SPORCU BESLENMESİ VE ERGOJENİK YARDIM DERS TANITIM VE UYGULAMA BİLGİLERİ

Kodu	Dersin Adı	Yarıyıl	Süresi(T+U)	Kredisi	AKTS Kredisi
BSY309	SPORCU BESLENMESİ VE ERGOJENİK YARDIM	5	2	2	5

DERS BİLGİLERİ
Dersin Öğretim Dili :	Türkçe
Dersin Düzeyi	LİSANS, TYY: + 6.Düzey, EQF-LLL: 6.Düzey, QF-EHEA: 1.Düzey
Dersin Türü	Zorunlu
Dersin Veriliş Şekli	-
Dersin Koordinatörü	Prof.Dr. YUSUF CAN
Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi	Dr.Öğr.Üyesi BURAK TAŞ
Ders Ön Koşulu	Yok

AMAÇ VE İÇERİK
Amaç:	Dersin amacı; öğrencilere, sporda kullanılan ergojenik yardımcıları ve kullanım alanlarını açıklayabilecek ve spor branşının özelliklerini dikkate alarak, antrenman ve müsabaka dönemlerine yönelik beslenme programı düzenleyebilecek bilgiyi kazandırmaktır.
İçerik:	Dersin içeriği; Sporcuların vücut kompozisyonu ve ağırlık dengesi, enerji/makro-mikro besin ögeleri gereksinimleri, antrenmanda beslenme, ergojenik yardım, özel durumlarda spor ve beslenme konularını kapsamaktadır.

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.)
Sporda performansı geliştiren süreçleri tanımlar.
Genel beslenme ilkelerini ve sporculara yönelik besin kaynaklarını açıklar.
Sporda ergojenik yardımcıları tanır (recognize), uygulama alanlarını ve yöntemlerini tartışır.
Bireysel farklılıkları göz önünde bulundurarak beslenme programlarının içeriğini inceler ve performans durumuna yönelik uygunluğunu değerlendirir.
Spor branşının özelliklerini dikkate alarak, antrenman ve müsabaka dönemlerine yönelik beslenme programı düzenler.

HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI
Hafta	Ön Hazırlık	Konular	Yöntem
1	-	Genel beslenme prensipleri, kas ve egzersiz metabolizması için enerji kaynakları, fitness ve spor için sağlıklı beslenme, sporcularda beslenme kaynakları	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
2	Literatür taraması	Enerji sistemleri, enerji metabolizması ve sindirim sisteminin yapısı ve işleyişi.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
3	Konuya ilişkin makale okuma	Makro besin ögeleri: Proteinler, karbonhidratlar ve yağların metabolizması, işlevleri ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
4	Görsel ve yazılı literatür tarama	Mikro besin ögeleri: Vitaminler ve minerallerin fizyolojik işlevleri, sporcu sağlığı ve performansındaki rolleri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
5	Konuya ilişkin kitap bölümü okuma	Sporcularda hidrasyon, sıvı-elektrolit dengesi, dehidrasyon ve sportif performans arasındaki ilişkiler.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
6	Konu ile ilgili makale özeti çıkarma	Sporcu beslenmesinde besin takviyeleri ve ergojenik yardımcılar: Etki mekanizmaları, kullanım alanları ve bilimsel kanıtlar.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
7	-	ARA SINAV	-
8	Literatür tarama	Hormonal sistemin enerji metabolizması, egzersiz adaptasyonları ve sportif performans üzerindeki etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
9	Görsel ve yazılı literatür tarama	Sporda göreceli enerji yetersizliği (RED-S) ve düşük karbonhidratlı beslenme yaklaşımlarının fizyolojik ve performansa yönelik etkileri.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
10	Konuya ilişkin kitap bölümü okuma	Ara sınava hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
11	Literatür tarama	Ketojenik beslenme ve karbonhidrat yükleme stratejilerinin metabolik adaptasyonlar ve sportif performans açısından değerlendirilmesi.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
12	Literatür tarama	Sporcularda günlük enerji gereksiniminin belirlenmesi, kalori hesaplama yöntemleri ve bireysel beslenme planlaması.	Anlatım, soru cevap ve tartışma yöntemi
13	Konu ile ilgili makale okuma	Kuvvet ve dayanıklılık sporcularında enerji ve besin ögesi gereksinimleri ile branşa özgü beslenme stratejileri.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
14	Sunum hazırlama	Sporcu beslenmesinde güncel bilimsel yaklaşımlar, yeni araştırmalar ve kanıta dayalı beslenme stratejileri.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
15	Sunum hazırlama	Final sınavına hazırlık, genel konu tekrarı ve değerlendirme çalışmaları.	Anlatım, soru cevap, tartışma yöntemi ve grup çalışması
16	-	FİNAL	-
17	-	FİNAL	-

KAYNAKLAR
Ersoy, G. (2004). Egzersiz ve spor yapanlar için beslenme ile ilgili temel ilkeler: sorular ve cevapları ile açıklamalı sözlük. Nobel Tıp Kitap Evleri, Ankara.
Jeukendrup, A., & Gleeson, M. (2025). Sport nutrition (4th ed.). Human Kinetics.
Burke, L., Deakin, V., & Minehan, M. (Eds.). (2021). Clinical sports nutrition (6th ed.). McGraw-Hill Education.
Pehlivan, A. (2005). Sporda beslenme. Morpa Kültür Yayınları, Ankara.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi	Etkinlik Sayısı	Katkı Yüzdesi	Açıklama	Sınav Yapılma Şekli
Ara Sınav (Vize)	1	50		Klasik Sınav
DÖNEM SONU- Sınavı (Final)	1	50		Klasik Sınav
TOPLAM	2	100

