| Kodu | Dersin Adı | Yarıyıl | Süresi(T+U) | Kredisi | AKTS Kredisi |
|---|---|---|---|---|---|
| LTP255 | GIDA ANALİZLERİ | 3 | 4 | 2 | 5 |
DERS BİLGİLERİ |
|
|---|---|
| Dersin Öğretim Dili : | Türkçe |
| Dersin Düzeyi | ÖNLİSANS, TYY: + 5.Düzey, EQF-LLL: 5.Düzey, QF-EHEA: Kısa Düzey |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Veriliş Şekli | - |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi SEÇİL KIRLANGIÇ ATAŞEN |
| Dersi Veren Öğretim Üyesi/Öğretim Görevlisi | Öğr.Gör. ESRA NUR YAŞA |
| Ders Ön Koşulu | Yok |
AMAÇ VE İÇERİK |
|
|---|---|
| Amaç: | Bu dersin amacı; öğrencilerin gıda analizlerinin temel prensiplerini, analizlerin önemini ve yasal dayanaklarını öğrenmelerini sağlamak; örnekleme, numune hazırlama, laboratuvar güvenliği ve temel analiz yöntemleri hakkında bilgi kazandırmak ve kimyasal, fiziksel, duyusal ve mikrobiyolojik analizleri laboratuvar teknikerinin görev ve sorumlulukları çerçevesinde anlayıp değerlendirebilmelerini sağlamaktır. |
| İçerik: | Bu ders; gıda analizlerine giriş, analizlerin önemi ve mevzuat, analizlerde hata kaynakları, örnekleme ve numune hazırlama, laboratuvar ekipmanları ve güvenlik, çözelti hazırlama ve konsantrasyon hesapları, nem, kül, vitamin, asitlik, pH, lipit ve protein analizleri, duyusal analizler ile temel mikrobiyolojik analiz uygulamalarını kapsamaktadır. |
DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARI (Öğrenciler, bu dersi başarı ile tamamladıklarında aşağıda belirtilen bilgi, beceri ve/veya yetkinlikleri gösterirler.) |
|---|
| Gıda analizlerinin amacını, önemini ve yasal dayanaklarını açıklar. |
| Analizlerde hata kaynaklarını, örnekleme ve numune hazırlama süreçlerini tanımlar. |
| Laboratuvar ekipmanlarını, temel terimleri ve güvenlik işaretlerini doğru şekilde ayırt eder. |
| Çözelti hazırlama ve konsantrasyon hesaplarını temel düzeyde uygular. |
| Temel gıda analizlerini (nem, kül, pH, asitlik, vitamin, yağ ve protein) yöntem prensiplerine göre açıklar. |
| Mikrobiyolojik analizlerde kullanılan temel teknikleri (ekim, Gram boyama, mikroskop kullanımı) tanımlar. |
| Elde edilen analiz sonuçlarını laboratuvar teknikerinin sorumlulukları çerçevesinde değerlendirir. |
HAFTALIK DERS KONULARI VE ÖNGÖRÜLEN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI |
|||
|---|---|---|---|
| Hafta | Ön Hazırlık | Konular | Yöntem |
| 1 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Gıda Analizine Giriş, Analizlerin Önemi ve Yasal Düzenlemeler | Anlatım, Tartışma |
| 2 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Analizlerde Hata Kaynakları, Örnekleme ve Numune Hazırlama | Anlatım, Tartışma |
| 3 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Laboratuvar Ekipmanları, Temel Terimler ve Güvenlik İşaretleri | Anlatım, Tartışma |
| 4 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Çözelti Hazırlama ve Konsantrasyon Hesapları | Anlatım, Tartışma, Soru Çözümü |
| 5 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Nem ve Kuru Madde Analizi | Uygulama |
| 6 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Kül Analizi – KISA SINAV | Uygulama |
| 7 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Duyusal Analizler | Uygulama |
| 8 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Toplam Asitlik ve pH Analizi | Uygulama |
| 9 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Vitamin Analizleri – KISA SINAV | Uygulama |
| 10 | - | ARA SINAV | - |
| 11 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Mikrobiyolojik Analizler – Katı ve Sıvı Besiyerine Ekim Yöntemleri | Uygulama |
| 12 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Mikrobiyolojik Analizler – Gram Boyama ve Mikroskop Kullanımı | Uygulama |
| 13 | Literatür tarama, bireysel araştırma | UYGULAMA SINAVI | Uygulama |
| 14 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Lipit Analizi | Uygulama |
| 15 | Literatür tarama, bireysel araştırma | Protein Analizi | Anlatım, Tartışma |
| 16 | - | FİNAL | - |
| 17 | - | FİNAL | - |
KAYNAKLAR |
|---|
| Başoğlu, F., & Uylaşer, V. (2016). Temel Gıda Analizleri. Dora Yayıncılık. |
| Yetim, H., & Kesmen, Z. (2008). Gıda Analizleri. Erciyes Üniversitesi. |
| Nielsen, S. S. (2020). Gıda Analizi. Nobel Yayınları. |
| Hecer, C., & Tayar, M. (2015). Gıda Analizleri. Dora Yayıncılık. |
| Nielsen, S. S. (2017). Food analysis (5th ed.). Springer. |
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME |
||||
|---|---|---|---|---|
| Yarıyıl İçi Yapılan Çalışmaların Ölçme ve Değerlendirmesi | Etkinlik Sayısı | Katkı Yüzdesi | Açıklama | Sınav Yapılma Şekli |
| DÖNEM SONU- Sınavı (Final) | 1 | 100 | Bilgisayar-Lab-Uygulama Sınavı | |
| TOPLAM | 1 | 100 | ||
| (0) Etkisiz | (1) En Düşük | (2) Düşük | (3) Orta | (4) İyi | (5) Çok İyi |
|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuramsal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Temel matematik ve fen bilimleri konularına ilişkin temel kavramları açıklar.
