında kullanır.
|
|
|
|
|
4 |
|
| YETKİNLİKLER |
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Hızlı ve yoğun değişimlerin yaşandığı küresel dünyada, kendi alanına yansıyan sorunlara ilişkin araştırma yapar.
|
|
|
|
|
4 |
|
| YETKİNLİKLER |
| Öğrenme Yetkinliği |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Edindiği ileri düzeydeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla sorgular.
|
|
|
|
|
4 |
|
| 2 |
Yaşam boyu öğrenim ilkesini benimseyerek; bilimsel, teknolojik ve güncel gelişmeler ışığında mevcut bilgi ve becerilerini geliştirir.
|
|
|
|
|
|
5 |
| 3 |
Alanında yaptığı araştırmalarda etik olarak nesnel davranır.
|
|
|
|
|
4 |
|
| YETKİNLİKLER |
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Edindiği bilgileri, geliştirdiği düşünce ve çözüm önerilerini diğer kişilerle yapıcı ilişkiler kurarak yazılı ve sözlü olarak tartışır.
|
|
|
|
|
|
5 |
| YETKİNLİKLER |
| Alana Özgü Yetkinlik |
|
Program Yeterlilikleri/Çıktıları |
Katkı Düzeyi |
| 0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
| 1 |
Sürdürülebilirliği temel alarak kültürel görelilik ilkesini, bilimsel ve etik değerleri meslek yaşamındaki çalışmalara uygular.
|
|
|
|
|
|
5 |
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü |
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri |
Etkinlik(hafta sayısı) |
Süresi(saat sayısı) |
Toplam İş Yükü |
| Ders |
14 |
3 |
42 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme |
12 |
4 |
48 |
| Arazi Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Grup Çalışması / Ödevi |
0 |
0 |
0 |
| Laboratuvar |
0 |
0 |
0 |
| Okuma |
12 |
3 |
36 |
| Ödev |
12 |
1 |
12 |
| Proje Hazırlama |
0 |
0 |
0 |
| Seminer |
0 |
0 |
0 |
| Staj |
0 |
0 |
0 |
| Teknik Gezi |
0 |
0 |
0 |
| Web Tab. Öğrenme |
0 |
0 |
0 |
| Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Yerinde Uygulama |
0 |
0 |
0 |
| Mesleki Faaliyet |
0 |
0 |
0 |
| Sosyal Faaliyet |
0 |
0 |
0 |
| Tez Hazırlama |
0 |
0 |
0 |
| Alan Çalışması |
0 |
0 |
0 |
| Rapor Yazma |
0 |
0 |
0 |
| Final Sınavı |
1 |
1 |
1 |
| Final Sınavı Hazırlığı |
1 |
7 |
7 |
| Ara Sınav |
1 |
5 |
5 |
| Ara Sınav Hazırlığı |
0 |
0 |
0 |
| Kısa Sınav |
0 |
0 |
0 |
| Kısa Sınav Hazırlığı |
0 |
0 |
0 |
| TOPLAM |
53 |
0 |
151 |
|
Genel Toplam |
151 |
|
|
Toplam İş Yükü / 25.5 |
5,9 |
|
|
Dersin AKTS(ECTS) Kredisi |
6,0 |
|