(0) Etkisiz	(1) En Düşük	(2) Düşük	(3) Orta	(4) İyi	(5) Çok İyi
0	1	2	3	4	5

BİLGİ
Kuramsal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Beden eğitimi ve Spor Bilimleri ile ilgili kavramları tanımlar.				3
2	Spor yönetim biliminin kuramlarını açıklar.	0

BİLGİ
Olgusal
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Spor örgütlerine ilişkin mevzuatları yorumlar.	0
2	Yönetim fonksiyonunu oluşturan temel bileşenler çerçevesinde edindiği bilgi birikimi ile spor organizasyonlarının ve spor örgütlerinin işleyişini tartışır ve bu bilgileri uygulama ortamlarında kullanır.		1

BECERİLER
Bilişsel
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Kamu, özel ve sivil toplum kuruluşlarının bünyesinde yer alan spor örgütlerine ait faaliyetleri inceler ve bu faaliyetlere ilişkin insan kaynakları, pazarlama ve finansal ihtiyaçları belirler	0

BECERİLER
Uygulamalı
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Spor işletmeciliği alanında; spor organizasyonunun finansal, pazarlama ve yönetsel karar alma süreçlerinde, olası problemlerin çözümüne yönelik eğitim, yönetim ve bilgi teknolojilerini kullanır.	0
2	Spor örgütlerinin yönetsel süreçlerini etkileyen çevresel faktörleri analiz eder.	0
3	Spor örgütlerindeki personel ve süreç yönetimine ilişkin güncel uygulamalara ait değerlendirme sonuçlarını; bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak analiz eder.	0
4	Ulusal ve uluslararası spor organizasyonlarını düzenleyen ve yürüten kamu kurum ve kuruluşlarının; yönetim süreci ve yapısının boyutlarını analiz eder.	0

YETKİNLİKLER
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	İşbirliğine dayalı grup çalışmalarında liderlik rolünü üstlenerek; proje, etkinlik, sosyal ve sportif faaliyetleri yönetir ve süreç içinde karşılaşabileceği olası sorunları çözümler.		1

YETKİNLİKLER
Öğrenme Yetkinliği
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Spor yöneticiliği mesleğinin gerekliliği olan yönetme becerilerini farklı yönetsel yetkinlikler çerçevesinde geliştirmeye açık ve ilgili olur.						5
2	Yaşam boyu öğrenim ilkesini benimseyerek; bilimsel, teknolojik ve güncel gelişmeler ışığında mevcut bilgi ve becerilerini eleştirel bakış açısıyla sorgular.						5

YETKİNLİKLER
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Alana dair edindiği bilgileri ve düşüncelerini akıcı ve anlaşılır bir şekilde yazılı ve sözlü olarak ifade eder.						5
2	Ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen sportif etkinlik, organizasyon ve çalışmalarda; spor yöneticiliği uygulamalarına ilişkin bilgi ve yetkinliklerini, sahip olduğu sosyal yaşam ve iletişim becerileri ile daha etkin kullanır.						5

YETKİNLİKLER
Alana Özgü Yetkinlik
	Program Yeterlilikleri/Çıktıları	Katkı Düzeyi
		0	1	2	3	4	5
1	Spor bilimleri alanında ve toplumsal yaşamda kabul edilmiş etik değerleri ve kanuni düzenlemeleri açıklar ihtiyaç durumunda mevzuatta yer alan ilgili maddeleri uygular.	0
2	Spor işletmelerinin yönetim süreçlerinde ortaya çıkabilecek olası sorunları etik değerler çerçevesinde çözümler.	0
3	Spor yöneticiliği mesleğinin gerektirdiği sosyal becerilere sahip kişilik özelliklerini kullanarak; alanına özgü, sürdürülebilir nitelikte toplumsal ve sosyal içerikli proje, organizasyon ve çalışmalar tasarlar.		1

DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri	Etkinlik(hafta sayısı)	Süresi(saat sayısı)	Toplam İş Yükü
Ders	14	2	28
Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme	13	3	39
Arazi Çalışması	0	0	0
Grup Çalışması / Ödevi	0	0	0
Laboratuvar	0	0	0
Okuma	0	0	0
Ödev	0	0	0
Proje Hazırlama	0	0	0
Seminer	0	0	0
Staj	0	0	0
Teknik Gezi	0	0	0
Web Tab. Öğrenme	0	0	0
Uygulama	0	0	0
Yerinde Uygulama	0	0	0
Mesleki Faaliyet	0	0	0
Sosyal Faaliyet	0	0	0
Tez Hazırlama	0	0	0
Alan Çalışması	0	0	0
Rapor Yazma	0	0	0
Final Sınavı	1	1	1
Final Sınavı Hazırlığı	9	4	36
Ara Sınav	1	1	1
Ara Sınav Hazırlığı	5	4	20
Kısa Sınav	0	0	0
Kısa Sınav Hazırlığı	0	0	0
TOPLAM	43	0	125