|
1 | |||||
| 2 |
Laboratuvarlarda kullanılan temel kavramları, teorik bilgileri tanımlar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvarlarında kullanılan cihaz, malzeme ve kimyasalların özelliklerini ve kullanım prensiplerini açıklar.
|
5 | |||||
| BİLGİ | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Olgusal | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Güncel laboratuvar uygulamaları, literatür bilgisi ve gelişen teknolojiler hakkında bilgi sahibidir.
|
4 | |||||
| 2 |
Laboratuvar güvenliği ve iş sağlığı ilkelerini sistematik bir şekilde açıklar.
|
5 | |||||
| 3 |
Laboratuvar alanlarında kullanılan ulusal ve uluslararası standartları ayrıntılı bir biçimde açıklar.
|
2 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bilişsel | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Numune alma, deney yapma ve analiz süreçleri aracılığıyla toplanan verileri değerlendirir.
|
5 | |||||
| 2 |
Laboratuvar cihazlarından elde edilen verileri bilimsel temelde yorumlar.
|
5 | |||||
| BECERİLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Uygulamalı | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yapılacak deneye uygun laboratuvar araç gereçlerini etkin kullanır.
|
5 | |||||
| 2 |
Deneysel çalışmalarda kullanılacak çözeltileri doğru hesaplamalarla hazırlar.
|
5 | |||||
| 3 |
Gıda, su, bitki–toprak ve tıbbi analizlerde kullanılan modern laboratuvar yöntemlerini uygular.
|
4 | |||||
| 4 |
Numunelerin (gıda, su, tıbbi numune, toprak, bitki) kimyasal, fiziksel ve biyolojik özelliklerini çeşitli analiz yöntemleriyle ortaya koyar.
|
4 | |||||
| 5 |
Kimyasal maddeleri güvenlik kurallarına ve iş sağlığı ve güvenliğine uygun biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Laboratuvar ekibi ile takım çalışmasını ve disiplinler arası iş birliklerini sağlayarak etkin iletişim kurar.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Öğrenme Yetkinliği | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci benimseyerek bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme bilincini kazanır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İletişim ve Sosyal Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Mesleki etik kurallarına uygun biçimde davranır.
|
5 | |||||
| YETKİNLİKLER | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alana Özgü Yetkinlik | |||||||
| Program Yeterlilikleri/Çıktıları | Katkı Düzeyi | ||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 1 |
Laboratuvar güvenliği ve acil durum prosedürlerini çalışma süreçlerinde uygular.
|
4 | |||||
| 2 |
Laboratuvar teknolojisi alanı ile ilgili teknikleri, laboratuvar araç, alet ve cihazları uygun ve etkin bir biçimde kullanır.
|
5 | |||||
| 3 |
Gıda, su, bitki, toprak, kimyasal, mikrobiyolojik ve tıbbi materyallerin analizini gerçekleştirir.
|
4 | |||||
DERSİN İŞ YÜKÜ VE AKTS KREDİSİ |
|||
|---|---|---|---|
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri İş Yükü | |||
| Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri | Etkinlik(hafta sayısı) | Süresi(saat sayısı) | Toplam İş Yükü |
| Ders | 5 | 4 | 20 |
| Derse Ön Hazırlık ve Ders Sonrası Pekiştirme | 14 | 3 | 42 |
| Arazi Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Grup Çalışması / Ödevi | 0 | 0 | 0 |
| Laboratuvar | 9 | 4 | 36 |
| Okuma | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Proje Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Seminer | 0 | 0 | 0 |
| Staj | 0 | 0 | 0 |
| Teknik Gezi | 0 | 0 | 0 |
| Web Tab. Öğrenme | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Yerinde Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Mesleki Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Sosyal Faaliyet | 0 | 0 | 0 |
| Tez Hazırlama | 0 | 0 | 0 |
| Alan Çalışması | 0 | 0 | 0 |
| Rapor Yazma | 9 | 2 | 18 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı Hazırlığı | 1 | 5 | 5 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav Hazırlığı | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Kısa Sınav Hazırlığı | 2 | 3 | 6 |
| TOPLAM | 43 | 0 | 130 |
| Genel Toplam | 130 | ||
| Toplam İş Yükü / 25.5 | 5,1 | ||
| Dersin AKTS(ECTS) Kredisi | 5,0 |